II GZ 306/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D.Spółki z o.o. w N. S. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1443/15 w sprawie ze skargi D.Spółki z o.o. w N. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 29 lipca 2015 r. nr . w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1443/15 odmówił D. Spółce z o.o. w N. S.przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 29 lipca 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. W dniu 23 września 2015 r. D. sp. z o.o. wniosła skargę na powyższą decyzję, w której zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Spółka wskazała, że w czasie biegu terminu do dokonania czynności zaistniały niezawinione przeszkody uniemożliwiające skarżącej złożenie w terminie skargi. W skład zarządu skarżącej spółki wchodzą dwie osoby Prezes zarządu – D. F. oraz Wiceprezes zarządu – L. F., każdy z członków zarządu może reprezentować spółkę samodzielnie. Wiceprezes zarządu L. F. w dniach od 28 sierpnia 2015 r. do dnia 18 września 2015 r. przebywał na planowanym urlopie za granicą, we Włoszech, Austrii i Słowacji. Obowiązki, w tym czasie prowadził Prezes Zarządu D. F.. W okresie biegu terminu do złożenia skargi doszło do nagłej choroby D. F., który od 8 września 2015 r. przebywał w podróży służbowej w W.. W dniu 10 września 2015 r. dostał nagłego ataku rwy udowej. Atak rwy udowej był na tyle dokuczliwy, że dotyczył części ciała, które doznały urazu w wyniku przebytego wcześniej wypadku. W związku z tym, że ból nie ustępował, w dniu 12 września 2015 r. D. F. został przewieziony do szpitala przez M. D.. Jak podaje nie był w stanie prowadzić samochodu z powodu silnego bólu i otępienia wywołanego lekami. Ból powoli zaczął się zmniejszać od 16 września 2015 r., dolegliwości ustały całkowicie w dniu 19 września 2015 r. Na dowód powyższych okoliczności przedłożył: zaświadczenie lekarskie, kartę informacyjną leczenia szpitalnego ze szpitala w L. i oświadczenie M. D.. Rodzaj choroby i czas jej trwania całkowicie uniemożliwił funkcjonowanie D. F. oraz możliwość wyręczenia się inną osobą w tak krótkim czasie poza miejscem zamieszkania jak i siedziby spółki. D. F. poinformował L. F. o swojej chorobie w dniu 16 września 2015 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd pierwszej stwierdził brak przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji uchybienie terminowi do wniesienia skargi miało charakter zawiniony. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu spółka nie wykazała w sposób dostateczny, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Zdaniem Sądu pierwszej instancji choroba, z którą zazwyczaj wiąże się uzyskanie zwolnienia lekarskiego od pracy, nie jest okolicznością faktyczną, której zaistnienie zawsze uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Niezdolność do pracy stanowiąca przyczynę wystawienia zwolnienia lekarskiego nie musi bowiem oznaczać, że osoba niezdolna do pracy nie jest w stanie wykonywać jakichkolwiek czynności. Z akt sprawy wynika, że spółka zatrudnia pracowników zatem skargę do sądu mógł sporządzić i nadać na poczcie pracownik spółki. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przepisy ustawy poza wniesieniem skargi w terminie przez uprawnioną osobę nie ustalają żadnych innych dodatkowych wymogów. Wystarczy jedynie wysłać w terminie pismo, z którego wynika, że strona kwestionuje dany akt prawny. D. Spółka z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę przesłanki braku winy i obiektywnego miernika staranności, w sytuacji gdy skarżący doznał nagłego ataku rwy udowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższego powodu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §1 i § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy ocenić zachowanie strony oraz wskazane przez nią okoliczności, mające poświadczyć brak zawinienia w niedochowaniu terminu. Ocena ta nie może jednak być dowolna. Brak winy strony podlega weryfikacji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy przy zastosowaniu obiektywnego kryterium należytej staranności, jakiej oczekuje się od osoby dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że przy ocenie wystąpienia winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie spóźnionej czynności w terminie ale również okoliczności świadczące o niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13). Przy czym brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Mając na uwadze okoliczności, w jakich doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie można stwierdzić aby, spóźnienie skarżącego w tym zakresie było niezawinione. Ocena wniosku przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Z odpisu KRS znajdującego się w aktach sprawy wynika, że uprawnionymi do reprezentacji spółki (skarżącej) są prezes i wiceprezes zarządu spółki. Każdy z członków zarządu może samodzielnie składać oświadczenia w imieniu spółki co oznacza, że samodzielnie może ją reprezentować w stosunkach zewnętrznych obejmujących również czynności sądowe. Wobec tego powoływanie się we wniosku o przywrócenie terminu na nieobecność jednego członka zarządu – wiceprezesa spółki w przedsiębiorstwie z powodu urlopu wypoczynkowego nie może być brane pod uwagę przy ocenie winy drugiego członka zarządu – prezesa spółki w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, skoro każdy z nich może działać w imieniu spółki samodzielnie. Za okoliczność wyłączającą winę nie mogło być więc potraktowane nagłe schorzenie prezesa zarządu w postaci rwy udowej i związany z tym zdarzeniem kilkudniowy pobyt w szpitalu w czasie nieobecności drugiego członka zarządu. Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji skargę spółki do wojewódzkiego sądu administracyjnego mógł sporządzić a następnie nadać pracownik spółki lub osoba trzecia. Przepisy ustawy p.p.s.a. nie nakładają bowiem osobistego udziału skarżącego w złożeniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lecz wystarczy, że zakwestionuje on decyzję w skardze i podpisze skargę własnoręcznie chyba, że działa przez pełnomocnika profesjonalnego. Prezes zarządu spółki mając świadomość upływu terminu do zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Celnej wymierzającej spółce karę pieniężną za urządzanie gier poza kasynem gry powinien był podjąć działania mające na celu zabezpieczenie się w zachowaniu tego terminu poprzez zwrócenie się do osoby trzeciej o nadanie skargi w placówce pocztowej. Zaniedbanie prezesa zarządu spółki w tym zakresie nie może być usprawiedliwione nagłym wystąpieniem choroby a wręcz świadczy o braku jego przewidywalności i staranności w prowadzeniu bieżących spraw spółki. Sąd pierwszej instancji odmawiając spółce przywrócenia terminu do wniesienia skargi prawidłowo uznał brak przesłanki określonej w art. 87 § 2 p.p.s.a., uzasadniającej zastosowanie tej instytucji procesowej wobec skarżącej spółki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.