VI SA/Wa 1119/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-12
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Piotr Borowiecki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba skazana dyscyplinarnie na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej, której skazanie w postępowaniu karnym uległo zatarciu, może być uznana za dającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie dyscyplinarne na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej, nawet po zatarciu skazania w postępowaniu karnym, dyskwalifikuje kandydata do wykonywania zawodu adwokata. Brak rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata jest implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym, co zostało ocenione negatywnie w przypadku skarżącego.Stan faktyczny
W. C., były prokurator, ubiegał się o wpis na listę adwokatów na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa o adwokaturze, jako osoba zajmująca wcześniej stanowisko prokuratora. Okręgowa Rada Adwokacka w L. pozytywnie oceniła jego kandydaturę. Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw wobec wpisu, uznając, że W. C. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata z uwagi na prawomocne orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów o wydaleniu go ze służby prokuratorskiej za czyny wyczerpujące znamiona przestępstw. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące zatarcia skazania w rejestrze karnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów oddala skargę w całości
W dniu [...] listopada 2014 r. W. C. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, tj. w związku zajmowaniem stanowiska prokuratora.
Okręgowa Rada Adwokacka w L. po przeprowadzeniu postępowania uznała, iż W. C. spełnia przesłanki konieczne do wpisu, wobec czego uchwałą z dnia [...] stycznia 2015 r. wpisała zainteresowanego na listę adwokatów tej Izby.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. związku z art. 69a ust. 1 w związku z art. 65 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r. poz. 635 ze zm.) sprzeciwił się wpisowi W. C. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w L. dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z dnia [...] stycznia 2015 r.
W myśl art. 69a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2 powołanej ustawy, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.
Minister wskazał, że W. C. w dniu [...] lipca 1991 r. ukończył wyższe studia magisterskie na Uniwersytecie [...] uzyskując tytuł magistra prawa. Następnie odbył aplikację prokuratorską i w dniach [...] października 1993 r. złożył z wynikiem pozytywnym egzamin prokuratorski. Z dniem [...] stycznia 1994 r. W. C. został mianowany asesorem Prokuratury Rejonowej w Z., a następnie od dnia [...] czerwca 1995 r. został powołany na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej w Z. Dnia [...] lipca 1999 r. Prokurator Generalny powołał pana W. C. na stanowisko prokuratora Prokuratury Okręgowej w L., gdzie od dnia [...] października 2001 r. pełnił on funkcję kierownika Działu ds. Aferalnej Przestępczości Gospodarczej w Wydziale ds. Przestępczości Zorganizowanej. W dniu [...] grudnia 2001 r. W. C. złożył dymisję z zajmowanej funkcji. W okresie od dnia [...] stycznia 2002 r. na mocy decyzji Prokuratora Apelacyjnego w L. pan W. C. został delegowany do wykonywania czynności służbowych w Wydziale II ds. Przestępczości Zorganizowanej w Prokuraturze Apelacyjnej w L. Zarządzeniem Prokuratora Apelacyjnego w L. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] pan W. C. został zawieszony w czynnościach służbowych, a Prokurator Generalny w dniu [...] stycznia 2003 r. odwołał wymienionego z delegowania do wykonywania czynności w Prokuraturze Apelacyjnej w L.
Stosunek służbowy W. C., prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. wygasł w dniu [...] kwietnia 2011r., na podstawie art. 16 ust. 4a ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t j. Dz. U. z 2011 r., Nr 270, poz. 1599). Od dnia [...] kwietnia 2011 r. pan W. C. prowadzi gospodarstwo rolne. Jednocześnie W. C. korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości Okręgowa Rada Adwokacka w L. prawidłowo oceniła zatem, iż wnioskodawca spełnia przesłanki z art. 65 ust. 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa o adwokaturze do uzyskania wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego.
Zdaniem Ministra jednak W. C. powinien spełniać również przesłankę wymienioną w art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, tj. dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Po zbadaniu akt sprawy Minister Sprawiedliwości powziął wątpliwość co do nieskazitelności charakteru wnioskodawcy. Okręgowa Rada Adwokacka w L. wpisując pana W. C. na listą adwokatów tej Izby, wskazała w uchwale z dnia [...] stycznia 2015 r., iż akt osobowych wynika, że wnioskodawca orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów, sygn. akt [...] został skazany na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej. Minister Sprawiedliwości wystąpił do Biura Kadr Prokuratury Generalnej z prośbą o przekazanie akt osobowych i dyscyplinarnych W. C., byłego prokuratora Prokuratury Okręgowej w L.
Analiza przekazanych akt osobowych i dyscyplinarnych sygn. akt [...] prowadzi do wniosku, iż szereg zachowań jakich dopuścił się wnioskodawca w okresie pełnienia obowiązków prokuratora, dyskwalifikują go w sferze etyczno - moralnej jako kandydata na adwokata.
Minister wskazał, że w związku z podejrzeniem popełnienia czynów, wyczerpujących znamiona przestępstwa określonego w art. 228 § 3 kk, art. 266 § 2 kk, art. 231 § 2 kk w zw. art. 11 § 2 kk, Rzecznik Dyscyplinarny Prokuratora Apelacyjnego w L. w dniu [...] stycznia 2003 r. wystąpił z wnioskiem sygn. akt [...] do Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym w W. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko W. C.
Sąd Dyscyplinarny postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r., sygn. akt [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne w przedmiotowej sprawie. Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia [...] listopada 2012 r" sygn. akt [...] pan W. C. został uznany winnym tego, że:
- na przestrzeni stycznia i lutego 2002 r. w L. przekraczając swoje uprawnienia przekazał osobie nieuprawnionej, kserokopię adresowanego do prokuratury zawiadomienia Urzędu Kontroli Skarbowej w K., Ośrodek Zamiejscowy w B. o przestępstwie oznaczonego numerem [...], działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego, wyrażającą się utrudnianiem postępowania [...] Prokuratury Okręgowej w L., w zamian za co przyjął korzyść majątkową w kwocie 10.000 PLN
- w kwietniu 2002 r. przekraczając swoje uprawnienia ujawnił, przekazując osobom nieuprawnionym, pochodzącą ze śledztwa [...] Prokuratury Okręgowej w L. informację o planowanym na dzień [...] kwietnia 2002 r. zatrzymaniu tych osób, wbrew treści art. 4G ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego, wyrażającą się utrudnianiem wymienionego postępowania karnego,
które to zachowania uchybiły godności urzędu prokuratorskiego, bowiem wyczerpały znamiona przestępstwa określonego w art. 228 § 3 kk, art. 266 § 2 kk i art. 231 § 2 kk w zw. z art. 11 §2 kk, tj. o przewinienie dyscyplinarne określone w art. 66 ust. 1 ustawy o prokuraturze i na podstawie art. 67 pkt 1 ust. 5 ustawy o prokuraturze wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby prokuratorskiej. Przedmiotowe orzeczenie jest prawomocne.
Minister podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przedmiotem oceny rękojmi do wykonywania zawodu jest nieskazitelność charakteru i dotychczasowe zachowanie kandydata. Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niejednokrotnie stwierdziły, między innymi w orzeczeniach z dnia 23 maja 1997 r., sygn. akt II SA 1148/96, z dnia 10 lutego 1998 r. sygn. akt II SA 1445/97, z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt 6 II SA 4535/03, że nieskazitelność charakteru to szlachetność, prawość, uczciwość, czyli cechy wartościujące kandydata wyłącznie w sferze etyczno-moralnej. Oznacza także pełną wiarygodność kandydata, odpowiedzialność i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.
Natomiast wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów do czasu wpisania na tę listę, które odpowiadając ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata (por: Naczelny Sąd Apelacyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00,).
Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania, odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. II GSK 231/07). Przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyraził podgląd w wyroku z dnia 4 listopada 2009r., sygn. VI SA/Wa 1450/09, iż nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata.
W ocenie Ministra wpływ na ocenę nieskazitelności charakteru W. C. do wykonywania zawodu zaufania publicznego pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata ma przede wszystkim fakt dopuszczenia się zachowań, które skutkowały skazaniem w postępowaniu dyscyplinarnym na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości dopuszczenie się deliktów dyscyplinarnych, których znamiona wyczerpują jednocześnie znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, podczas pełnienia przez zainteresowanego funkcji prokuratora, rzutują na jego wiarygodność, odpowiedzialność oraz uczciwość. Swoim zachowaniem zainteresowany sprzeniewierzył się podstawowym zasadom wykonywanego zawodu prokuratora wynikającym z art. 44 ust 2 ustawy o prokuraturze, który nakazuje strzeżenie w służbie i poza służbą powagi prawowanego urzędu i unikania wszystkiego co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora i naruszyć zaufanie obywateli do organów ścigania.
Zdaniem Ministra fakt skazania W. C. w postępowaniu dyscyplinarnym na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej, charakter zarzutów postawionych w postępowaniu dyscyplinarnym [...] oraz dotychczasowa postawa i zachowanie zainteresowanego wskazują, iż nie dysponuje cechami charakteru, które łącznie składają się na przymiot rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Analiza jego działalności zawodowej podważa w sferze etyczno - moralnej pozytywną ocenę jego kandydatury do sprawowania zawodu adwokata.
Oceny tej w ocenie organu nie zmienia fakt, iż na dzień złożenia przez W. C. wniosku o wpis na listę adwokatów, wnioskodawca nie figurował w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego, gdyż prawomocny wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] uległ zatarciu.
W powyższym kontekście zdaniem organu istotne znaczenie ma również fakt, że od wydania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, tj. [...] listopada 2012 r. upłynął stosunkowo krótki okres czasu. Wskazać należy, iż obowiązujący obecnie przepis art. 82 ust 2 Prawa o adwokaturze, w przypadku orzeczenia wobec adwokata kary wydalenia z adwokatury pociąga za sobą skreślenie z listy adwokatów bez prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę adwokatów przez okres 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Posiłkując się wskazaną instytucją wydalenia z adwokatury, wobec skazania zainteresowanego, prawomocnym orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego na karę wydalenia ze służby prokuratorskiej, za delikt którego znamiona wyczerpują jednocześnie znamiona przestępstwa popełnionego z winy umyślnej, wydaje się, iż okres jaki upłynął od skazania jest jeszcze niewystarczający aby uznać, że W. C. wykonując zawód adwokata gwarantuje wiarygodność, uczciwość i odpowiedzialność przy podejmowanych czynnościach.
Ponadto jak wynika z zarządzenia Prokuratora Apelacyjnego w L. Nr [...] W. C. od dnia [...] listopada 2002 r. do chwili wygaśnięcia stosunku służbowego był zawieszony w czynnościach, natomiast od dnia [...] kwietnia 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne tj. wykonuje pracę, której charakter nie dotyczy wykonywania czynności prawniczych i stosowania prawa. Zgodnie z orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (m. in. wyrok z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI S.A./WA 1550/06) przedmiotem oceny kandydata w zakresie wpisu powinien być także praktyczny kontakt osoby z wykonywaniem danego zawodu prawnego. Przez pojęcie to rozumie się faktyczne wykonywanie czynności zawodowych. Mimo, iż jak wynika z protokołu kwalifikacyjnego Nr [...] sporządzonego w dniu [...] stycznia 2015 r. przez Okręgową Radę Adwokacką w L. W. C. wykazał się znakomitą wiedzą w zakresie stosowania ustawy Prawo o adwokaturze, to jednak w żaden sposób nie wykazał, iż od 2011 r. miał jakikolwiek kontakt z praktyką prawniczą.
Pismem z dnia 10 marca 2015 r. W. C. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a. art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i przyjęcie, że nie daje on rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata,
b. art. 106 k.k. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez nie uwzględnienie instytucji zatarcia skazania i wywodzenie negatywnych skutków prawnych z faktu popełnienia przestępstw, które w świetle prawa nie zaistniały.
2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 6 k.p.a., 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- uchylanie się Ministra Sprawiedliwości od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób bezstronny oraz budzący zaufanie do organów administracji publicznej,
- przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w realiach niniejszego postępowania przybrała postać oceny całkowicie dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z wymową zgromadzonego materiału dowodowego,
- brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
W uzasadnieniu organ rozwinął powyższe zarzuty, podnosząc że ocena materiału dowodowego sprawy dokonana przez Ministra jest wybiórcza, powierzchowna oraz dowolna, by nie rzec, że wręcz - arbitralna. Poza przytoczeniem słów ustawy oraz powołaniem się na stanowisko judykatury (nie zawsze trafnie dobrane i przystające do realiów badanej sprawy) Minister de facto nie uzasadnił swojego sprzeciwu. Decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych.
Skarżący podkreślił fakt zatarcia skazania za przestępstwa, które stanowią podstawę wydania orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...].11.2012 r. w sprawie [...]. Skarżący zauważył, że zatarcie skazania jest instytucją prawa karnego materialnego wymienioną w art. 106 k.k., który to przepis stanowi, że z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe. Słusznie zatem wskazuje się, że zatarcie skazania jest lub powinno być końcową konsekwencją racjonalnego okresu próbnego, ustanowionego przez normę prawną, w czasie którego skazany wykazuje swoim zachowaniem, że uległ resocjalizacji w znaczeniu materialnym.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy skarżący stwierdził nie można zaaprobować postępowania Ministra Sprawiedliwości, który pomimo zatarcia skazania w dalszym ciągu odwołuje się do faktu karalności skarżącego za przestępstwa z art. 228 § 3 k.k., art. 266 § 2 k.k., art. 231 § 2 k.k. oraz wprost stwierdza, że popełnił przestępstwo z winy umyślnej. Ta stygmatyzacja zdaniem skarżącego nie tylko jest bezprawna ale narusza także jego dobra osobiste. Przede wszystkim zaś stoi w sprzeczności z art. 106 k.k. oraz naczelnymi zasadami ustrojowymi wyrażonymi w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Skarżący podniósł, że ponadto wbrew stanowisku organu nie dopuścił się także deliktu dyscyplinarnego w takiej postaci, jaką inkorporuje do treści decyzji Minister Sprawiedliwości, albowiem Sąd Dyscyplinarny nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w sprawie, odbywając nad skarżącym sąd kapturowy.
Skarżący podniósł, że swoim dotychczasowym postępowaniem nigdy nie dał podstaw do kwestionowania mojej postawy etyczno-moralnej. Podkreślił, że nie popełnił żadnego przestępstwa. Przez okres prawie 20 lat pracował w prokuraturze, z czego przez okres 16 lat byłem prokuratorem. Był wielokrotnie nagradzany. Za swoje zaangażowanie w pracy zawodowej oraz wiedzę merytoryczną był awansowany na wyższe stanowiska służbowe. Pełnił także funkcje kierownicze. Przez cały okres pracy w prokuraturze cieszyłem się bardzo dobrą opinią służbową. Tylko raz, w dniu [...].11.2012 r., został ukarany dyscyplinarnie. Podkreślił, że prowadził sprawy o najpoważniejsze przestępstwa w Apelacji [...] począwszy od spraw o zabójstwa (w tym m.in. [...] skończywszy. Nikt, nigdy nie miał zastrzeżeń do jego pracy i postawy etycznej. Minister Sprawiedliwości całkowicie pominął powyższe okoliczności oraz treść pozytywnej opinii służbowej z dnia [...].12.2014 r. Opierając się tylko na jednostkowym zdarzeniu, czyli na fakcie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej Minister nie uwzględnił całego szeregu relewantnych okoliczności, które powinny doprowadzić go do wniosku zgoła przeciwnego. Delikt, który mu przypisano w orzeczeniu dyscyplinarnym miał miejsce w latach 2001-2002, a więc ponad 13 lat temu. Przez ten okres nie tylko nie popełni żadnego przestępstwa ale także i wykroczenia. W dacie wydania orzeczenia dyscyplinarnego stosunek służbowy prokuratora już dawno wygasł (z dniem [...].04.2011 r.), a ponadto orzeczenie to miało charakter formalny, gdyż opierało się wyłącznie na treści wyroku sądu karnego (sąd dyscyplinarny nie badał materialnych przesłanek jego odpowiedzialności, gdyż odwołał się tylko do treści prejudykatu).
Organ nie dostrzegł także, że pozbawiając skarżącego prawa wykonywania zawodu adwokata na bliżej nie oznaczony czas uniemożliwia mu tym samym powrót do społeczeństwa oraz wykorzystywanie zdobytej przez lata pracy w prokuraturze wiedzy i doświadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie jest ona zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Sprawiedliwości, którą organ sprzeciwił się wpisowi W. C. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w L. dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w L. z dnia [...] stycznia 2015r.
Zgodnie z art. 69a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r. poz. 635 ze zm.) zgodnie z którym wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wra z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 69 ust. 2 powołanej ustawy, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.
Pomimo, że skarżący spełnia przesłanki z art. 65 ust. 2 i 3 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa o adwokaturze do uzyskania wpisu na listę adwokatów bez odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, to w ocenie Sądu zgodzić należy się z Ministrem, że W. C. powinien spełniać również przesłankę wymienioną w art. 65 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze, tj. dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego jej uchylenie. W wyroku z dnia 23 lutego 1999 r. (sygn. II SA 1888/98) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przesłanka wymieniona w art. 65 pkt 1 p.o.a. ma charakter uznaniowy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych cechuje się ograniczonym zakresem, sprowadzając się do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony do tego organ w przepisany sposób, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji i czy badane rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności. Uznanie administracyjne stanowi bowiem uprawnienie administracji do kształtowania w danej sprawie i w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach swobody administracyjnej ograniczonej przez przepisy prawa materialnego i obowiązujące reguły proceduralne. Tak więc organ administracji ma obowiązek zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny pod kątem spełniania warunków określonych przepisem przy jednoczesnym wyważeniu słusznego interesu strony postępowania i interesu publicznego. W konsekwencji, istota sprawy niniejszej dotyczy kontroli przez Sąd prawidłowości przeprowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości oceny osoby skarżącego jako kandydata do wykonywania zawodu adwokata w oparciu o kryteria wymienione w art. 65 pkt 1 p.o.a. w kontekście zachowania wymienionych powyżej wymogów niezbędnych przy wydawaniu decyzji uznaniowej.
Stosownie do treści art. 65 pkt 1 p.o.a, zgodnie z którym na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Powodem powyższego rozstrzygnięcia było niespełnienie przez skarżącego przesłanki określonej w tym przepisie.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 324/09 "o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności na własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem". Skoro ustawodawca w art. 65 pkt 1 p.o.a. posługuje się pojęciem "dotychczasowe zachowanie" to zachowanie, postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów, należy oceniać do chwili złożenia stosownego wniosku o wpis na listę adwokatów. Oznacza to, że ocena zachowania, postępowania osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokatów winna mieć charakter oceny moralnej, etycznej, dokonanej w oparciu o ustawowe przesłanki i uwzględniającej cały dotychczasowy okres kandydata na adwokata.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko Ministra, że dotychczasowa postawa skarżącego nie może być uznana za uzasadniającą nieskazitelność charakteru i dającą rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Istotne znaczenie w tej kwestii ma postawa oraz zachowania skarżącego wypełniające znamiona czynów będących przedmiotem postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym.
W ocenie Sądu, słuszny jest pogląd Ministra Sprawiedliwości, że skarżący z powodu swojego dotychczasowego postępowania nie jest nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Na rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 p.o.a. składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem.
O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem.
Wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantujące właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego. (wyrok NSA z dnia 2001.04.05 II SA 725/00). Pojecie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie, zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego, w tym wypadku adwokata, będzie wykonywany prawidłowo.
Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne.
Zgodzić się należy z organem, że popełnione przez skarżącego przewinienia, ich charakter, muszą być ocenione negatywnie. Skarżący sprzeniewierzył się przecież zasadom swego dotychczasowego zawodu.
W postępowaniu o wpis, organ wpisowy ocenia, stosownie do art. 65 pkt 1 p.o.a., postawę moralną wnioskodawcy i jego dotychczasowe postępowanie. Okoliczność ukarania skarżącego w postępowaniu karnym powinno mieć w postępowaniu wpisowym głównie znaczenie dla oceny dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. W przedmiotowej sprawie Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę adwokatów. Dokonał oceny zachowania skarżącego w aspekcie przesłanki z art. 65 pkt 1 p.o.a.
Okoliczność ukarania wnioskodawcy w postępowaniu karnym ma znaczenie dla oceny dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata. Ukaranie to przecież skutek określonego zachowania, postępowania podlegającego ocenie w aspekcie przesłanki "rękojmiowej". Organ wpisowy, w tym wypadku organ administracji rządowej, władny był ocenić samodzielnie ową przesłankę. Zdaniem Sądu, ocena dokonana przez organ nie jest dowolna. Znajduje uzasadnienie w przepisach prawa i bogatym orzecznictwie sądowym. Popełnione czyny przez skarżącego dyskwalifikują go do wykonywania zawodu adwokata. Są bowiem takie czyny w życiu człowieka, które mimo dużych osiągnięć na różnych płaszczyznach, niweczą te osiągnięcia. W przypadku Skarżącego, fakt jego ukarania w postępowaniu karnym za czyny, które dotyczyły istoty wykonywania funkcji prokuratora co oznacza, iż nie jest on nieskazitelnego charakteru i nie może wykonywać zawodu adwokata, albowiem nie daje rękojmi wykonywania tego zawodu.
Toczące się postępowanie administracyjne nie naruszyło także żadnej z zasad postępowania administracyjnego, w tym wyrażonych w art. 7, art. 8 oraz art. 77 K.p.a.
W świetle powyższych rozważań skarga skarżącego nie znajduje uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło