I OSK 1060/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-13
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Małgorzata Borowiec, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed 1 lipca 2004 r., który złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery do niewłaściwego organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, ale przed terminem, może skutecznie ubiegać się o odprawę mieszkaniową na podstawie przepisów ustawy nowelizującej z 2010 r.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie wykazał skutecznego złożenia wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery do właściwego organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przed terminem 30 czerwca 2004 r. Brak rejestracji wniosku w systemach ewidencyjnych organu oraz brak dowodu jego wpływu do właściwego oddziału rejonowego Agencji uniemożliwiały nabycie prawa do odprawy mieszkaniowej na podstawie przepisów ustawy z 2010 r.Stan faktyczny
Z.K., zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 1998 r., domagał się wypłaty odprawy mieszkaniowej, powołując się na złożenie wniosku o ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery w 1998 r. Organy administracji odmówiły wypłaty, wskazując na brak dowodów rejestracji wniosku w Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przed terminem 30 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z.K., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Z.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant asystent sędziego Dominika Sain-Knothe, po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1874/13 w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.K. na rzecz Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/WA 1874/13 oddalił skargę Z.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z.K. od 1991 r. zajmuje lokal mieszkalny w [...] będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Z dniem 31 stycznia 1998 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2011 r. zwrócił się do Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Do wniosku załączył m.in. oświadczenie, złożone na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 28, poz.143). o zrzeczeniu się prawa do ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz prawa do odprawy mieszkaniowej.
Organ w odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wyjaśnił, że z uwagi na datę zakończenia przez Z.K. służby wojskowej w dniu [...] stycznia 1998 r. i niezłożenie do dnia 30 czerwca 2004 r. wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery wniosek nie może być rozpatrzony pozytywnie. Odprawa mieszkaniowa może zostać wypłacona żołnierzom odchodzącym do rezerwy po dniu 1 lipca 2004 r. W sprawie nie mogą zostać zastosowane przepisy art. 17 cyt. ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw dotyczące odprawy mieszkaniowej.
W dniu 2 maja 2013 r. Z.K. zwrócił się do organu z ponowną prośbą dotyczącą wypłaty odprawy mieszkaniowej. Do pisma dołączył kserokopię wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Podał, że ten dokument został rozpatrzony i podpisany przez Dowódcę JW. nr [...] w dniu [...] stycznia 1998 r. (w dniu zakończenia przez niego służby wojskowej). Z dat i pieczątek znajdujących się na tym dokumencie wynika, że w dniu [...] lutego1998 r. wniosek był już złożony w Oddziale Terenowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], został rozpatrzony i zaopiniowany przez Dyrektora Oddziału Terenowego. W ocenie wnioskodawcy przedstawiona kserokopia dokumentu stanowi potwierdzenie spełnienia przez niego warunku określonego w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw dotyczącego wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po wszczęciu w dniu 24 maja 2013 r. postępowania w niniejszej sprawie, przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono, że w żadnym z systemów ewidencji wniosków o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (WAM-9, CROS), powyższy wniosek skarżącego nie został zarejestrowany. Wpływu wniosku nie odnotowano również w systemie ewidencji kancelaryjnej. Nie zarejestrowano także żadnej korespondencji dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, którą Oddział Regionalny WAM [...] prowadziłby ze skarżącym, gdyby wpłynął jego wniosek o wypłatę tego świadczenia.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) w zw. z art. 17 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U z 2013r.,poz. 267, dalej w skrócie K.p.a.), odmówił Z.K. wypłaty odprawy mieszkaniowej. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na opisany powyżej stan faktyczny podał, że zarówno rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 września 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. Nr 124, poz. 818 ze zm.), jak i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. Nr 129, poz. 1183), jednoznacznie określały, że "organem właściwym do przyjęcia wniosku żołnierza zawodowego oraz zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji, właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby żołnierza". Ustalenia poczynione w trakcie postępowania wyjaśniającego potwierdzają, że organ właściwy – Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM [...] – nie zarejestrował wpływu wniosku skarżącego. W związku z tym stwierdził, że wnioskodawca nie nabył prawa do ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, z którego aktualnie mógłby zrezygnować na rzecz wypłaty odprawy mieszkaniowej.
Od powyższej decyzji Z.K. wniósł odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Wskazał, że wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery złożył w Oddziale Terenowym WAM [...], który powinien przesłać wniosek do Oddziału Rejonowego WAM [...], on zaś nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezawinionych zdarzeń.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację organu pierwszej instancji podał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw osoby, które złożyły wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej, na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., który do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej z 2010 r. nie został zakończony zawarciem umowy, zachowują prawo do wypłaty tego ekwiwalentu w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Stosownie do treści ust. 2 art. 17 tej ustawy osoby uprawnione do ekwiwalentu, o którym mowa w ust. 1, mogą zrzec się przysługującego im prawa przed terminem wskazanym w ust.1, składając właściwemu dyrektorowi oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oświadczenie na piśmie. Z kolei z ust. 3 art. 17 cyt. ustawy wynika, że w przypadku upływu terminu, o którym mowa w ust. 1 albo złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, prawo do wypłaty ekwiwalentu w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery stałej staje się prawem do odprawy mieszkaniowej, o której mowa w art. 47 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższych przepisów, jedną z przesłanek niezbędnych do uzyskania prawa do odprawy mieszkaniowej jest złożenie do dnia 30 czerwca 2004 r. wniosku o wypłatę ww. ekwiwalentu pieniężnego. Wniosek taki osoba uprawniona mogła złożyć w okresie od dnia 1 stycznia1996 r. do dnia 30 czerwca 2004 r. Organem właściwym do wypłaty tego ekwiwalentu był dyrektor oddziału rejonowego Agencji (art. 47 tej ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym). Z akt sprawy nie wynika, aby odwołujący do podanego wyżej terminu złożył do Oddziału Rejonowego WAM [...] wniosek o wypłatę ekwiwalentu.
W ocenie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, potwierdzenia złożenia w tym organie takiego wniosku nie zawiera także dołączona do pisma Z.K. z dnia 2 maja 2013 r. kopia tego wniosku (na wniosku nie ma stempla kancelarii). Na załączonej kopii znajduje się jedynie adnotacja dowódcy jednostki wojskowej z dnia [...] stycznia 1998 r., jak również adnotacja Dyrektora Oddziału Terenowego [...] w zakresie posiadanych przez niego uprawnień. Powyższe zapisy wniosku były wymagalne na stosowanym wówczas przez Oddział druku tegoż wniosku. W praktyce osoba zainteresowana po wypełnieniu omawianego wniosku, udawała się do dowódcy jednostki wojskowej lub w sytuacji zakończenia służby wojskowej do dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego oraz do oddziału terenowego WAM w celu uzupełnienia zgodnie z załączonym drukiem adnotacji wskazanych we wniosku w pkt 1 lub 2 i 3. Następnie wypełniony wniosek składała osobiście lub przesyłała za pośrednictwem poczty do właściwego oddziału rejonowego Agencji. Z załączonej przez wyżej wymienionego kopii omawianego wniosku wynika, że dopełnił on odpowiednich czynności w celu uzupełnienia wniosku o adnotacje właściwych organów, niemniej nie dostarczył tego wniosku (osobiście lub listownie) do właściwego oddziału rejonowego. Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż przesłana kopia wniosku posiada wszystkie wymagane od innych organów adnotacje, w tym także adnotację oddziału terenowego WAM. Nie można jednak wykluczyć, że wniosek ten zgodnie z ówczesną praktyką został zainteresowanemu zwrócony.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że ten wniosek powinien zostać złożony do dyrektora oddziału rejonowego Agencji. Na pierwszej stronie kopii tego wniosku jest wskazany adresat, do którego wniosek powinien zostać dostarczony. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby ten wniosek strony faktycznie wpłynął do ówczesnego Oddziału Rejonowego WAM [...]. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż pomimo, że adnotacje na wniosku są z 1998 r., to przez tyle lat, w tym Oddziale, nie było w tej sprawie żadnej korespondencji.
W konsekwencji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż skarżący przed dniem 30 czerwca 2004 r. złożył do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM [...] wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28. poz. 1431), a tym samym przyjęcie, że skarżący, którego wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery nie został zrealizowany do dnia 1 lipca 2010r., to jest do dnia wejściu w życie tej ustawy poprzez zawarcie stosownej umowy i wypłatę, nie uległ z mocy prawa zamianie na wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
2. naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 K.p.a. i tym samym przyjęcie, iż skarżący nie złożył do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, będącej państwową osobą prawną i działającej jako jeden podmiot, na ręce jej organu, wniosku o wypłatę ekwiwalentu w zamian za rezygnację z kwatery w dniu 4 lutego 1998 r., który nie został zrealizowany.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu 4 lutego 1998 r. złożył do organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która na mocy art. 8 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest państwową osobą prawną, a więc jednolitym podmiotem ze strukturą terytorialną i pionową, lecz działa jako jeden podmiot wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Fakt ten potwierdza data przyjęcia wniosku "04 lutego 1998 roku". Wniosek ten nie został jednak zrealizowany, ani poprzez zawarcie umowy, ani poprzez wypłatę. Zdaniem skarżącego, organy obu instancji odmawiając w sprawie zastosowania art. 17 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r., naruszyły prawo materialne. Nieprawidłowo przeprowadziły również postępowanie dowodowe, gdyż z widniejącej pod wnioskiem o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, złożonego przez skarżącego na ręce Dyrektora Oddziału Terenowego WAM [...] – M.G. adnotacji wynika, iż wniosek został złożony i przyjęty w dniu 4 lutego 1998 r. i tym samym winien zostać zrealizowany. W ocenie skarżącego, bez znaczenia jest zarówno okoliczność, że organy obu instancji wniosku tego nie posiadają, skoro został on przedłożony w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie, jak i okoliczność do jakiego organu Agencji wniosek ten został złożony. W przypadku, gdy wniosek ten wpłynął do innego organu niż uprawniony do zawarcia umowy o ekwiwalent, bez znaczenia jest również to, iż z winy tego organu zaginął i nie został przekazany do realizacji. Tę kwestię Agencja w innym postępowaniu (odszkodowawczym) może dochodzić od osoby, która ów dokument zagubiła po uprzednim ustaleniu, np. w postępowaniu dyscyplinarnym.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 7 października 2013 r. powtórzył argumenty podane w skardze i ponownie wskazał, że złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do osobnej kwatery.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 17 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Podał, iż w sprawie jest niesporne, że skarżący w postępowaniu administracyjnym, w poczet materiału dowodowego załączył kserokopię wniosku adresowanego do Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, który zawiera adnotacje Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] stycznia 1998r. o pełnieniu przez skarżącego zawodowej służby wojskowej w powyższej jednostce wojskowej i zajmowaniu stanowiska służbowego oznaczonego w etacie stopniem wojskowym, posiadaną wysługą lat liczoną do świadczeń emerytalnych oraz adnotację Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia 4 lutego 1998 r. m.in. potwierdzającą uprawnienia skarżącego do określonej powierzchni mieszkalnej osobnej kwatery stałej oraz zgłoszenie przez skarżącego zajmowanej kwatery do zwolnienia w terminie 6 miesięcy. Ponadto nie nasuwa wątpliwości fakt, że skarżący w dniu 27 czerwca 2011 r., a więc w terminie określonym w powołanym art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej oraz oświadczenie o zrzeczeniu się przysługującego mu prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz prawa do odprawy mieszkaniowej.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący Z.K. rzeczywiście złożył w organie wniosek o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, na dowód czego załączył opisaną wyżej kserokopię tego dokumentu.
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. Nr 129, poz. 1183), organem właściwym do przyjęcia wniosku żołnierza zawodowego oraz zawarcia umowy o wypłatę ekwiwalentu jest dyrektor oddziału rejonowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby żołnierza. Podobnie kwestia ta była uregulowana w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 września 1998 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. Nr 124, poz. 818). Przepis § 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowił, że wypłatę ekwiwalentu realizuje się na wniosek osoby uprawnionej, zarejestrowany w oddziale rejonowym Agencji, a organem właściwym do przyjęcia wniosku żołnierza zawodowego oraz zawarcia umowy jest dyrektor oddziału rejonowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby żołnierza, z zastrzeżeniem § 4 ust. 2 (§ 3 ust. 1). Z kolei z § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia wynikało, że w Agencji prowadzi się listę kolejności zawierania umów o wypłatę ekwiwalentu, zwaną dalej "listą", według daty wpływu wniosków, z zastrzeżeniem ust. 7. Lista jest jawna; wgląd do niej ma każdy oczekujący na wypłatę ekwiwalentu.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe przepisy nie nakładają na osobę zainteresowaną, ani na organy wojskowe, obowiązku złożenia wniosku o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery do właściwego organu, jakim jest dyrektor oddziału rejonowego Agencji, właściwy ze względu na miejsce pełnienia służby żołnierza – tzw. drogą służbową. W związku z tym argumentacja skarżącego, że skoro w dniu 4 lutego 1998 r. złożył wniosek w Oddziale Terenowym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], to powinien on zostać przekazany do organu właściwego, nie zasługuje na uwzględnienie. Gdyby faktycznie tak było, to skarżący nie otrzymałby kserokopii tego dokumentu. Ponadto Sąd zauważył, iż skarżący w prezentowanym stanowisku jest niekonsekwentny, gdyż w odwołaniu stwierdza, że przedmiotowy wniosek był złożony już w dniu [...] stycznia 1998 r., kiedy to dowódca poczynił w nim adnotacje służbowe. Jednocześnie Sąd podkreślił, że gdyby wniosek skarżącego faktycznie został złożony do jednego z tych organów w celu przesłania do organu właściwego, to niewątpliwie byłaby na nim pieczęć o jego złożeniu. Tym bardziej, że skarżący miał prawo potwierdzenia wniesienia wniosku w trybie art. 63 § 4 K.p.a.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organ w zgromadzonym materiale dowodowym szczegółowo badał powyższą kwestię i sporządził stosowne notatki służbowe. Wynika z nich, iż wniosek skarżącego nie został zarejestrowany w żadnej prowadzonej w Oddziale Regionalnym Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] ewidencji wniosków o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (program WAM oraz CROS). Ponadto u pracownika tego Oddziału ustalono, że wg ewidencji kancelaryjnej "[...]" (obejmującej okres od 2007r. do 2012 r.), oprócz wniosku skarżącego z dnia 29 czerwca 2011 r. i odpowiedzi organu z dnia 8 lipca 2011r. korespondencję ze skarżącym prowadził jedynie Dział [...] w sprawie możliwości wykupu lokalu mieszkalnego. Z kolei u informatyka tego Oddziału uzyskano potwierdzenie, że w zarchiwizowanej ewidencji korespondencji "[...]" z lat 1996 – 2006, nie znaleziono zapisu o korespondencji ze skarżącym w sprawie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro żadne z powyżej wymienionych dowodów nie wskazują, aby skarżący faktycznie złożył do Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wniosek o przyznanie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, to w świetle powołanego przepisu ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw nie może on skutecznie ubiegać się o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Z.K., reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), a tym samym przyjęcie, iż skarżący, którego wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery nie został zrealizowany do dnia 1 lipca 2010 r., to jest do dnia wejścia w życie tej ustawy poprzez zawarcie stosownej umowy i wypłatę, nie uległ z mocy prawa zamianie na wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie norm prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 K.p.a. i tym samym przyjęcie, iż skarżący nie złożył do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej będącej państwową osobą prawną i działającej jako jeden podmiot, na ręce jej organu, wniosku o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery w dniu 4 lutego 1998 r., który nie został zrealizowany.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych, skierowanie sprawy na rozprawę oraz prowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącego lub jego pełnomocnika.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w całości powtórzył argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skargi skierowanej do Sądu pierwszej instancji.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący legitymuje się jedynie dowodem na dopełnienie obowiązku poświadczenia wniosku przez właściwe organy, a nie dowodem na jego złożenie. Gdyby to uczynił, posiadałby kopię wniosku z prezentatą wpływu do organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
Z zarzutów skargi kasacyjnej i ich uzasadnienia wynika, że spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii oceny prawidłowości niezastosowania przez organ art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw i odmowy wypłaty Z.K. odprawy mieszkaniowej z uwagi na stwierdzenie, że nie wykazał on, iż w terminie do dnia 30 czerwca 2004 r. złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Skutkowało to stwierdzeniem, że nie spełnił przesłanki niezbędnej do uzyskania prawa do odprawy mieszkaniowej (art. 17 ust. 1 omawianej ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw).
Wobec tak zarysowanej istoty sporu, ocenę postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. niewłaściwego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 K.p.a, który został oparty na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. i do którego należy odnieść się w pierwszej kolejności, poprzedzić należy koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że o jego skuteczności nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną, wynikającym z art. 176 p.p.s.a., jest zatem nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno wiązać się z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.
Z punktu widzenia przedstawionych uwag, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania jest niezasadny. Skarżący formę naruszenia powołanych przepisów określił jako niewłaściwe zastosowanie. Tego rodzaju sformułowanie wiąże się z zarzuceniem zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w sprawie zastosowana. Tymczasem uszło uwadze autora skargi kasacyjnej, że w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji wskazanych jako naruszone przepisów postępowania nie zastosował. Czyni to zarzut ich naruszenia nieskutecznym. Ponadto wskazać należy, iż ze sposobu, w jaki zarzut ten został postawiony i jego uzasadnienia wynika, że stanowi on powtórzenie w całości zarzutu zawartego w skardze do Sądu pierwszej instancji z dopisaniem jedynie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W konsekwencji tak postawiony zarzut nie podważa stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie prawidłowości przeprowadzonych przez organy administracji ustaleń faktycznych, które następnie – to jest w konsekwencji oceny ich przeprowadzenia bez naruszenia prawa zostały przyjęte za podstawę wyrokowania w niniejszej sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, jest chybiony. Powyższy zarzut, aby mógł być rozpatrzony, wymaga wykazania przez autora skargi kasacyjnej, dlaczego w jego ocenie przepis ten powinien być zastosowany.
Ponadto wyjaśnić należy, iż w przypadku, gdy strona skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość zaskarżonego wyroku z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym, w odniesieniu do którego zarzuca niezastosowanie przepisu, to ocena zasadności tego zarzutu może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś, na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca kasacyjnie uznaje za prawidłowy. W niniejszej sprawie, jak wyżej wskazano, stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany. Z tego względu ocena postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego nie mogła pomijać faktów, które Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyrokowania.
W rozpoznawanej sprawie nie było to jednak konieczne, gdyż autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu, poprzez jego niezastosowanie, nie zauważył, iż przepis ten był w sprawie zastosowany. Bezspornym jest bowiem fakt, że Z.K. w dniu 27 czerwca 2011 r., a więc w terminie określonym w art. 17 ust. 2 cyt. ustawy złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej oraz oświadczenie o zrzeczeniu się przysługującego mu prawa do otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery na rzecz prawa do odprawy mieszkaniowej.
W związku z powyższym jedynie ubocznie podać należy, iż w tej sprawie postawę materialnoprawną decyzji odmawiającej Z.K. wypłaty odprawy stanowił art. 17 ust. 1 powołanej ustawy.
W tym kontekście podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów za autora skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. Nie może domniemywać intencji strony albo wyręczać autora skargi kasacyjnej w prawidłowym stawianiu zarzutów, czy też poszukiwać za nią (albo wręcz wskazywać) naruszeń prawa, których mógł dopuścić się (dopuścił się) Sąd pierwszej instancji, a które nie zostały zarzucone w skardze kasacyjnej od wyroku, z którym strona się nie zgadza. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wyznaczenie zakresu kontroli instancyjnej poprzez precyzyjne wskazanie, które normy prawa i w jaki sposób zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt I FSK 1130/12).
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 209 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło