II SAB/Wa 276/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-18
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wniosek skarżącego wpłynął do organu, a mimo to organ ani nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę zaprzeczanie przez organ otrzymaniu wniosku, a następnie twierdzenie o jego zagubieniu, co świadczy o rażącej niestaranności.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej (wyroków sądowych) do Prezesa Sądu Rejonowego w G. Organ początkowo zaprzeczał otrzymaniu wniosku, następnie twierdził, że pismo jest nieczytelne, a później zgubił zarówno wniosek, jak i swoją odpowiedź. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd rozpoznał sprawę i wydał wyrok.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezesa Sądu Rejonowego w G. do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Wymierzono Prezesowi Sądu Rejonowego w G. grzywnę w wysokości 1000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w G. do rozpatrzenia wniosku skarżącego R. S. z dnia 29 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezesowi Sądu Rejonowego w G. grzywnę w wysokości 1000 (słownie: jeden tysiąc) złotych.
R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w G. w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014r. o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze zarzucił Prezesowi Sądu Rejonowego w G. naruszenie:
1. art.1 ust 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej,
poprzez błędne kwestionowanie prawa skarżącego do uzyskania informacji publicznej;
2. art.13 ust. 1 ww. ustawy, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki;
3. art. 16 ust. 1 ww. ustawy, poprzez brak wydania decyzji w sytuacji gdy stanowisko organu było negatywne wobec wniosku strony;
4. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art.4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 litera a) tiret pierwszy ww. ustawy, poprzez długotrwałą bezzasadną odmowę udostępnienia informacji publicznej dotyczącej władzy publicznej.
W konkluzji skargi R. S. wniósł o:
1. zobowiązanie organu do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji publicznej zgodnie z wnioskiem;
2. stwierdzenie, iż bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej przez Prezesa Sądu Rejonowego w G. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi R. S. nadmienił, iż w dniu [...] sierpnia 2014 r. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a organ pismem z dnia [...] września 2014 r. przesłał skarżącemu zawiadomienie, iż w związku z faktem, że wnioskodawcy nie ma w skorowidzu skazanych sądu, odpowiedź na wniosek nie jest możliwa. W dniu [...] września 2014 r. wnioskodawca przesłał do organu pismo ponaglające, jednakże organ odpowiedział pismem z dnia [...] września 2014 r., iż pismo wnioskodawcy nie jest czytelne. W ocenie skarżącego, organ zrobi wszystko, aby żądanej informacji publicznej nie udzielić.
Skarżący odwołał się do treści art. 61 Konstytucji RP oraz art. 15 Traktatu o funkcjonowaniu UE oraz wskazał na powołane w zarzutach skargi przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz na 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 tejże ustawy.
Nawiązując do treści wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., skarżący wskazał, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć np. wyroków sądowych. Wyrok z zasady w każdym postępowaniu karnym ogłaszany jest publicznie (art. 364 § 1 Kpk), a zatem wyrok, jako taki, jest informacją publiczną. To twierdzenie znajduje uzasadnienie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle którego wyrok mieści się w kategorii dokumentów, o których mowa w art. 6 ust 1 pkt 4) lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt OSK 1782/04 i wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2001 r. sygn. akt II SAB/Wa 83/04 i z dnia 25 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 58/04), a zatem, co do zasady, wnioskodawca może żądać udostępnienia wyroków określonych spraw.
Niniejsza skarga została sporządzona w dniu [...] grudnia 2014 r. i wpłynęła do organu w dniu [...] grudnia 2014 r.
Prezes Sądu Rejonowego w G. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2015 r. wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Prezes Sądu Rejonowego w G. zaprzeczył jakoby otrzymał jakikolwiek pisemny wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nadmienił, iż pierwsze pismo, jakie w tej sprawie otrzymał, to pismo skarżącego z dnia [...] września 2014 r., które było nieczytelne i w żaden sposób nie można było odczytać jego treści. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. organ wniósł do skarżącego o nadesłanie kopii pism z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz z dnia [...] września 2014 r., przy czym do dnia złożenia odpowiedzi na skargę, skarżący nie ustosunkował się do tego wniosku. Na tej podstawie należy stwierdzić, iż skarżący nie wnioskował o udzielnie informacji publicznej, a wobec braku możliwości odczytania pisma z dnia [...] września 2014 r. organ nie pozostawał w bezczynności. Prezes Sądu Rejonowego w G. nadmienił, iż pismem z dnia [...] września 2014 r. przystąpił do załatwiania sprawy w trybie przepisów Kpa. Na tym etapie, nie sposób jest zatem twierdzić, iż pismo z dnia [...] września 2014 r. było wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej - było raczej podaniem w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego i organ przystąpił do realizacji żądania bez zbędnej zwłoki. Odpowiedź organu z dnia [...] września 2014 r. stanowiła realizację art. 64 § 2 Kpa - jako wezwanie do usunięcia braków formalnych podania, poprzez nadanie mu czytelnej treści tj. skonkretyzowanie żądania. Określenie żądania jest bowiem jednym z podstawowych elementów podania. Na poparcie prawidłowości swojego działania, Prezes Sądu Rejonowego w G. przywołał wyroki NSA z dnia 2 marca 1987 r. sygn. akt III SA 92/87 i z dnia 17 września 1992 r. sygn. akt III SA 949/92.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2015 r. przedstawił:
1. kopię wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r., adresowanego do Prezesa Sądu Rejonowego w G.,
2. kopię dokumentów świadczących o nadaniu przedmiotowego wniosku do Prezesa Sądu Rejonowego w G. tj.: kopię potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. w Zakładzie Karnym w [...], kopię koperty zaadresowanej do Prezesa Sądu Rejonowego w G. z prezentatą Zakładu Karnego w [....] z dnia [...] sierpnia 2014 r., prezentatą Sądu Rejonowego w G. z datą [...] września 2014 r., widniejącą na wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Wskazując na powyższe dokumenty, pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż wbrew treści odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2015 r., bezsprzecznym jest, iż organ otrzymał sporządzony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Równocześnie, pomimo ciążącego obowiązku, organ ani nie udzielił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał stosownej decyzji o jej odmowie. W związku z powyższym wszelkie twierdzenia organu co do nieczytelności pisma z dnia [...] września 2014 r. pozostają bezprzedmiotowymi, skoro wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. został do Prezesa Sądu Rejonowego w G. złożony w dniu [...] września 2014 r. i wniosek ten wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Tym samym nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż organ pozostawał w bezczynności, która to, biorąc pod uwagę sam fakt zaprzeczania otrzymania jakiegokolwiek wniosku, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Do niniejszego pisma załączono, miedzy innymi, wniosek R. S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. opatrzony prezentatą Sądu Rejonowego w G. z datą [...] września 2014 r., w którym to wniosku skarżący na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust 1 w związku z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) wnosił o przesłanie mu wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami (o ile były sporządzone), po wcześniejszej anonimizacji, z lat 2010-2014, wydanych w sprawach z art. 231 Kk, zaznaczając jednocześnie, iż żądane informacje mogą być zapisane na płycie CD/DVD.
Prezes Sądu Rejonowego w G. w piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. przyznał fakt udzielenia pismem z dnia [...] września 2014 r. odpowiedzi na informację publiczną objętą wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2014 r., jednakże nadmienił, iż na skutek błędu pracownika Sądu, zarówno korespondencja skarżącego tj. wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. jak i odpowiedź na rzeczone pismo z dnia [...] września 2014 r. została wspólnie w jednej kopercie wysłana na adres skarżącego. Organ nie posiada zatem ani pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. jak i swojej odpowiedzi z dnia [...] września 2014 r. i nie jest w stanie określić treści udzielonej odpowiedzi.
Prezes Sądu Rejonowego w G. wniósł o zobowiązanie skarżącego do nadesłania pisma z dnia [...] września 2014 r.
Pełnomocnik skarżącego pismem procesowym z dnia [...] maja 2015 r. przedstawił pismo Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2014 r. skierowane do R. S., z której wynika, iż nie jest możliwa odpowiedź na pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 r. z uwagi na bark skarżącego w skorowidzu skazanych Sądu Rejonowego w G. Pełnomocnik podkreślił, iż treść tego pisma nie stanowi odpowiedzi na wniosek R. S. o udostępnienie informacji publiczneji pozbawiona jest jakichkolwiek podstaw prawnych. Wskazał na naruszenie przez organ art. 13 ust 1 w zw. z art. 16 ust 1 i 2 oraz naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 107 Kpa. Wbrew ciążącego ustawowego obowiązku, organ nie udostępnił, zgodnie z wnioskiem skarżącego informacji publicznej, ani też nie wydał stosownej decyzji o jej odmowie. Tym samym organ pozostawał w bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc chociażby pod uwagę najpierw okoliczność zaprzeczania otrzymania jakiegokolwiek wniosku, a następnie zgodnie z treścią pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdzenia faktu nie posiadania przez organ ani wniosku skarżącego, ani też pisma z dnia [...] września 2014 r.
Pismami z dnia [...] maja 2015 r. oraz [...] czerwca 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w G. wniósł o doręczenie mu pism z dnia [...] września 2014 r. i z dnia [...] sierpnia 2014 r., nadmieniając (w ostatnim piśmie), iż skarżący nie udowodnił wystąpienia z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej.
W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] lipca 2015 r. ponownie przesłał, wraz załącznikami:
- kopię wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r., adresowanego do Prezesa Sądu Rejonowego w G.;
- kopię dokumentów świadczących o nadaniu przedmiotowego wniosku do Prezesa Sądu Rejonowego w G. tj.: kopię potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej z dnia 29 sierpnia 2014 r. w Zakładzie Karnym w [...], kopię koperty zaadresowanej do Prezesa Sądu Rejonowego w G. z prezentatą Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., prezentatę Sądu Rejonowego w G. z datą [...] września 2014r., widniejąca na wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Kserokopia wniosku R. S. z dnia [...] sierpnia 2014 r. znajduje się na str. 43 akt sądowych. Pismo Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2014 r. znajduje się na str. 59 akt sądowych. Kserokopia powyższego pisma oraz wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. została doręczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pełnomocnikowi organu: w dniu [...] kwietnia 2014 r. (wniosek), w dniu [...] maja 2015 r. oraz w dniu [...] czerwca 2014 r. (pismo z [...] września 2014 r.). Zwrotne potwierdzenia odbioru powyższej korespondencji znajdują się kolejno na str. 51, str. 66 i str. 67 akt sądowych.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego w G. podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W niniejszej sprawie bezspornie wykazano, iż wniosek R. S. o udostępnienie informacji publicznej, sporządzony w dniu [...] sierpnia 2014 r., wpłynął do Sądu Rejonowego w G. w dniu [...] września 2014 r.
Za takim twierdzeniem przemawiają oczywiste fakty, stanowiące dowody nadania i odbioru przedmiotowego wniosku, to jest:
- kopia potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej z dnia [...] sierpnia 2014 r. w Zakładzie Karnym w [...];
- kopia koperty zaadresowanej do Prezesa Sądu Rejonowego w G. z prezentatą Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.;
- prezentata Sądu Rejonowego w G. z datą [...] września 2014 r., widniejąca na wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Podnieść w tej materii także należy, iż Prezes Sądu Rejonowego w G. poza zaprzeczeniem otrzymania przedmiotowego wniosku (odpowiedź na skargę oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r.) nawet nie wskazał na żadne dowody oraz okoliczności, które mogłyby zaprzeczyć wyżej wskazanym dowodom nadania i doręczenia przedmiotowego wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Skoro zatem dowiedziono, iż przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Prezesa Sądu Rejonowego w G. w dniu [...] września 2014 r., należy zatem zbadać, czy stanowi on żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), oraz czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji, w rozumieniu tej ustawy. Innymi słowy, konieczne jest ustalenie, czy spełniony jest zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż informacja żądana przez R. S. we wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. to jest żądanie - na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 2 ust 1 w związku z art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami (o ile były sporządzone), po wcześniejszej anonimizacji, z lat 2010-2014, wydanych w sprawach z art. 231 Kk - stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniosek o udostępnienie informacji został skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udostępniania, zgodnie z powyższą ustawą, co wynika z treści art.1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4) ppkt a).
Jak stanowi przepis art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna i nieprecyzyjna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 tej ustawy poprzez przykładowe, w formie katalogu otwartego, wyliczenie informacji posiadających przymiot informacji publicznych.
W świetle orzecznictwa informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytwarzana lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02). Wskazać trzeba przy tym, że taka informacja musi dotyczyć sfery istniejących już faktów i danych. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
Takie rozumienie pojęcia "informacji publicznej", uwzględniające treść art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), uzyskało również akceptację doktryny (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28; M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, C. H. Beck 2010, s. 22). Za szerokim rozumieniem omawianego pojęcia opowiada się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12 (OTK-A 2013/8/122, Dz. U. 2013/1435) stwierdził, że "... w doktrynie prawnej i orzecznictwie pojęcie informacji publicznej i sprawy publicznej jest rozumiane szeroko. Polega ono na ustaleniu nie tylko na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o postępie do informacji publicznej, lecz także, a nawet przede wszystkim, na podstawie art. 61 Konstytucji. Skoro prawo do informacji publicznej ma charakter konstytucyjny, to ustawy je dookreślające powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki powinny być rozumiane wąsko. Wymienione przepisy są podstawą przyjęcia, że informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszące się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź go dotyczących".
Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiącym, że są nimi władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...), będące w posiadaniu takich informacji, co wynika z kolei z ust. 3 powołanego przepisu. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, obowiązane do udostepnienia informacji są przede wszystkim organy władzy publicznej. Takim organem władzy publicznej jest niewątpliwie adresat wniosku o udostepnienie informacji publicznej w niniejszej sprawie to jest Prezes Sądu Rejonowego w G.
Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wypowiadało się za spełnieniem przez tego typu wnioski, jak wniosek skarżącego w niniejszej sprawie, zarówno przesłanki przedmiotowej jak i podmiotowej, warunkujących zakwalifikowanie takiego żądania, w ramach przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako wniosku spełniającego cechy pytania o informację publiczną i skierowanego do podmiotu zobowiązanego do udostępniania takich informacji (porównaj wyroki: WSA w Łodzi z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II SAB/Łd 110/14; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 305/14).
Zatem w niniejszej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w G. był zobowiązany do procedowania zgodnie z treścią przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub Centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Informacja udzielana jest w formie czynności materialno-technicznej, co potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 10 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 50/06).
W przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji żądanej informacji nie posiada, bądź gdy istnieje dla zainteresowanego inny tryb dostępu do żądanej informacji, adresat wniosku kieruje do wnioskodawcy pismo informacyjne o stosownej treści (wyrok NSA z 11 stycznia 2010 r., I OSK 1557/09).
W doktrynie przyjmuje się, że powołana ustawa wyodrębnia następujące formy działania podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej: zawiadomienie o braku zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej z powodu zamieszczenia jej w BIP; zawiadomienie o braku możliwości niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej; powiadomienia określone w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy, przybierające postać pism skierowanych do wnioskodawcy; udostępnienie informacji publicznej; decyzja administracyjna o odmowie udostępnienia informacji (G. Sibiga, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną na żądanie indywidualne, PPP 2007, nr 3, s. 18). Forma przewidziana w pierwszej z możliwości procedowania odnosi się również do sytuacji udostępnienia żądanej informacji w centralnym repozytorium.
W niniejszej sprawie Prezes Sądu Rejonowego w G., po otrzymaniu w dniu [...] września 2014 r. wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie działał w ramach żadnej z wyżej wskazanych form, przewidzianych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność ta trwała pomimo wniesienia skargi i nie ustała do chwili wyrokowania.
Pismo Prezesa Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2014 r. w ogóle nie ma żadnego związku z przedmiotowym wnioskiem o udostępnienie żądanej informacji publicznej. Także w niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia powoływanie się przez zobowiązany do udostępnienia informacji organ na procedowanie w trybie przepisów art. art. 64 § 2 Kpa, w zakresie pisma skarżącego z dnia [...] września 2014 r., albowiem nie to pismo, ale wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. stanowi o istocie niniejszej sprawy.
Prezes Sądu Rejonowego w G. w dniu [...] września 2014 r. otrzymał sporządzony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Równocześnie, pomimo ciążącego obowiązku, ani nie udzielił żądanej informacji publicznej, ani też nie wydał stosownej decyzji o jej odmowie, ani tez nie działał w ramach innych form przewidzianych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym wszelkie twierdzenia organu co do nieczytelności pisma z dnia [...] września 2014 r. są bezprzedmiotowe, skoro wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 r. został do Prezesa Sądu Rejonowego w G. złożony w dniu [...] września 2014 r. i wniosek ten skutecznie wszczął postępowanie w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej. Tym samym nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż organ pozostawał w bezczynności, która to, biorąc pod uwagę sam fakt zaprzeczania otrzymania jakiegokolwiek wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. (odpowiedź na skargę oraz pismo z dnia [...] sierpnia 2015 r.) czy też twierdzenie o zagubieniu tego wniosku (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.) świadczy, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślenia wymaga tu to, iż właśnie okoliczność zagubienia przedmiotowego wniosku dobitnie świadczy o znacznej niestaranności działania podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niezrozumiała jest, w zakresie wytłumaczenia braku bezczynności, argumentacja podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej, iż zagubił wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, jak i zagubił swoją odpowiedzi na ten wniosek. Takie działanie jest wysoce naganne dla każdego organu administracji, a tym bardziej, iż w niniejszej sprawie organem zobowiązanym był Prezes Sądu Rejonowego w G., czyli osoba szczególnie odpowiedzialna za prawidłowe działanie jednej z jednostek władzy sądowniczej w RP.
Trafnie zatem argumentuje pełnomocnik skarżącego, gdy twierdzi, iż wbrew ciążącego ustawowego obowiązku, organ ani udostępnił, zgodnie z wnioskiem skarżącego informacji publicznej, ani też nie wydał stosownej decyzji o jej odmowie. Tym samym organ pozostawał w bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc chociażby pod uwagę, iż najpierw zaprzeczał otrzymaniu jakiegokolwiek wniosku, a następnie zgodnie z treścią pisma z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził faktu nie posiadania ani wniosku skarżącego, ani też pisma organu z dnia [...] września 2014 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można nie dostrzegać, przy ocenie kwalifikowanego stopnia bezczynności, także i tego, iż po wykazaniu oczywistości wpływu przedmiotowego wniosku do Prezesa Sądu Rejonowego w G. w dniu [...] września 2014 r., co zostało dowiedzione pisami procesowymi strony skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. i z dnia [...] maja 2015 r., organ zobowiązany do udostępniania informacji publicznej nie podjął jakichkolwiek działań w kierunku wypełnienia procedury przewidzianej w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej (co zazwyczaj ma miejsce w tego typu sprawach w sytuacji zwłoki w działaniu podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej). Brak zapoznania się pełnomocnika organu za materiałem zgromadzonym w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w niniejszej sprawie, nie może stanowić usprawiedliwienia dla braku dalszego działania tego organu.
Dla zakwalifikowania rażącej bezczynności, należy mieć na uwadze nie tylko nieuzasadnioną zwłokę w działaniu podmiotu zobowiązanego, ale także okoliczności towarzyszące tej zwłoce, w szczególności sposób działania organu, czy wynika on jedynie z błędnej oceny przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – co zazwyczaj nie jest kwalifikowane jako bezczynność rażąco naruszająca prawo, czy bezczynność wynika z zawinionego przez organ niestarannego i nagannego działania – co wypełnia pojęcie rażącej bezczynności.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tą drugą sytuacją. Zatem żądanie skargi - wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności powstania bezczynności jest uzasadnione.
Na wysokość grzywny, poza oceną stopnia rażącej bezczynności, wpływ ma także postrzeganie danego organu (który był bezczynny) w systemie organów Państwa i to jaka jest jego rola w kształtowaniu świadomości poszanowania prawa w społeczeństwie. W tym zakresie powinności organu zobowiązanego, jako jednostki organizacyjnej władzy sądowniczej w Polsce, są oczywiste.
Z tych też wszystkich wskazanych wyżej powodów wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w wyroku jest uzasadnione.
Reasumując, mając powyższe ustalenia na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie przepisów art. 149 § 1 i § 2 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło