II SA/Po 1256/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-01-30
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie PINB nakładające obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, wydane na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie PINB wydane na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej, nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zażalenie przysługuje jedynie na postanowienia wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, które dotyczą obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie miało takiego charakteru, WWINB prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał E. M. dostarczenie dokumentacji geodezyjnej dotyczącej budynku mieszkalnego i zbiornika. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego w związku z postępowaniem dotyczącym niezgodności budowy z pozwoleniem na budowę. E. M. wniosła zażalenie na to postanowienie, jednak Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) stwierdził jego niedopuszczalność. E. M. zaskarżyła postanowienie WWINB do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] 2014 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 81 c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zmianami) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz.267 z późn. zmianami, dalej K.p.a)., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) nałożył na właścicielkę nieruchomości - E. M., w terminie do dnia 30 września 2014 r., obowiązek dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobę do tego uprawnioną, tj. geodetę, zawierającej odległości budynku mieszkalnego, odległości [...] i [...] od granic nieruchomości sąsiednich (dz. nr [...]), uwzględniającej wymiary budynku oraz zbiornika w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki wchodzącego w skład projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]2012r. znak [...], którą to udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Postanowienie wydano w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem [...] w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, na działce zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewidencyjnym [...], którego właścicielem jest E. M.
Uzasadniając zasadność nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentacji geodezyjnej organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie PINB w K. decyzją z dnia [...]2014r., znak [...], umorzył postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku z dnia 17.04.2013r, uzupełnionego żądaniem strony z dnia 24.05.2013r., dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem [...] w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, na działce zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewidencyjnym [...].W wyniku odwołania E. M. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej: WWINB) decyzją z dnia [...]07.2014r., znak [...], uchylił decyzję PINB z dnia [...]2014r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości co do rzeczywistych wymiarów budynku mieszkalnego, jak również ustalenia, w jakiej odległości od działki drogowej znajduje się pokrywa i wylot wentylacyjny ze zbiornika [...].
Wskazano następnie, iż pismem z dnia 31.07.2014r. PINB wezwał E. M. do przedłożenia określonych dokumentów, natomiast pismem z dnia 08.08.2014r. wystąpił do Starosty [...] - wydziału geodezji, kartografii, katastru i gospodarki nieruchomościami, o przekazanie szkicu polowego z inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego oraz zbiornika [...], a także wykonanych przyłączy do budynku, zlokalizowanych na działce nr [...]. W dniu 04.08.2014r. wpłynęła część z żądanych dokumentów od E. M., a w dniu 19.08.2018r. wpłynęły dokumenty z wydziału geodezji Starostwa Powiatowego w K. Po analizie stwierdzono, że na podstawie złożonych dokumnetow nie można prawidłowo ustalić, m.in. w jakiej odległości znajduje się pokrywa i wylot wentylacyjny ze zbiornika [...] od działki ewidencyjnej nr [...], która jest drogą, a także nie można ustalić odległości budynku od granic nieruchomości sąsiednich.
Dalej organ wyjaśnił, jakie uprawnienie mu przysługują na mocy przepisów art. 81 ust. 1 pkt 1b i 1d ustawy Prawo budowlane. Podniesiono, iż uregulowania zawarte w art. 81 c ust. 1 pkt 1 tej ustawy uprawniają organ do żądania od uczestnika procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, udzielenia informacji związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia czynności kontrolnych, związanych z wykonywaniem uprawnień nadzoru budowlanego. Podniesiono, iż postanowienie wydane w tym trybie ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r. nr VII SA/Wa 2440/06). Zgodnie bowiem z przepisami postępowania administracyjnego o kwestiach wynikających w toku postępowania, a niezbędnych do jego właściwego przeprowadzenia, orzeka się w drodze postanowienia, które stanowi dowód. Dopiero po dokonaniu ustaleń w oparciu o żądane postanowieniem dokumenty, organ podejmuje rozstrzygniecie co do istoty sprawy.
E. M., reprezentowana przez pełnomocnika – J. K. , wniosła na powyższe postanowienie zażalenie, nie zgadzając się z jego treścią i żądając jego uchylenia.
WWINB postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...], na podstawie art. 134, w związku z art. 144 K.p.a., stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienie, a więc wszelkie incydentalne kwestie mogą być załatwiane aktem administracyjnym mającym formę postanowienia. Postanowienia są zaskarżalne i niezaskarżalne. Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 § 1 K.p.a.), ale dotyczy to postanowień wydanych w oparciu o przepisy K.p.a. (np. art. 59 § 1 K.p.a.). Odrębna ustawa może przewidywać, że na wydane na jej podstawie postanowienie służy zażalenie. Tak czyni np. ustawa Prawo budowlane (np. art. 33 ust. 2, art. 35 ust. 6, art. 49 ust. 1, art. 50 ust. 5 czy art. 81 c ust. 3 i inne). Na zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie art. 81 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 142 K.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Ustosunkowując się do wniosku skarżącej o rozpatrzenie zażalenia na podstawie art. 81 c ust. 3 Prawa budowlanego, WINB wyjaśnił, iż zgodnie z tym artykułem zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego (zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz). Zaskarżone postanowienie nie było wydane na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego i nie dotyczyło dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Skargę na postanowienie WWINB wniosła E. M., reprezentowana przez [...] pełnomocnika – [...] G. W. Żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa: art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. przez jego zastosowanie. Wniesiono również o zasądzenie kosztow postępowania.
Uzasadniając skargę wywiedziono, iz jedyną podstawą prawną nałożenia na skarżącą obowiązku "dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobą do tego uprawnioną tj. geodetę", był art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który jednak nie został wymieniony w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji. Wskazano, za opracowaniem Tadeusz B.Babiel, Nadzór budowlany. Kompetencje organów administracji. Wzory. Akty prawne, (Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2001, s. 33), że: "Ocena techniczna to opracowanie, które odnosi się do stanu istniejącego i opisuje techniczne aspekty tego stanu. Powinna ona odpowiadać na pytanie, czy na tle wątpliwości, które legły u podstaw nałożenia obowiązku zaistniała sytuacja wymagająca interwencji, by uniknąć bądź usunąć zagrożenie albo przywrócić stan zgodności z przepisami prawa. Zadaniem oceny jest więc stwierdzenie faktów." Żądana dokumentacja geodezyjna to nic innego, jak opracowanie, którego celem jest stwierdzenie faktów. A zatem żądając dokumentacji geodezyjnej organ nałożył w istocie obowiązek dostarczenia oceny technicznej, o którym to obowiązku mowa jest w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Podkreślono, że na postanowienie wydane w tym trybie przysługuje zażalenie. Wobec powyższego skarżąca uważa, że organy administracji pozbawiły ją prawa do merytorycznego rozpoznania zażalenia. To treść merytoryczna decyduje o kwalifikacji prawnej orzeczenia, a nie przywołana podstawa prawna (patrz: wyrok NSA sygn. akt II OSK 497/11). W oparciu bowiem o przepis art. 81 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ I instancji nie mógł nałożyć na skarżącą obowiązku dostarczenia odpowiedniej oceny. Przepis art. 81c ust. 1 obejmuje uprawnienie do żądania udzielania stosownych informacji i udostępnienia dokumentów. Przykładowo dokumentami takimi mogą być: dziennik budowy, protokoły i potwierdzenia wykonywania odpowiednich prób i sprawdzeń technicznych, potwierdzenia prawidłowego wykonania i odbioru robót ulegających zakryciu, potwierdzenie dokonywania sprawdzania przez inspektora nadzoru budowlanego jakości wykonywanych robót budowlanych i wybudowanych wyrobów budowlanych itp. W odniesieniu do użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego takimi dokumentami mogą być: książka obiektu budowlanego, zmiana właściciela lub zarządcy obiektu, wykonywanie niezbędnych robót budowlanych w tym remontowych, zapewniających odpowiedni stan techniczny obiektu, dokonywanie zmian sposobu użytkowania obiektu, w tym legalność dokonywania tych zmian. Chodzi tutaj o dokumenty już istniejące w chwili żądania ich udostępnienia. Natomiast przepis art. 81c ust. 2 stanowi podstawę nakładania obowiązku sporządzenia i dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, opracowanych przez uprawnione osoby (tu: geodetę). Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie, chociaż w podstawie prawnej tego postanowienia nie byłby wymieniony przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec powyższego zażalenie skarżącej na postanowienie organu 1 instancji należy uznać za dopuszczalne (art. 81 c ust. 3 Prawa budowlanego).
Zdaniem skarżącej potwierdzeniem tego, że PINB w K. wydał w istocie swe orzeczenie na podstawie art. 8lc ust. 2 Prawa budowlanego, jest przywołany przez organ wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2440/06 i zacytowany niedokładnie w uzasadnieniu postanowienia fragment z jego uzasadnienia. PINB cytując ten fragment w istocie zafałszował faktyczną teść wyroku, gdyż wcześniej przywołał przepis art. 81 c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
WWINB w odpowiedzi na skargę wniosł o jej oddalenie. Organ podniósł, iz ponowna analiza akt nie wskazuje, by w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego. Podkreślono, że na postanowienie organu I instancji, wydane na podstawie art. 81 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 81 ust. 3 zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Nakaz dostarczenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez osobę do tego uprawniona tj. geodetę, nie może być utożsamiany z nakazem przedłożenia opinii czy ekspertyzy.
W piśmie procesowym z dnia 19.12.2014 r. WWINB poinformował Sąd, że do akt organu I instancji załączono kopię decyzji WWINB z dnia [...]12.2014 r. znak [...], która zapadła w sprawie inwestycji objetej niniejszym postępowaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przedmiotem sądowej kontroli było postanowienie WWINB, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB w K. z dnia [...] 2014 r., znak [...], nakładające na skarżącą obowiązek przedłożenia dokumentacji geodezyjnej opracowanej przez geodetę, zawierającej odległości budynku mieszkalnego, odległości pokrywy i wylotu wentylacyjnego zbiornika [...] od granic nieruchomości sąsiednich, uwzględniającej wymiary budynku oraz zbiornika w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki wchodzącego w skład projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...]2012r. znak [...], którą to udzielono pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Nakładając przedmiotowy obowiązek PINB powołał przepis art. 81 c ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie PINB wydane zostało w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem [...] w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, na działce zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewidencyjnym [...], którego właścicielem jest skarżąca E. M.
Orzecznictwo sądowe ukształtowane na tle przepisu art. 134 K.p.a., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, wyróżnia dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji (tu: postanowienia) w toku instancji. Zatem instancyjny środek zaskarżenia nie służy od decyzji (postanowienia), która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną (postanowieniem). Do przyczyn przedmiotowych należy więc zaliczyć m.in. taką sytuację, gdy dana czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną (postanowieniem).
W piśmiennictwie przyjmuje się, że postanowienie jest aktem administracyjnym zewnętrznym i w tym zakresie posiada te cechy, które charakteryzują decyzję administracyjną (art. 104 i 107). Uznaje się, że decyzja jest aktem stosowania materialnego prawa administracyjnego, zaś postanowienie jest aktem stosowania norm procesowych; decyzja administracyjna załatwia sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1, natomiast postanowienie - sprawę procesową ewentualnie proceduralną (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 62). Uwagi powyższe mają w sprawie istotne znaczenie, bowiem obowiązkiem organu odwoławczego była ocena charakteru i prawidłowej podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] 2014r., a te właśnie przesłanki determinowały ewentualne zastosowanie art. 134 K.p.a.
Jak wyżej podniesiono, proceduralną podstawę prawną postanowienia organu I instancji z dnia [...] 2014 r. stanowiły przepisy art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 123 K.p.a. Postanowienie organu I instancji zostało wydane w toku postępowania administracyjnego wszczętego i dotychczas prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które zawierają liczne przepisy proceduralne stanowiące lex specialis w stosunku do procedury uregulowanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Ustawodawca w art. 81c ust. 1 powołanej ustawy przyznał organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego prawo żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego udzielania informacji oraz udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Otrzymane informacje oraz dokumenty nie zawsze będą wystarczające dla prawidłowego ocenienia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego stanu sprawy. Dlatego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego, na podstawie ust. 2 omawianego artykułu, może nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Obowiązek ten jest nakładany w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (ust. 3). Postanowienie wydane na podstawie cytowanego przepisu również jest postanowieniem dowodowym.
Z kolei art. 123 § 1 K.p.a. określa przypadki, w jakich organ wydaje postanowienie, stanowiąc: "W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia". Istotę tych aktów administracyjnych wskazuje § 2 tego artykułu, który przewiduje, że: "Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. O tym zatem, czy na określone postanowienie służy stronie zażalenie, decyduje konkretny przepis ustawy. Samo zatem powołanie w postanowieniu art. 123 K.p.a. nawet wsparte pouczeniem, że na postanowienie to zażalenie nie przysługuje, nie jest wystarczające i przesądzające o tym, czy mamy do czynienia z postanowieniem zaskarżalnym, czy z aktem niezaskarżalnym. W realiach przedmiotowej sprawy decydują przepisy ustawy Prawo budowlane, jako właściwej dla rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 17.04.2013r, uzupełnionego żądaniem z dnia 24.05.2013r., dotyczącego żądania wszczęcia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego ze zbiornikiem [...] na działce zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) o nr ewid. [...] w sposób odbiegający do ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Wyklucza to stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania dowodowego i poszukiwania w nich szczegółowej podstawy prawnej dla wydanego postanowienia.
Należy wskazać, że postanowienie PINB w K. z dnia [...] 2014 r. zobowiązuje skarżącą do uzupełnienia dokumentacji, jaką dostarczyła w odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie PINB (wezwanie z dnia 31.07.2014 r. – k. nr 108 akt PINB), przy czym to ponowne wezwanie, tym razem mające postać postanowienia, nadal dotyczy dokumentacji geodezyjnej, którą co do zasady inwestor/właściciel budynku powinien dysponować. Sąd zauważa, że wzywając ponownie skarżącą do złożenia dokumentacji geodezyjnej działanie PINB w K. nie było prawidłowe, bowiem uzyskawszy odpowiedź pełnomocnika skarżącej na pierwsze ze skierowanych do niej wezwań (wezwanie z 31.07.2014 r.), iż poza dostarczoną do PINB mapą z inwentaryzacji budynku z dnia 04.01.2013 r., żadnych innych, a żądanych przez organ dokumentów skarżąca nie posiada (pismo pełnomocnika J. K. z dnia 04.08.2014 r. – załączone do akt PINB bez numeracji stron), organ powiatowy powinien podjąć czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia tej kwestii, tj. ustalenie odległości pokrywy i wylotu wentylacyjnego ze zbiornika [...] od działki nr [...] oraz odległości budynku od granic nieruchomości sąsiednich. Takie ustalenia nie odpowiadają kryterium uzasadnionych wątpliwości, którym właściwy organ winien kierować się przy nakładaniu obowiązku przewidzianego w art. 81c ust. 2 ustawy. Jak wynika z akt sprawy, już po rozpatrzeniu przez WWINB zażalenia na postanowienie z dnia [...] 2014 r., organ powiatowy wskazane w postanowieniu odległości ustalił, porównując zgromadzone w aktach sprawy mapy i szkice polowe z pomiarami budynku mieszkalnego oraz zbiornika [...], a także przyłączy do budynku (notatka służbowa inspektora PINB– k. nr 120 akt PINB). W takiej sytuacji brak było podstaw do potraktowania wezwania z dnia [...] 2014 r. jako postanowienia, o jakim stanowi ust. 2 art. 81 c ustawy Prawo budowlane. Także okoliczność, iż w tym przypadku wezwaniu nadano formę postanowienia, choć przepis art. 81c ust. 1 ustawy Prawo budowlane tego nie wymaga, nie pozwala na przyjęcie takiego założenia. Działania organu I instancji należy, w opinii Sądu postrzegać, za czym przemawia wzgląd na zasadę ekonomiki postępowania, w kategorii reakcji na zaniechanie strony i nie wykonanie ustawowego obowiązku złożenia, na żądanie organu, dokumentacji geodezyjnej, jaką co do zasady właściciel budynku powinien dysponować. W orzeczeniach sądowoadministracyjnych, które dotyczą problematyki stosowania art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wskazuje się, że skorzystanie z pomocy rzeczoznawcy musi odnosić się jedynie do takich sytuacji, w których wiedza pracowników inspektoratu nie jest wystarczająca. Skoro nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, to co do zasady, ewentualne wątpliwości powinien rozstrzygać we własnym zakresie, w ramach swoich kompetencji. Przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Celem zatrudnienia w organach nadzoru budowlanego fachowców z zakresu budownictwa, jest między innymi, uniknięcie nadmiernego lub niecelowego powoływania biegłych, rzeczoznawców i prowadzenia dowodów z ekspertyz, jeżeli organ we własnym zakresie jest w stanie dokonać prawidłowych ustaleń i ocen (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 339/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego nie musi dla ustalenia położenia poszczególnych obiektów budowlanych i wzajemnych odległości posiłkować się ekspertyzą w postaci dokumentacji geodezyjnej.
Niewątpliwie przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma zapewnić prawidłowe wykonywanie zadań określonych w przepisach prawa budowlanego i dlatego ustawodawca uprawnił organy architektoniczno-budowlane i nadzoru budowlanego w razie powzięcia uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów, a także stanu technicznego obiektu budowlanego do nałożenia na uczestników procesu budowlanego w drodze postanowienia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Organ działając w tym trybie winien zmierzać do uzyskania wyjaśnienia kwestii technicznych - przy braku możliwości ich wyjaśnienia za pomocą informacji i udostępnionych dokumentów przez uczestników procesu budowlanego (ust. 1 art. 81c). Celem podjęcia postanowienia, o jakim mowa w aust. 2 art. 81c ustawy jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. W drodze powyższego przepisu nakładane są na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego określone obowiązki, które pociągają za sobą określone skutki finansowe dla tych podmiotów, dlatego też ustawodawca przyznał stronom prawo do weryfikacji w trybie zwykłym (w drodze zażalenia) wymienionego postanowienia przez organ II instancji. Jak wyżej popdniesiono kwestii objętych postanowieniem z dnia 3.09.2014 r. PINB nie mógł ustalić poprzez nałożenie obowiązku w trybie art. 81c ust. 2 ustawy. Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z przepisem art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego w przypadku, istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmuje inwentaryzację budowlaną powykonawczą oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą budynku mieszkalnego Obowiązek taki nakłada się w drodze decyzji, co dodatkowo nie pozwala podzielić stanowiska skarżącej, iż obowiązek taki może zostać nałożony w drodze art. 81c ust. 1 lub ust. 2. Zatem organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak było podstaw do nałożenia na skarżącą wymienionych obowiązków w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego
W tych okolicznościach za prawidłowe uznać należało stanowisko WWINB, że postanowienie PINB z dnia [...] 2014 r., jako nie dotyczące dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie było wydane na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego. Tym samym nie znajduje uzasadnienia stanowisko strony skarżącej, że wezwanie to jako podstawę prawną winno wskazywać art. 81c ust 2 Prawa budowlanego, od którego przysługuje zażalenie na podstawie ust 3 art. 81c przywołanej ustawy. W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszania wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił. Wobec takiej treści wyroku, zgodnie z art. 200 powołanej ustawy, brak było postaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło