II SA/Po 578/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-11-20
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oczywiste omyłki i niedokładności w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych, takie jak błąd rachunkowy czy zaokrąglenie kwoty, stanowią podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oczywiste omyłki i niedokładności w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych, wynikające z błędów rachunkowych lub zaokrągleń, nie stanowią "przedstawienia fałszywych danych" w rozumieniu art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. W związku z tym organy nie miały podstaw do obligatoryjnego cofnięcia zezwoleń, a postępowanie w tej sprawie było bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący złożył oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za rok 2014, w którym wykazał nieznaczne rozbieżności w stosunku do danych z raportów kasowych, wynikające z błędów rachunkowych i zaokrągleń. Organy administracji uznały te rozbieżności za "przedstawienie fałszywych danych" i na tej podstawie cofnęły skarżącemu dwa zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że miał miejsce jedynie błąd pisarski, a nie celowe fałszowanie danych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Burmistrza, a także umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz – Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. Ć. [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] 1. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] 2. z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2015 r, znak [...], II. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2015 r. [...] i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2015 r, znak [...], III. umarza postępowania administracyjne, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 1000 zł (tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), art. 18 ust. 10 pkt 5 oraz ust. 11 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012r., poz. 1356 z późń. zm) cofnął P. Ć. (dalej: Strona, Skarżący) prowadzącemu działalność gospodarczą [...], zezwolenie nr [...] z [...] sierpnia 2011r., na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, przeznaczonych do spożycia na miejscu sprzedaży dla lokalu gastronomicznego [...].
W uzasadnieniu podał, że przeprowadził kontrolę danych zawartych w złożonym na podstawie art. 11 1 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przez P. Ć. w dniu [...] stycznia 2015r. oświadczeniu rocznym o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za rok 2014 osiągnięty w lokalu gastronomicznym – [...].
Zgodnie ze złożonym przez P. Ć. oświadczeniem wartość sprzedaży napojów alkoholowych w lokalu gastronomicznym [...] za rok 2014 wyniosła:
• do 4,5 %zawartości alkoholu oraz piwo: 101.308 zł,
• powyżej 18% zawartości alkoholu: 30.585 zł.
P. Ć. wniósł na rachunek gminy należne opłaty za korzystanie z posiadanych zezwoleń. Na wezwanie organu Skarżący dostarczył dwa raporty (zerujące) obrotów towarów w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych za rok 2014: pierwszy wygenerowany z 29 grudnia 2014r., drugi z 31 grudnia 2014r. Dodatkowo Skarżący złożył zestawienie z wyliczeniem wartości sprzedaży alkoholu uwzględniając raporty.
Analiza oświadczenia i raportu wykazała rozbieżności. W przypadku wyliczenia wartości sprzedaży napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo Skarżący błędnie wpisał wartość sprzedaży alkoholu w oświadczeniu – podając wartość 101.308 zł zamiast 101.388,45 zł jak wynika z raportu kasowego. Skarżący zaokrąglił wartość nie podając kwoty po przecinku, tj. 0,45 zł oraz błędnie spisał pozycję z raportu z 29 grudnia 2014r. podając wartość 208 zł zamiast 288 zł. Dowody zostały sprawdzone pod względem rachunkowym i dołączone do akt dokumentacji.
Zdaniem organu w wyniku tego błędu wpisana przez Skarżącego w oświadczeniu wartość sprzedaży alkoholu jest nieprawidłowa, tym samym uległa zmianie wysokość opłaty rocznej za korzystanie z zezwolenia, pojawiła się niedopłata w wysokości 1,13 zł. Per saldo wartości sprzedaży wynosi -80,45 zł, natomiast per saldo opłat za korzystanie z zezwoleń wynosi – 1,13 zł. Wartość sprzedaży alkoholu powyżej 18% zawartości alkoholu została przez Skarżącego podana prawidłowo jako kwota 30.585 zł.
Organ podał, że postępowanie kontrolne wykazało niezgodność podanych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za rok 2014 z danymi zawartymi w udostępnionych do kontroli dokumentach źródłowych. Skarżący podał zaniżoną wartość sprzedaży alkoholu. Kontrola wykazała brak staranności Skarżącego przy wypełnianiu oświadczenia i jednocześnie podanie nieprawdziwej (fałszywej) wartości sprzedaży do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo. Z tych względów wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia.
Skarżący 3 kwietnia 2015r. złożył pisemną prośbę o zaprzestanie działań cofających zezwolenia, podając, że kara jest zbyt surowa, a różnica wymaganej opłaty została uregulowana. Jednocześnie wskazał na rozbieżnośc dat w przedłożonym upoważnieniu do przeprowadzeniu kontroli. Zdaniem organu błąd pisarski w upoważnieniu imiennym Nr [...] z [...] lutego 2015r., dotyczący okresu przeprowadzenia kontroli nie może być powodem do zakończenia i unieważnienia postępowania kontrolnego, ponieważ od momentu wszczęcia postępowania do jego zakończenia analizowano wartość sprzedaży roku 2014, zgodnie z zatwierdzonym [...] grudnia 2014r. przez Burmistrza [...] "Planem kontroli wewnętrznej Urzędu [...] na rok 2015" . Nieprawidłowości ujawnione w toku kontroli dotyczyły wartości sprzedaży alkoholu osiągniętego w roku 2014.
Organ uznał, że został naruszony art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z oświadczeniem rocznym z 27 stycznia 2015r. Skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem podaną wartość sprzedaży. Składając oświadczenie był odpowiedzialny za prawdziwość zawartych w nim danych oraz świadomy skutków prawnych wynikających z w/w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy. Stwierdzenie faktu podania nieprawdziwych danych powoduje obligatoryjne cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Tym samym zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający na mocy wykładni prawa cofa w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu o wartości sprzedaży, o których mowa w art. 111 ust. 4 ustawy, nie stwarza organowi administracji publicznej swobody uznania w sprawie cofnięcia zezwolenia. Spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy powoduje obligatoryjne cofnięcie zezwolenia każdemu przedsiębiorcy, który w złożonym oświadczeniu rocznym wykazał nieprawdziwe dane sprzeczne z danymi zawartymi w miarodajnych dokumentach do obliczenia rzeczywistej wartości sprzedaży napojów alkoholowych. Z uwagi na powyższe organ cofnął Skarżącemu zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych z [...] sierpnia 2011r. nr [...]. Organ podał, że trzyletni okres karencji w ubieganiu się Skarżącego o wydanie nowego zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 11 ustawy, liczony jest od dnia wydania niniejszej decyzji, a w przypadku złożenia odwołania – od dnia wydania decyzji przez organ wyższego stopnia pod warunkiem, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję.
W odwołaniu Skarżący domagał się uchylenia tej decyzji. Podał, że dane w oświadczeniu zostały wpisane nieprawidłowe z uwagi na drobne ludzkie błędy. Zaokrąglił on bowiem wysokość sprzedaży o 0,45 zł oraz naliczył 208 zamiast 288 zł. Brakującą opłatę w wysokości 1,13 zł wpłacił przed wszczęciem postępowania. Podał, że przedsiębiorstwo założył po utracie poprzedniej pracy, która wykonywał przez 32 lata i teraz sytuacja się powtarza, kara jest niewspółmierna do winy i złamie życie jego i rodziny.
Decyzją z dnia [...] maja 2015r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W niespornym stanie faktycznym SKO uznało, że podanie nieprawidłowych danych w oświadczeniu przez Skarżącego daje podstawy zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi do cofnięcia zezwolenia. Przedsiębiorca sprzedający alkohol, winien zapoznać się z obowiązującymi przepisami w tym zakresie, a co za tym idzie, ciążącymi na nim obowiązkami. Przedsiębiorca prowadząc sprzedaż alkoholu winien prowadzić swoją działalność w sposób profesjonalny, rzetelny z dochowaniem wszelkiej staranności. Również dotyczy to składania oświadczenia o wielkości sprzedaży alkoholu za rok ubiegły. W przeciwnym razie, podanie nieprawdziwych danych o wartości sprzedaży alkoholu, zgodnie z przepisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości(...) nakazuje organowi wydającemu zezwolenie na sprzedaż alkoholu, cofnąć to zezwolenie. Ustawodawca nie daje swobody w podjęciu decyzji organom administracyjnym w tym zakresie. Decyzja o cofnięciu zezwolenia nie jest decyzją uznaniową.
W skardze, złożonej w terminie i formie prawem przewidzianej Skarżący nie zaprzeczał ustalonym przez organ faktom. Podał, że z jego strony miał miejsce błąd pisarski, a nie fałszowanie oświadczenia, który został naprawiony. Wskazał również, że w przypadku utrzymania decyzji jego rodzina i on zostaną przesunięci do marginesu wykluczenia i biedy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. II SA/Po 578/15
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), art. 18 ust. 10 pkt 5 oraz ust. 11 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2012r., poz. 1356 z późń. zm) cofnął P. Ć. prowadzącemu działalność gospodarczą[...] , zezwolenie nr [...] z [...] sierpnia 2011r., na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18% zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia na miejscu sprzedaży dla lokalu gastronomicznego [...].
W uzasadnieniu organ przedstawił ten sam stan faktyczny i podał tą samą argumentację prawną, co w wyżej opisanej decyzji dotyczącej zezwolenia nr [...].
W odwołaniu Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji, podając, że popełnił drobny błąd pisarski w oświadczeniu. Oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 18 % podał prawidłowo.
Decyzją z dnia [...] maja 2015r., znak; [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało te same okoliczności i argumentację, co w decyzji nr [...].
W skardze wniesionej w terminie i formie prawem przewidzianej Skarżący podał, że w oświadczeniu popełnił błąd pisarski a nie fałszował oświadczenia, brakującą kwotę opłaty uiścił przed wszczęciem postępowania. Decyzja spowoduje niewspółmierną do przewinienia karę oraz to, że jego rodzina zostanie przesunięta do marginesu wykluczenia i biedy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. II SA/Po 579/15.
Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015r. Sąd połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił obie prowadzić pod sygn. II SA/Po 578/15.
Na rozprawie Skarżący podtrzymał skargi, podał, że nie zauważył, że wpisana jest kwota 288 zł a nie 208 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U. 2014.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Dokonując, w tak zakreślonych granicach kognicji, kontroli zaskarżonych obu decyzji SKO sąd doszedł do przekonania, że decyzje te i poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny. W 2014r. Skarżący prowadził sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie wydanych [...] sierpnia 2011r. dwóch zezwoleń [...].
W złożonym przez Skarżącego oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2015r. wartość sprzedaży napojów alkoholowych w lokalu gastronomicznym [...] za rok 2014 wyniosła:
• do 4,5 %zawartości alkoholu oraz piwo: 101.308 zł,
• powyżej 18% zawartości alkoholu: 30.585 zł.
Skarżący wniósł na rachunek gminy należne opłaty za korzystanie z posiadanych zezwoleń. Na wezwanie organu Skarżący dostarczył dwa raporty (zerujące) obrotów towarów w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych za rok 2014: pierwszy wygenerowany z 29 grudnia 2014r., drugi z 31 grudnia 2014r. Dodatkowo Skarżący złożył zestawienie z wyliczeniem wartości sprzedaży alkoholu uwzględniając raporty.
Analiza oświadczenia i raportu wykazała rozbieżności. W przypadku wyliczenia wartości sprzedaży napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwo Skarżący błędnie wpisał wartość sprzedaży alkoholu w oświadczeniu – podając wartość 101.308 zł zamiast 101.388,45 zł jak wynika z raportu kasowego. Skarżący zaokrąglił wartość nie podając kwoty po przecinku, tj. 0,45 zł oraz błędnie spisał pozycję z raportu z 29 grudnia 2014r. podając wartość 208 zł zamiast 288 zł. Dowody zostały sprawdzone pod względem rachunkowym i dołączone do akt dokumentacji. Skarżący zaniżył wartość sprzedaży napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa o 80,45 zł, a tym samym kwotę opłaty rocznej o 1,13 zł. Kontrola przeprowadzona została u Skarżącego w dniu [...] lutego 2015r. Postępowanie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia zostało wszczęte w dniu 24 marca 2015r. Skarżący uregulował różnice w wymaganej opłacie w dniu 2 marca 2015r.
W tak ustalonym bezspornym stanie faktycznym organy uznały, że z uwagi na podanie nieprawdziwych danych w oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2015 r. są zobligowane do cofnięcia Skarżącemu obu zezwoleń na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj.Dz.U. 2015.1286, dalej powoływaną jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 organ zezwalający cofa w przypadku przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11 1 ust. 4. Zezwoleniem, o którym mowa w ust. 1 art. 18 ustawy jest zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wydane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym", bez wyszczególnienia na osobne zezwolenia z ust. 3 art. 18. Wskazuje to na fakt, że w przypadkach określonych w art. 18 ust. 10 cofa się zezwolenia wydane w oparciu o treść ust. 1 art. 18, czyli wszystkie.
Za korzystanie z zezwoleń o których mowa w art. 18 gminy pobierają opłaty w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 (art. 11 1 ust. 1). Wysokość tej opłaty uzależniona jest od wartości sprzedaży napojów alkoholowych. (art. 111 ust. 5, 6). Zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy Przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim.
Przedstawienie fałszywych danych w tym oświadczeniu skutkuje wymierzeniem sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt. 5) a przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu. (art. 18 ust. 11 ustawy).
Zasadnie organy wywodziły, że wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia nie ma charakteru uznaniowego. Na podmiocie prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych spoczywa obowiązek nie łamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie. W konsekwencji w razie złamania którejkolwiek zasady sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy.
Sporne było ustalenie, czy w realiach niniejszej sprawie uznać można, że doszło do złamania zasad sprzedaży napojów alkoholowych tj przedstawienia przez Skarżącego fałszywych danych w złożonym oświadczeniu majątkowym
W orzecznictwie Sądów administracyjnych dominuje pogląd, oparty na słownikowej definicji, iż "fałszować" oznacza "przedstawiać coś niezgodnie z prawdą, zniekształcać". Z kolei przymiotnik "fałszywy" oznacza niezgodny z prawdą, błędny ( za Uniwersalnym Słownikiem Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, tom I, warszawa 2006r., str. 877-878). Przeważa pogląd, że nie można również mieszać ze sobą tych samych pojęć używanych w ramach różnych gałęzi prawa, ponieważ wykształceniu się odmiennego znaczenia dla tych samych pojęć sprzyjają różne funkcje oraz terminologia prawa karnego, cywilnego czy administracyjnego. Nie ma żadnych podstaw do uznania, że pojęcie fałszywy w prawie administracyjnym jest tożsame z takim pojęciem znajdującym się w prawie karnym i odnoszącym się do winy. Pojęcie winy w prawie administracyjnym ma charakter zobiektywizowany polegający na samym stwierdzeniu naruszenia przepisów i obowiązków przypisanych podmiotowi bez konieczności oceny stopnia winy w rozumieniu prawnokarnym, czy też czysto subiektywizowany (natężenie złej woli, brak świadomości czy też wiedzy) – por. wyrok NSA z 21 stycznia 2011r., II GSK 1424/10, wyrok NSA z 29.11.2012r., II GSK 1812/11).
Pogląd ten co do zasady Sąd podziela. Nie ma bowiem żadnych podstaw do uznania, że pojęcie fałszywy w prawie administracyjnym jest tożsame z takim pojęciem znajdującym się w prawie karnym i odnoszącym się do winy. Tym samym organy nie mają obowiązku badać czy dana osoba działa umyślnie, bo nie mają nawet takiej kompetencji.
Powyższe, zdaniem Sądu, nie oznacza jednak, że zawarcie przez ustawodawcę określenia "przedstawia fałszywe dane" obejmuje swoim zakresem wszelkie działania świadome, nieświadome, błędne, omyłkowe a jedynym kryterium ma być skutek w postaci niezgodności danych zawartych w oświadczeniu z danymi wynikającymi z dokumentów. Mimo braku możliwości odwołania do regulacji prawnokarnych nie można nie zauważyć, że i na gruncie prawa administracyjnego użycie sformułowania "przedstawiać fałszywe dane" nie obejmuje wszystkich przypadków dotyczących niezgodności podanych danych z dokumentami. W prawie administracyjnych ustawodawca posługuje się pojęciami: wprowadza w błąd, podaje nieprawdziwe dane, podaje dane nieprawidłowe, czy dane, dokumenty fałszywe (por. np. art. 34 ustawy z 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, art. 84, 47 ust. 10c ustawy z 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 138 ustawy z 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), wprowadzając swoistą gradację zawinienia, celowości działania w podawaniu wymaganych danych. W przepisach tych, zaliczanych do przepisów szeroko pojętego prawa administracyjnego fałszywe dane, dokumenty zeznania utożsamiane są ze świadomym wprowadzaniem w błąd i odróżniane od danych nieprawidłowych, niewłaściwych.
Użycie w art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy sformułowania dotyczącego działania polegającego na przekazywaniu fałszywych danych, a nie tylko nieprawidłowych czy niewłaściwych oznacza, że nie obejmuje on swoim zakresem wszelkich błędów, omyłek w składanych oświadczeniach. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było tak szerokie ujęcie tego naruszenia warunków sprzedaży napojów alkoholowych dałby temu wyraz w innym sformułowaniu art. 18 ust. 10 pkt 5, np. poprzez użycie słów, np "podaje dane niezgodne ze stanem faktycznym, podaje dane nieprawidłowe". Literalne brzmienie omawianego przepisu wyraźnie wskazuje, że akcent położony jest nie tyle i tylko na nieprawidłość danych, czyli skutek co również na działania ukierunkowane na nierespektowanie celów ustawy. W ocenie Sądu działaniem polegającym na przedstawianiu fałszywych danym nie można objąć danych nieprawidłowo podanych, a wynikających z oczywistych omyłek, zwykłych ludzkich błędów. Przepisy kreujące sankcje nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a zamiast tego winien być zachowany rygor ścisłej wykładni. Skoro nawet słownikowe pojęcie fałszu wyklucza oczywiste omyłki, to literalne brzmienie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy również nie obejmuje oczywistych omyłek czy niedokładności. A taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Nie wymagała przy tym dokonywania dodatkowych ustaleń przez organ w tym zakresie. Skarżący w sposób oczywisty popełnił omyłkę przy dodawaniu dwóch kwot, odczytując kwotę 208 zamiast 288 zł. Nie wymaga szczególnych wywodów uzasadnienie faktu, że cyfra 0 i 8 przy drobniejszym druku, wydruku kasowym może omyłkowo być potraktowana zamiennie. Omyłka matematyczna polegająca na błędzie w dodawaniu cyfr podobnych graficznie odczytanych inaczej (omyłkowo) nie może być uznane za podanie fałszywych danych. Tak samo zaokrąglenie 0,45 zł, w sytuacji, gdy w wielu urzędach (urząd skarbowy, ZUS), instytucjach a nawet w sądach wymagane jest podawanie przy uiszczaniu opłat kwot w zaokrągleniu, nie może być uznane za przedstawienie fałszywych danych. Tym samym w ocenie Sądu skoro Skarżący nie podał fałszywych danych w oświadczeniu z [...] stycznia 2015r., a wykryte nieprawidłowości miały charakter oczywistych omyłek i niedokładności, tym samym nie było podstaw do cofnięcia mu dwóch zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy.
Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a. w pkt I i II wyroku uchylił obie zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje Burmistrza [...]. Jednocześnie uznając, że z uwagi na brak naruszenia art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi postępowanie w sprawie cofnięcia Skarżącemu zezwolenia jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa) umorzył w pkt III wyroku postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Przepis ten na mocy art. 2 ustawy z dnia 9.04.2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2015.658) znajduje zastosowanie również do spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015r.
O kosztach sąd orzekł w pkt IV wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 1000 zł tytułem uiszczonych przez Skarżącego dwóch wpisów w sprawach połączonych w niniejszym postępowaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło