I SAB/Wa 603/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. W., A. W., G. W., J. K., K. W., M. K., M. C., O. W. i S. U. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2015 r.; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. W., A. W., G. W., J. K., K. W., M. K., M. C., O. W. i S. U. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. | | Pismem z 29 lipca 2015 r. K. W., A. W., J. K., O. W., A. W., M. K., M. C., S. U. oraz G. W., reprezentowani przez adw. [...], wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z [...] maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]" rej. hip. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wobec nierozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania w ustawowym terminie, pismem z dnia 20 lipca 2015 r., wnieśli do Wojewody [...] zażalenie w tym zakresie, zaś powyższą skargą z dnia 29 lipca 2015 r. wnieśli o zobowiązanie organu do wydania, w określonym przez Sąd terminie, decyzji rozstrzygającej wniosek o odszkodowanie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 782), zaś pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. poinformowano strony o możliwości zapoznania się z dokumentami zgromadzonym w sprawie. Pismem z dnia 18 listopada 2015 r., które przesłano faxem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 listopada 2015 r., organ poinformował Sąd, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił na wniosek stron postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Wojewodę [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu [...] z dnia [...] maja 1974 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za ww. nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), mającego zastosowanie w sprawie, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej, w związku z wydaniem przez Prezydenta [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] o zawieszeniu na wniosek postępowania odszkodowawczego za przedmiotową nieruchomości do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu [...] z dnia [...] maja 1974, orzekanie zgodnie z żądaniem skargi o zobowiązaniu organu do wydania decyzji stało się bezprzedmiotowe. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje bowiem, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy do czasu podjęcia przez organ zawieszonego postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego, po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Na gruncie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw, aby w ramach skargi na bezczynność organu dokonywać kontroli prawidłowości zawieszenia postępowania administracyjnego. Co istotne też w sprawie, zawieszenie tego postępowania jest konsekwencją wniosku stron. Dokonanie przez Sąd w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu oceny prawidłowości zawieszenia postępowania prowadziłoby w istocie do oceny zgodności z prawem stosowania przez organ norm prawa procesowego i materialnego w prowadzonym przed nim postępowaniu, co wydaje się nieuprawnione. Z tych też względów, mając na uwadze wydane w sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżących. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji (postanowienia) po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając skargę w tym zakresie uznać należy, że zasadnie skarżący zarzucają organowi bezczynność. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - dalej jako: "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 8 czerwca 2015 r. (ponad miesiąc od wpływu wniosku do organu) Prezydent zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, które otrzymał w dniu 22 czerwca 2015 r. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. poinformował skarżących o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i zgłoszenia ewentualnych uwag. Nie sposób nie zauważyć, że ostatnią czynność organ uczynił w konsekwencji wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy oraz skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty ich wpływu (tj. zażalenia – 20 lipca 2015 r. i skargi – 29 lipca 2015 r.). Taki sposób działania godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Sąd stwierdził jednak, że choć istotnie rozpoznanie przez organ wniosku skarżących nastąpiło z naruszeniem terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, to bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. W przedmiotowej sprawie, na skutek wniosku stron, doszło jednak do zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Wojewodą [...]. Ponadto, oceniając działanie Prezydenta [...] Sąd wziął także pod uwagę okoliczność złożenia wniosku w nieodległym terminie, tj. w dniu [...] maja 2015 r. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 wyroku. W punkcie 1 wyroku orzeczono na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.