IV SA/Wa 2298/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Teresa Zyglewska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w R. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] maja 2015r., znak [...], Minister Środowiska orzekł o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania Stowarzyszenia [...] w R. od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak [...]. Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. Wskazaną decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak [...] Marszałek Województwa [...] udzielił Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o .o. z siedzibą w R. pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Stowarzyszenie [...] organizacja ekologiczna, która nie uzyskała praw strony w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa przez organ pierwszej instancji, wniosła odwołanie od tej decyzji. Minister Środowiska po zapoznaniu się z odwołaniem stwierdził, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego prowadzone jest w trybie ustawy – Prawo ochrony środowiska, która w art. 185 ust. 2a stanowi, iż w postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W niniejszej sprawie organizacja ekologiczna miała zatem prawo wniesienia odwołania od decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego, jednak dla dopuszczalności odwołania konieczne było wniesienie go w terminie ustawowym, tj. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronom postępowania. W rozpoznanej sprawie decyzja doręczona została stronie tj. Przedsiębiorstwu [...] Sp. z o .o. w dniu 31 marca 2015 r.. Zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 14 kwietnia 2015 r.. Odwołanie Stowarzyszenia [...] została złożone w dniu 21 kwietnia 2015 r., a więc po upływie do jego złożenia, zatem należało uznać je za niedopuszczalne. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2015r., znak [...], pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. wniosło Stowarzyszenie [...] zarzucając naruszenie art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2012 r., poz. 167 ze zm., dalej "k.p.a.") – poprzez uznanie, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia doręczenia decyzji inwestorowi, nie zaś od dnia publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Uzasadniając zarzut, skarżący wskazał iż termin do wniesienia odwołania liczony od dnia doręczenia decyzji stronie jest iluzoryczny, bowiem w tym terminie o wydaniu decyzji wie jedynie organ ją wydający oraz strona która tę decyzję otrzymała. Bez wiedzy o treści decyzji nie ma możliwości odwołania się od niej W odpowiedzi na skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1467 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w sposób który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Środowiska, którym organ w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. Postanowienie to stanowi rozstrzygnięcie o charakterze formalnym. Zatem przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie zagadnienie czy organ odwoławczy zgodnie z obowiązującymi przepisami uznał, że odwołanie skarżącego jest niedopuszczalne. Innymi słowy – zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu sądowym było sprawdzenie – czy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy administracyjnej istniały podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skarżącego Stowarzyszenia od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2015 r. W ocenie Sądu na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod wskazanym względem, wyjaśnić w pierwszym rzędzie należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było na wniosek Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o. o. o wydanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do składowania odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl art. 185 ust. 1 tej ustawy stronami postępowania o wydanie takiego pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. W postępowaniu o wydanie pozwolenia nie stosuje się art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Z kolei postępowaniu o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji stosuje się przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ust. 2 a). Jeżeli natomiast liczba stron w postępowaniu przekracza 20, do stron innych niż prowadzący instalację stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 3). Powołany przepis określa, zatem krąg podmiotów uczestniczących w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, jako jego strony. W myśl jego zapisów, ustawodawca ograniczył ten krąg jedynie do prowadzącego instalację (wnioskodawcy) i władających powierzchnią ziemi, na obszarze ograniczonego użytkowania, o ile taki obszar został ustanowiony. W niniejszej sprawie art. 185 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie znajduje zastosowania, albowiem obszar ograniczonego użytkowania nie został ustanowiony. Tym samym przepis art. 49 k.p.a. nie może znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, bo jak już wskazano stosuje się go jedynie w przypadku, gdy liczba stron innych niż prowadzący instalację (władający ziemią na obszarze ograniczonego użytkowania) przekracza 20. Kolejne ograniczenie kręgu podmiotów mogących uczestniczyć w postępowaniu o wydanie pozwolenia na korzystanie ze środowiska wynika z postanowień art. 185 ust. 2 omawianej ustawy, zgodnie z którym nie stosuje się przepisu art. 31 k.p.a. stanowiącego podstawę do udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych. Ta kategoria podmiotów została w ogóle wyeliminowana z udziału w tym postępowaniu. Przepis ten bardzo restrykcyjnie ograniczył zatem krąg stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego. Reguła wskazana w art. 185 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, nie odnosi się jednak do organizacji ekologicznych mogących zgłaszać swój udział w postępowaniu na podstawie art. 185 ust. 2a w przypadku postępowań w przedmiocie wydania pozwolenia zintegrowanego dla nowo zbudowanej instalacji, o wydanie pozwolenia zintegrowanego z odstępstwem, o którym mowa w art. 204 ust. 2 lub w postępowaniu dotyczącym jego zmiany polegającej na udzieleniu takiego odstępstwa oraz w postępowaniu o wydanie decyzji o wydaniu lub zmianie pozwolenia zintegrowanego dotyczącej istotnej zmiany instalacji. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.(jedn. tekst Dz. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). W myśl art. 44 powołanej ustawy, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony (ust. 2). Przepis ten nie zawiera jednak wskazania, w jakim terminie organizacja ekologiczna może złożyć odwołanie od decyzji organu I instancji. W sytuacji, zatem gdy środek zaskarżenia wnosi podmiot niebędący stroną postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, podmiot ten obowiązują terminy ustawowe obowiązujące strony postępowania, tj. termin na złożenie środka zaskarżenia przez organizację społeczną (w tym organizację ekologiczną), liczy się od dnia doręczenia rozstrzygnięcia stronie. Skoro jedyną stroną postępowania o wydanie pozwolenia zintegrowanego był w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca, tj. Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o .o. z siedzibą w R., to termin na wniesienie odwołanie od decyzji z [...] marca 2015 r. dla organizacji ekologicznej Stowarzyszenie [...] należało liczyć od dnia doręczenia tej decyzji wskazanej Spółce. Pogląd taki wyrażany jest również w orzecznictwie i skład orzekający w niniejszej sprawie go w pełni podziela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 315/13, LEX nr 1511827). Jak wynika z akt sprawy decyzja w sprawie pozwolenia zintegrowanego została doręczona stronie w dniu 31 marca 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych – karty nienumerowane). Termin, zatem do wniesienia odwołania – dla strony, a także dla organizacji ekologicznej - upłynął w dniu 14 kwietnia 2015r. Do tego dnia żadne odwołanie nie wpłynęło (odwołanie skarżącego Stowarzyszenia zostało złożone w dniu 21 kwietnia 2015 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie w której zostało ono nadesłane – w aktach administracyjnych sprawy), a zatem decyzja z [...] marca 2015 stała się ostateczna z dniem 14 kwietnia 2015 r. Jeżeli natomiast odwołanie wnoszone jest przez podmiot, który nie był stroną w postępowaniu przed organem I instancji i który nie wniósł odwołania od decyzji w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien, zgodnie z zasadą trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a., skoro dotyczy ono decyzji ostatecznej. Jednocześnie Sąd wskazuje, że organy administracji mają oczywiście obowiązki związane z zawiadamianiem społeczeństwa, o których mowa w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (art. 38 tej ustawy), jednakże nie należy utożsamiać ich z powiadamianiem stron postępowania ze skutkiem doręczenia w trybie art. 49 k.p.a. i możliwością liczenia terminu do wniesienia odwołania od dnia umieszczenia informacji o decyzji w BIP. Mając na uwadze, że skarga okazała się pozbawiona podstaw, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.