II OZ 1368/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prezydenta Miasta O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II SO/Op 44/15 wymierzające Prezydentowi Miasta O. grzywnę w sprawie z wniosku J.S. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta O. za nieprzekazanie skargi na postępowanie konkursowe w zakresie powołania dyrektora zakładu opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II SO/Op 44/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu wniosku J. S., wymierzył Prezydentowi Miasta O. grzywnę w wysokości 500 zł, za nieprzekazanie skargi na postępowanie konkursowe w zakresie powołania dyrektora zakładu opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca we wniesionej skardze domagał się wymierzenia organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej "P.p.s.a.") oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu J. S. podał, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. wniósł, za pośrednictwem organu, skargę na procedurę przeprowadzenia oraz rozstrzygnięcie w zakresie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" w O.. Podał, że pomimo upływu terminu z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ nie przekazał skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Brak reakcji ze strony organu uniemożliwia rozpoznanie sprawy przez Sąd. Do wniosku dołączona została kopia skargi. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta O. wniósł o jego oddalenie i niewymierzalnie organowi grzywny, zaś w razie wymierzenia grzywny wnioskował o ograniczenie jej do wysokości 100 zł. Uzasadniając swoje stanowisko organ przyznał, że w dniu 11 sierpnia 2015 r. wnioskodawca złożył w organie skargę. Jednakże pomimo usilnych starań, organ na chwilę obecną nie odnalazł ww. dokumentu i nie potrafi wskazać, gdzie on się znajduje, ani też wyjaśnić co się z nim stało. Podał, że dokument zaginął w wyniku błędu pracownika urzędu, na co miała wpływ znaczna ilość pism oraz wzmożony obieg dokumentów dotyczących wnioskodawcy. Organ zauważył, że wnioskodawca był jednym z kandydatów biorących udział w konkursie na stanowisko dyrektora SPZOZ "[...]" w O. i w okresie maj – wrzesień 2015 r. składał szereg pism dotyczących różnych zagadnień związanych z przeprowadzonym konkursem, na które organ udzielał wnioskodawcy odpowiedzi. Stwierdził nadto, że nie było intencją organu spowodowanie zaginięcia skargi, gdyż spowodowałoby to negatywne konsekwencje np. w postaci wymierzenia organowi grzywny i stąd też nie zasługuje na aprobatę żądanie wymierzenia grzywny w maksymalnej wysokości. Wymierzając Prezydentowi Miasta O. grzywnę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, że nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, iż organ nie uczynił zadość wymogom określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarga wnioskodawcy z dnia 11 sierpnia 2015 r. dotycząca procedury przeprowadzenia oraz rozstrzygnięcia w zakresie nieważności postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora SPZOZ "[...]" w O. została przekazana do Sądu dopiero w dniu 23 października 2015 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Op 467/15, co wynika z zapisów w repertorium Sądu. Skarga została przekazana już po złożeniu przez wnioskodawcę wniosku o ukaranie organu. Sąd stwierdził, iż organ, który nie wywiązuje się z obowiązków przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, nie może skutecznie zasłaniać się ani problemami wewnętrznymi występującymi w jego działalności, ani też okolicznością wadliwego odczytania i zinterpretowania woli strony. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. To organ ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania pracownika, którym posługuje się przy realizowaniu swoich zadań. Na organie administracji publicznej ciąży bezwzględny obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę. Odnosząc się do wysokości wymierzonej grzywny Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wymierzając stosunkowo niską grzywnę w wysokości 500 zł Sąd uwzględnił, iż organ wykonał obowiązek w postaci przesłania skargi z dnia 11 sierpnia 2015 r., wniesionej przez J. S. wraz z aktami administracyjnymi oraz odpowiedzią na tę skargę. Czynności tej dokonał z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., które wynosiło ponad miesiąc (okres od 11 września 2015 r. do 22 października 2015 r.). Sąd miał również na względzie, że tego rodzaju uchybienie organu stanowiło jego jednostkowy przypadek. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prezydent Miasta O. domagając się jego zmiany w całości poprzez oddalenie wniosku i niewymierzanie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. lub zmiany orzeczenia poprzez jego uchylenie w całości i rozpoznanie istoty sprawy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że jedynym rzeczywistym powodem niezastosowania się do obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 P.p.s.a. była niewiedza pracowników odpowiedzialnych za prowadzenie sprawy o fakcie złożenia skargi, która zaginęła na terenie Urzędu Miasta O.. W ocenie Prezydenta spowodowane ludzką omyłką zgubienie dokumentu na terenie dużej jednostki (organ kieruje największym urzędem gminy na terenie Województwa O.) nie uzasadnia wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Skoro obowiązek przekazania akt został zrealizowany ukaranie grzywną nie miało już sensu dyscyplinującego. Trudno też aby ukarany organ wdrożył konkretne działania naprawcze lub wyciągnął jakieś rzeczowe wnioski z zaistniałej sytuacji, jeśli zapoczątkowała ją ludzka omyłka nieustalonego bliżej pracownika. Organ podkreślił, że w świetle zasad słuszności Sąd pierwszej instancji winien był odstąpić od wymierzenia grzywny albo wymierzyć ją w symbolicznej wysokości, za którą trudno jednak uznać kwotę 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Skarga ta wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest przekazywana przez organ sądowi w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Należy podkreślić, że celem grzywny jest doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie, zdaniem Prezydenta Miasta O., opóźnienie w przekazaniu sprawy powstało wskutek jednorazowego, niezawinionego przez organ zdarzenia, jakim było zagubienie wniesionej przez J. S. skargi przez pracownika urzędu. Organ wyjaśnił, że powyższe okoliczności winny prowadzić w istocie do wniosku, iż w ogóle nie powinien on zostać ukarany grzywną, bowiem zagubienie dokumentu wynikało ze znacznej ilości pism wnioskodawcy oraz wzmożonego ich obiegu na terenie dużej jednostki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to uznać należy za pozbawione uzasadnionych podstaw, bowiem to organ ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu, któremu powierzył wykonywanie obowiązków w swoim imieniu, a próba scedowania odpowiedzialności za niedochowanie należytej staranności w obiegu korespondencji w urzędzie na pracowników jest nie do przyjęcia. Powyższa argumentacja w żadnym razie nie wyłącza winy organu, ani nie usprawiedliwia opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie. W świetle tych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postanowienie wymierzające grzywnę Prezydentowi Miasta O. jest prawidłowe, a jej wysokość, która nie może zostać uznana za zbyt wygórowaną w opisanych już powyżej okolicznościach niniejszej sprawy, w pełni odpowiada stopniowi zawinienia organu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.