II SA/Kr 1152/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-25
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka - Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i stwierdził naruszenie prawa przy wydaniu decyzji, pomimo upływu terminu do jej uchylenia, a następnie prawidłowo ocenił terminowość wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 153 PPSA poprzez niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku sądu. Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób należyty, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie, a także nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy zaszły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2007 r., nakazującą L.R. wykonanie zmian w budynku myjni samochodowej. Organ I instancji stwierdził naruszenie prawa, uznając, że rozbudowa nastąpiła po 1994 r., ale nie uchylił decyzji z powodu upływu terminu. Po uchyleniu decyzji przez WSA w poprzednim postępowaniu, organy ponownie badały sprawę, w tym terminowość wniosku o wznowienie i przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. L.R. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie terminu złożenia wniosku o wznowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego L.R. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Aldona Gąsecka - Duda Protokolant : st. sekr. sąd. Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skargi L.R. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa – po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego L.R. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 roku, na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1, art. 145 § 1 pkt 1
i pkt 5, art. 147, art. 149 § 3 i art. 150 § 1 k.p.a., po wznowieniu postępowania na żądanie strony Firmy [...] Spółka Jawna w Z., stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 28 marca 2007 roku, znak:[...] nakazująca inwestorowi L. R. Zakład [...] w Z. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku myjni samochodowej wraz z wiatą na działce nr [...] w Z., do stanu zgodnego z przepisami została wydana z naruszeniem prawa i - z przyczyn określonych w art. 146 § 1 k.p.a. - nie uchylił ww. decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że [...] spółka jawna wniosła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007 roku znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Postanowieniem 4 lutego 2013 roku organ wznowił postępowanie.
Do akt sprawy dołączono otrzymaną ze Starostwa Powiatowego w T. w dniu 28 kwietnia 2011 roku kopię mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach nr [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem przyjętych do zasobu państwowego w dniu 14 kwietnia 1995 roku. Uwidoczniony na kopii mapy zasadniczej oraz na szkicu geodezyjnym budynek myjni samochodowej będący przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007 roku znak: [...] nie jest rozbudowany o wiatę w stronę południową, zatem rozbudowa budynku musiała nastąpić po roku 1994, tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, postępowanie w sprawie rozbudowy budynku myjni samochodowej należało prowadzić w oparciu o przepis art. 48 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, a zatem zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Dowody pozwalające ustalić, że rozbudowa myjni samochodowej nastąpiła po roku 1994, mają istotne znaczenie, gdyż rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić w oparciu o inny przepis prawa. Decyzją z dnia 5 marca 2013 roku organ stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie może jej uchylić (z uwagi na upływ pięciu lat). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 30 lipca 2013 roku utrzymał ww. decyzję w mocy. Na skutek rozpoznania skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 1321/13 uchylił decyzje organów obydwu instancji. Sąd nakazał zbadanie, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu, jak również jednoznaczne wyjaśnienie, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania.
Zgodnie ze wskazaniem sądu, organ ponownie zbadał, czy zachodzą przesłanki określone w art. 148 k.p.a. Podał, że podanie o wznowienie postępowania wniósł pełnomocnik firmy [...] spółka jawna. Ustalono, że M. R. był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007 roku, jednak z uwagi na to, że własność działki nr [...] w Z. została przeniesiona z M. R. na spółkę - Firma [...] M. R. spółka jawna, która obecnie zmieniła nazwę na [...] spółka jawna, to zgodnie z przepisem art. 30 § 4 k.p.a. w miejsce dotychczasowej strony – M. R. weszła [...] spółka jawna. Wniosek spółki z dnia 8 kwietnia 2011 roku o wznowienie postępowania, jest więc wnioskiem strony.
Dalej organ stwierdził, że jedynym dokumentem mogącym stanowić dowód, kiedy wnioskodawca dowiedział się, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) jest treść oświadczenia M. G. złożonego w dniu 8 marca 2011 roku. Przesłuchana na tę okoliczność M. G. potwierdziła, że informacje złożone w piśmie z dnia 8 marca 2011 roku zostały przekazane T. P. ówczesnemu prokurentowi spółki, w dniu 8 marca 2011 roku. Organ, przeprowadzając analizę pism jakie zostały złożone przez spółkę doszedł do wniosku, że za datę złożenia wniosku o wznowienie postępowania uznać należy datę wniesienia pierwszego podania do WINB, tj. datę 14 marca 2011 roku. Powyższe oznacza, że wniosek został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu, zatem zasadnie wznowiono postępowanie w sprawie.
Na podstawie zeznań uprawnionego geodety wykonującego inwentaryzację geodezyjną S. K. oraz M. G., organ stwierdził, że uwidoczniony na kopii mapy zasadniczej oraz na szkicu geodezyjnym budynek myjni samochodowej będący przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 28 marca 2007 roku, nie jest rozbudowany o wiatę w stronę południową. Oznacza to, że rozbudowa budynku myjni samochodowej nastąpiła po dniu 14 kwietnia 1995 roku, a zatem po roku 1994. W przypadku rozbudowy obiektu budowlanego po roku 1994, tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, postępowanie w sprawie rozbudowy budynku myjni samochodowej należało prowadzić w oparciu o przepis art. 48 tej ustawy. Zatem wyszły na jaw nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a dowodem tym jest szkic z inwentaryzacji geodezyjnej wykonany w kwietniu 1995 roku i kopia mapy zasadniczej przyjęta do zasobu państwowego w dniu 14 kwietnia 1995 roku.
Jednocześnie organ uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6-8 k.p.a. W szczególności podał, że mimo wezwania wnioskodawcy o "podanie dowodów, na to kiedy spółka dowiedziała się, że dowody na podstawie których wydano decyzję są fałszywe" [...] spółka jawna nie wskazała żadnych dowodów.
Ponadto mając na uwadze treść art. 146 § 1 k.p.a., organ stwierdził, że z dniem 3 kwietnia 2012 roku przedawniła się możliwość uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...].
W końcowej części uzasadnienia organ przedstawił ustalenia odnośnie kręgu stron postępowania.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła [...] spółka jawna domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i uchylenia decyzji PINB z dnia 28 marca 2007 roku, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że podstawę wydanej decyzji stanowiło złożone do protokołu i podpisane przez L. R. – inwestora oraz M. C. – dyrektora technicznego oświadczenie, że budynek myjni samochodowej wraz wiatą został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1992 r. W związku z tym decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 1974 r. Strona odwołująca nie zgodziła się z ustaleniem, że zachodzi jedynie przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5, wskazując, że oświadczenie na którym oparł się organ okazało się być dowodem fałszywym. Podkreślono, że składający oświadczenie z racji pełnionych funkcji musieli mieć świadomość, że podają fałszywe informacje. Zrobili tak dlatego, że bardziej korzystna była procedura legalizacyjna przewidziana na gruncie "starej ustawy". Zachowanie L. R. może zatem wypełniać znamiona czynu niedozwolonego z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 233 § 6 k.k. Strona odwołująca się zwróciła uwagę na treść art. 149 ust. 3 k.p.a. Podkreśliła, że ustalenie, że miała miejsce przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa pozwoli na uchylenie decyzji z 2007 r.
Odwołanie od decyzji wniósł również L. R. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 88 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia przez organ I instancji zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia , że rozbudowa o wiatę w kierunku południowym miała miejsce po 14 kwietnia 1995 r., a przez to stwierdzeniu, że decyzja z dnia 28 marca 2017 roku wydana została z naruszeniem prawa. Zdaniem odwołującego zeznania świadków M. G. i S. K. nie pozwalają na dokonanie ustaleń co do roku budowy wiaty.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26 czerwca 2015 roku, znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kluczową kwestią w sprawie było ustalenie, czy zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie, zawartymi w wyroku z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 1321/13, PINB w prowadzonym ponownie postępowaniu ustalił, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 oraz czy wypełnione zostały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ nadmienił, że wniosek o wznowienie postępowania oparty był również na żądaniu wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., jednakże WSA w Krakowie w ww. wyroku przesądził już, że nie doszło do wypełnienia tej przesłanki. Spółka w piśmie datowanym na dzień 12 marca 2011 roku, przesłanym do WINB za pomocą poczty elektronicznej dnia 14 marca 2011 roku wniosła m.in. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia 26 sierpnia 2014 roku, znak: [...]. Pismo zawierające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją spółka wniosła również do PINB pismem z dnia 8 kwietnia 2011 roku, wysłanym dnia 11 kwietnia 2011 roku. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Jednakże po otrzymaniu wniosku, WINB pismem z dnia 26 kwietnia 2011 roku, znak: [...] poinformował stronę, iż zgodnie z art. 66 § 2 k.p.a. jeżeli podanie zostanie wniesione do organu właściwego (PINB) w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia, za datę jego złożenia zostanie uznany dzień 14 marca 2011 roku. Zgodnie z pouczeniem strona złożyła wniosek do PINB pismem z dnia 12 maja 2011 roku (data nadania: 13 maja 2011 roku). Zawiadomienie z dnia 26 kwietnia 2011 roku, znak: [...] zostało przez pełnomocnika spółki odebrane dnia 4 maja 2011 roku, wobec czego termin 14-dniowy upływał dnia 18 maja 2011 roku. Ze względu na to, że strona nie uchybiła w/w terminowi, za dzień wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...] należy uznać dzień 14 marca 2011 roku.
Wznowienie postępowania na żądanie strony nastąpić może jeżeli złożyła, ona odpowiedni wniosek w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Ze względu na bezsporne uznanie w niniejszej sprawie zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i WSA w Krakowie, iż nie nastąpiły okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., odniesienia się wymagała kwestia powzięcia przez stronę wiadomości o określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłance. Spółka jako istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazała dowody, na podstawie których uznaje się, iż w w/w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Zdaniem spółki informację uzyskała o w/w okolicznościach dnia 8 marca 2011 roku na podstawie oświadczenia M. G. oraz w miesiącu marcu 2011 r. na podstawie otrzymanych z Oddziału Dokumentacji Geodezji i Kartografii map.
Zdaniem WINB organ I instancji dokonał prawidłowej oceny terminu, za jaki należy uznać dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W szczególności zgodnie z wytycznymi WSA w Krakowie przesłuchał M. G. oraz S. K. - wykonawcy szkicu przyjętego do zasobu państwowego dnia 14 kwietnia 1995 r. S. K. pouczony o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 k.k. zeznał, iż stan faktyczny określony w w/w mapie został przez niego poznany do trzech tygodni wstecz od daty 14 kwietnia 1995 r. Autor podkreślił również, iż jeżeli sporny budynek został uwzględniony na szkicu to najprawdopodobniej był przedmiotem inwentaryzacji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji PINB dokonał również analizy informacji udzielonej przez Starostę Powiatowego w T., który w piśmie z dnia 7 lipca 2011 r. stwierdził, iż w odpowiedzi na wniosek Firmy [...] z dnia 4 lutego 2011 roku, w dniu 17 lutego 2011 roku została jej wydana kopia mapy zasadniczej dla celów opiniodawczych dla działek w m. Z. nr [...], [...], [...] zaś w miesiącu marcu 2011 roku do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wpłynął tylko jeden wniosek dotyczący sporządzenia kopii mapy uzupełniającej z operatu nr [...], który jednakże nie pochodził od spółki. Zatem za udowodnioną uznano okoliczność dochowania przez spółkę terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.
Wreszcie decyzja z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...] została doręczona M. R. w dniu 2 kwietnia 2007 roku, wobec czego termin na uchylenie decyzji z powodu wystąpienia określonych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mijał w dniu 3 kwietnia 2012 roku. W tej sytuacji organ I instancji prawidłowo zastosował art. 151 § 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł L. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- naruszenie art. 57 § 5 k.p.a. poprzez błędne jego niezastosowanie i uznanie, że [...] spółka jawna dotrzymała terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania;
- naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie przepisu, który miał zostać naruszony przez wydanie decyzji PINB z dnia 28 marca 2007 roku;
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 88 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia przez organ II instancji zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do przyjęcia, że rozbudowa miała miejsce po 14 kwietnia 1995 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skoro organy dowiedziały się o rzekomej podstawie wznowienia postępowania w dniu 8 marca 2011 roku, to należy uznać, że wszelkie pisma złożone po dniu 8 kwietnia 2011 roku, w szczególności pismo z dnia 8 kwietnia 2011 roku, nadane w dniu 11 kwietnia 2011 r. zostały złożone po terminie. Jeżeli wskazany email nie wystarczył do uznania, że spółka zachowała termin, to nie ma możliwości, aby skutek taki powstał ze względu na błędne wezwanie do złożenia pisma w terminie 14 dni. Nie sposób uznać za dzień wniesienia podania 14 marca 2011 roku. Podkreślono również, że otrzymana przez organ I instancji kopia mapy z inwentaryzacji powykonawczej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach nr [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem nie została sporządzona dla działki [...]. W konsekwencji, na podstawie wskazanych dokumentów nie można ustalić znajdujących się w tamtym okresie zabudowań na działce skarżącego. Świadek S. K., zeznał, iż "dokładnie nie pamiętam czy inwentaryzacją objęty był również budynek na działce nr [...] w Z., ale jeżeli był objęty pomiarami i jest uwidoczniony na szkicu to prawdopodobnie był przedmiotem inwentaryzacji". Zeznaniom świadka S. K. - w zakresie tego, że "prawdopodobnie" był przedmiotem inwentaryzacji - przeczy zalegająca w aktach kopia mapy z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej położenia obiektów budowlanych na gruncie na działkach [...] i [...] w Z. wraz ze szkicem. Konstatacja ta wynika z faktu, iż w sytuacji, gdy inwentaryzacją objęta byłaby także działka skarżącego sporządzona mapa z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w tytule wskazywałaby także działkę [...]. Zeznania świadka są więc sprzeczne z treścią przygotowanego przez niego dokumentu. A zatem, organu obu instancji w toku prowadzonego postępowania nie wyjaśniły, w jakim zakresie mapa oraz szkic odzwierciedla stan faktyczny i prawny na działce nr [...] położonej w Z..
Ponadto, zaskarżona decyzja całkowicie pomija fakt, że zeznania świadka M. G. nie dają podstaw do przyjęcia, że rozbudowa myjni samochodowej o wiatę w stronę południową dokonana została po 14 kwietnia 1995 roku. Jak zeznała podczas przesłuchania w dniu 25 czerwca 2014 roku "mogę się mylić w latach kiedy ten budynek został wybudowany, ale prawdopodobnie w roku 1995 roku". Skarżący nadmienił przy tym, że do zeznań M. G. organy winny podejść z rezerwą, albowiem jej syn został skazany za szereg oszustw na szkodę skarżącego, nałożono na niego również obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz skarżącego kwoty 154304,36 złotych i został zwolniony z pracy. Po wykryciu tych przestępstw, świadek M. G. odeszła z zakładu skarżącego i krótkotrwale zatrudniła się w firmie [...]. Zatrudniona w tej firmie złożyła oświadczenie z dnia 8 marca 2011 roku. Podkreślono również, że obowiązek naprawienia szkody w zakresie ponad 152.000 złotych wykonała za skazanego [...] spółka jawna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...], nakazującą inwestorowi L. R. Zakład [...] w Z. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku myjni samochodowej wraz z wiatą na działce nr [...] w Z., do stanu zgodnego z przepisami.
Podstawą faktyczną decyzji było ustalenie, że ziściła się przesłanka wznowieniowa określona w art.145 § 1 pkt 5 kpa oraz że podanie o wznowienie zostało złożone w terminie. Ze względu na upływ czasu, na podstawie art. 146 § 1 k.p.a., kwestionowana decyzja nie została uchylona.
Na wstępie przypomnieć należy, że poprzednio wydana w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym decyzja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. II SA/Kr 1321/13.
Stosownie do treści art.153 p.p.s.a. "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem (por. wyrok NSA z dnia 1.09.2010 r., sygn. II OSK 518/09, LEX nr 746901). Pojęcie "ocena prawna" w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana (por., wyrok NSA z dnia 30.11.2010 r., sygn. II OSK 1929/09, LEX nr 795206). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. II GSK 614/08, LEX nr 528074). Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.
Dlatego też rozważania rozpocząć należy od przytoczenia ocen prawnych wyrażonych przez sąd w sprawie do sygn. II SA/Kr 1321/13:
- ustalenia organów administracyjnych. że w sprawie nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania z art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., są w pełni prawidłowe.
- uzasadnienie decyzji organu I instancji w zasadzie nie wskazuje, czy w odniesieniu do art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. (tj. przesłankę którą organy uznała za udowodnioną) chodzi o istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, czy też o nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję.
- na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie terminu musi być więc udowodnione przez stronę. Nie zwalnia to jednak organu administracji, stosownie do art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie bez wnikliwego badania, czy podanie o wznowienie postępowania zostało przez Spółkę [...] złożone w ustawowym terminie. Organ I instancji bez żadnych własnych wyjaśnień odnośnie tej kwestii, za pełnomocnikiem spółki, uznał dzień 8.03.2011r. jako datę, w której strona dowiedziała się, "że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe". W żaden sposób nie udowodniono również terminu, w którym Spółka otrzymała dokumenty w postaci mapy z Oddziału Dokumentacji Geodezji i Kartografii.
Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organ podjął działania mające na celu zadośćuczynienie zaleceniem sądu, jednakże okazały się one niewystarczające dla wydania prawidłowego, mającego oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym rozstrzygnięcia.
Ocenić należy, że organy w dalszym ciągu nie wyjaśniły, czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji "spółka jako istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazała dowody, na podstawie których uznaje się, iż w w/w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 roku. Zdaniem spółki informację uzyskała o w/w okolicznościach dnia 8 marca 2011 roku na podstawie oświadczenia M. G. oraz w miesiącu marcu 2011 r. na podstawie otrzymanych z Oddziału Dokumentacji Geodezji i Kartografii map".
Z powyższego nie wynika zatem, czy przesłanką wznowieniową jest nowy dowód – oświadczenie M. G. z dnia 11.03.2011 r. , czy nowa okoliczność, a jeżeli tak – to jaka.
W myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, "jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". Przepis ten wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, muszą być one istotne dla sprawy (dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, a w konsekwencji wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych), istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji nowe fakty i dowody nie były znane organowi wydającemu decyzję.
Za nowe dowody nie można uznać złożonych w późniejszym czasie oświadczeń. Sam fakt sporządzenia oświadczenia po wydaniu decyzji (kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym) nie może być uznany za nowy dowód, stanowiący podstawę do wznowienia postępowania, gdyż nie istniał on w dniu wydania decyzji. Jeśli natomiast w ocenie strony żądającej wznowienia postępowania w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, to okolicznością taką nie może być sam sporządzenia oświadczenia, lecz co najwyżej fakty z oświadczenia tego wynikające. Jak podkreślił bowiem Sąd Najwyższy "wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła faktów, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania. W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. posługując się kategorią "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji" ( III RN 125/99 wyrok SN 2000.01.13 Prok.i Pr. 2000/5/36).
Odnośnie podanej wyżej przesłanki istotności Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8.06.2000 r. (V SA 1885/99 LEX nr 50152), że "przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego". Nową istotną okolicznością mógłby zatem być fakt, że budynek myjni samochodowej wraz z wiatą na działce nr [...] wybudowany został około 2003 - 2004 roku.
Dla ustalenia, czy termin do wniesienia podania o wznowienie został zachowany najistotniejsze jest, kiedy wnioskująca o wznowienie spółka [...] dowiedziała się o tej okoliczności. Ponieważ w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...] brał udział M. R., którego interes prawny wynikał z własności działki nr [...], która została przeniesiona z M. R. na spółkę - Firma [...] M. R. spółka jawna, obecnie [...] spółka jawna, to ważne było ustalenie, czy w postępowaniu tym zostały zgromadzone jakieś dowody wskazujące na datę popełnienia samowoli przez L. R..
Zauważyć w związku z tym należy, że organy nie dysponowały aktami sprawy zakończonej decyzją z dnia 28 marca 2007 r., a w szczególności nie ulega wątpliwości, że akta te nie zostały przedstawione organowi II instancji (w piśmie przewodnim z dnia 17 września 2014 r. wyraźnie podano, że przesłano odwołania wyłącznie z aktami sprawy wznowieniowej - k. 26). Do akt sprawy dołączono jedynie decyzję z dnia 27 marca 2007 r., jak również - na etapie postępowania odwoławczego - kserokopię protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 16 lutego 2006 r. (dołączone do odwołania wniesionego przez [...] spółka jawna – k. 9).
Nadto, we wniosku o wznowienie z dnia 12.03.2011 r. (k.1 B) akt administracyjnych wymieniono szereg załączników, których brak jest w aktach sprawy, w tym pism z 2010 r. i ze stycznia 2011 r.
Z kolei z pisma znajdującego się na karcie 6 akt sprawy wynika, że spółka [...] w dniu 26.01.2011 r. otrzymała z PINB w T. kopie wydanych decyzji legalizacyjnych.
W piśmie z dnia 8 kwietnia 2011 r. (k.1akt administracyjnych) wnioskujący o wznowienie podał, że również w aktach [...] znajdują się mapy, z których wynika, że sporne budynki wybudowane zostały po 1994 r. Istotnym zatem było dla ustalenia, czy podanie o wznowienie zostało złożone w terminie sprawdzenie kiedy mapy te zostały złożone do akt i kiedy zostały uzyskane.
Charakterystyczne jest, że w piśmie z dnia 28.06.2011 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego organ I instancji zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pytanie sformułowane w sposób następujący: "W piśmie wyjaśniającym składająca wniosek o wznowienie postepowania – Firma [...] Spółka Jawna ul. S. Z., cyt... że w marcu 2011 roku otrzymała nowe dowody z Oddziału Dokumentacji Geodezji i Kartografii mapy potwierdzające, że po 1994 r zostały wykonane prace budowlane (obiekty lub ich części) na nieruchomościach Pana L. R.. W związku z powyższym tut. organ zwraca się z prośbą o informację kiedy (z podaniem dokładnej daty) zostały spółce doręczone bądź wydane kopie map, na których uwidocznione są obiekty budowlane zlokalizowane na działkach [...], [...], [...] w Z.". Na tak zadane pytanie Starosta udzielił odpowiedzi, że w dniu 22 marca 2011 r. wydano firmie wykonawstwa geodezyjnego mapę uzupełniającą z operatu nr [...](k.16 A), a firmie [...] w dniu 17 lutego 2011 r. kopię mapy zasadniczej dla celów opiniodawczych (k.16 B). Zauważyć jednakże należy, że nie jest to jednak mapa przedłożona przy wniosku o wznowienie (k.1 A). Z kolei na mapie z dnia 9.05.2001 r (k.1 A) wykonanej dla działki nr [...] i innych przez mgr inż. S. B. zaznaczono 3 obiekty budowlane w południowej części działki [...]. Na dokumencie znajduje się pieczęć, że został on wydany jednostce wykonawstwa geodezyjnego Dz. 2732/10. Taka sama pieczęć znajduje się na mapie z lutego 2006 r. na której na działce nr [...] zaznaczono te 3 obiekty, które widniały na poprzedniej mapie oraz czwarty obiekt – wiatę. Z karty 31 b akt administracyjnych wynika, że działka nr [...] stanowiła własność M. R.. Tak więc mogło tak być, że mapa z karty 1 A była sporządzona na jego zlecenie. Wskazać należy, że pytanie zadane Staroście odnosiło się jedynie do faktów podanych przez wnioskującego o wznowienie. Istotne jest jednak, czy już wcześniej wnioskujący nie wiedział o okolicznościach podawanych jako podstawa wznowienia. Pomocne mogą być ustalenia dotyczące nie tylko wydawania map firmie [...], ale również M. R., czy działającej na jego zlecenie jednostce wykonawstwa geodezyjnego, jak również ustalenie na czyje zlecenie wykonano mapę z lutego 2006 r. przez geodetę A. T. oraz kto dokonał zgłoszenia robót geodezyjnych Dz. 2732/10.
Rzeczą organu będzie powyższe ustalić, w tym również kiedy M. R. dowiedział się, że samowolnie wybudowane obiekty powstały po 1.01.1995 r., i to w zestawieniu z jego miejscem zamieszkania i adresem siedziby spółki. Rozważy organ również jego przesłuchanie.
Ustali również organ, czy spółka [...] w dniu 26.01.2011 r. otrzymała z PINB w T. również kopię decyzji z dnia 28 marca 2007 roku, znak: [...], a jeżeli tak, to oceni wiarygodność twierdzenia o dowiedzeniu się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dopiero w marcu 2011 r.
Wreszcie, zdaniem Sądu, wątpliwa jest ocena organu, że skoro pismem z dnia 26 kwietnia 2011 r. (doręczonym 4 maja 2011 r.) WINB w K. poinformował stronę, że jeżeli podanie o wznowienie zostanie wniesione do PINB w T. w terminie czternastu dni od daty doręczenia tego zawiadomienia, za datę jego złożenia zostanie uznany dzień 14 marca 2011 r., a wnioskujący o wznowienie złożył do PINB w T. w tym terminie pismo z dnia 12 maja 2011 r., to oznacza to, że do organu właściwego podanie o wznowienie wniesione zostało w dniu 14.03.2011 r.
Stosownie do treści art.66 § 1 kpa, jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. W myśl tego ostatniego przepisu odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.
Przypomnieć należy, że w dniu 14.03.2011 r., za pomocą a-maila skierowanego do WINB w K., pełnomocnik Firmy [...] Spółka Jawna adw. L. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego m.in. decyzją z dnia 28.03.2007 r. znak: [...] lub stwierdzenia jej nieważności.
Nadto w dniu 11 kwietnia 2011 r. zostało nadane w placówce operatora publicznego pismo Firmy [...] Spółka Jawna z dnia 8.04.2011 r., adresowane do PINB w T., stanowiące wniosek o wznowienie postępowania, m.in. zakończonego decyzją z dnia 28.03.2007 r. znak: [...]. Zawiadomieniem z dnia 26.04.2011 r. WINB w K. poinformował spółkę, że nie jest organem właściwym i że w zakresie wznowienia – w trybie art.66 § 2 kpa – należy wnieść odrębne podane do organu właściwego, czyli PINB.
Spółka nie zareagowała na to zawiadomienie.
Złożyła natomiast do PINB w T. pismo z dnia 12 maja 2011 roku (data nadania: 13 maja 2011 roku), będące odpowiedzią na wezwanie organu wystosowane do spółki w sprawie jej podania o wznowienie postępowania z dnia 8.04.2011 r., dotyczące przedłożenia dowodów potwierdzających zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Wyraźnie w pierwszym akapicie pisma nawiązano do wezwania organu z dnia 29.04.2011 r. i złożono "wyjaśnienia", co nie jest równoznaczne z wniesieniem odrębnego podania.
Nie można zatem uznać, że pismo z dnia 12 maja 2011 roku stanowiło odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem z dnia 26.04.2011 r.
Wyjaśnienia jednakże wymagają fakty podane w piśmie spółki z dnia 8.04.2011 r. adresowanym do PINB w T. (k.1). W piśmie tym powołano się na zawiadomienie z dnia 30.03.2011 r. znak: [...]. Rzeczą organu będzie ustalenie, czy w sprawie tej nie został złożony wniosek o wznowienie i czy ewentualnie nie dotyczył on obecnie rozpatrywanej sprawy. Pisma organu z tej daty brak jest w aktach sprawy.
Powyższe dowodzi, że z naruszeniem przepisów art.7, 77 kpa organ ustalił, że spółka dochował terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Konstatacja ta była bowiem przedwczesna.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej przedstawione argumenty wskazują na ziszczenie się tych przesłanek. Jak już wcześniej wskazano, zaskarżona decyzja wydana została również z naruszeniem art.153 p.p.s.a.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło