I GZ 65/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G.-Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 25 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Po 1109/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G.-Ch. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1109/15 Wojewódzki Sąd Adminitracyjny w P. odmówił wstrzymania wykonania, na wniosek J. G.– Ch., decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodować trudne od odwrócenia skutki. Jako możliwy skutek wykonania zaskarżonej decyzji podała niewypłacalność oraz likwidację prowadzonej działalności gospodarczej i związane z tym konsekwencje, w postaci utraty pracy przez zatrudnionych pracowników i braku możliwości regulacji ciążących na skarżącej zobowiązań. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę, że wykonanie skarżonego aktu niesie ze sobą prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu na podstawie uzasdnienia wniosku nie sposób sformułować twierdzenia, że obowiązek zapłaty przez skarżącą podatku akcyzowego w kwocie [...] zł stwarza realne prawdopodobieństwo wystąpienia następstw faktycznych wykonania świadczenia pieniężnego w postaci zachwiania stabilności finansowej o znamionach znacznej szkody lub trudných do odwrócenia skutków. Skarżąca dokonując opisu możliwych następstw wykonania obowiązku o charakterze pieniężym w ogóle nie odniosła się do swojej sytuacji faktycznej, w tym zwłaszcza sytuacji materialnej. Nie wskazała rozmiaru prowadzonej działalności w postaci wysokości osiąganych przychodów, czy wysokości kosztów ponoszonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nie określiła możliwości płatniczych. O realności wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie świadczy również wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasdnieniu zażalenia podniosła, że egzekucja nałożonej w zaskarżonej decyzji kwoty podatku akcyzowego pozbawi skarżącą płynności finansowej i uniemożliwi pokrywanie bieżących, niezbędnych wydatków związanych z prowadzoną działalnością. Taka sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności, jej likwidacji, pozbawić zatrudnienia pracowników skarżącej co będzie stanowiło trudny do odwrócenia skutek. Ponadto w stosunku do skarżącej wydano już kilkanaście takich decyzji co bardziej urealnia obawę wyrządzenia szkody. Wartość roszczeń sięga kilkaset tysięcy złotych i ich egzekucja jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowań spowoduje w zasadzie niewypłacalność skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, które muszą zostać we wniosku wskazane i uprawdopodobnione. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji spowoduje ziszczenie się przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca opisując we wniosku możliwe następstwa wykonanie zobowiązania podatkowego nie odniosła się do swojej sytuacji materialnej, co uniemożliwiało obiektywną ocenę jej sytuacji przez Sąd I instancji. Przedstawiona przez skarżącą Spółkę we wniosku jak i powtórzona w zażaleniu argumentacja jest zbyt ogólna, nie odwołuje się do żadnych konkretnych okoliczności, zatem brak jest realnych możliwości uznania podnoszonych w tym zakresie twierdzeń za wystarczające w świetle wymogów z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazywane przez skarżącą liczne zobowiązania podatkowe nie świadczą, same w sobie, o tym że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dysponując aktualnymi i konkretnymi danymi dotyczącymi dochodów, posiadanego majątku Spółki, Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać, że stwierdzenie o znacznym obciążeniu finansowym jest wystarczające do uznania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy również wskazać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia