III SA/Po 16/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-11-25
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Barbara Koś, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pełnej zadeklarowanej wysokości, opierając się wyłącznie na wynikach kontroli administracyjnej z wykorzystaniem systemu LPIS (ortofotomapy), pomimo twierdzeń strony o możliwości prowadzenia upraw rolnych pod zadrzewieniami i zakrzaczeniami?Ratio decidendi
Wyniki kontroli administracyjnej przeprowadzonej z wykorzystaniem systemu LPIS (ortofotomapy) stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności rolnośrodowiskowej. Ortofotomapy, jako opracowanie geodezyjne sporządzone zgodnie z prawem, prezentują rzeczywisty stan pokrycia i zagospodarowania terenu. W przypadku stwierdzenia na ortofotomapie zadrzewień, zakrzaczeń, lasów lub wód, powierzchnie te nie kwalifikują się do płatności, nawet jeśli strona twierdzi, że pod koronami drzew jest możliwa uprawa rolna. Ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z nich wywodzi skutki prawne, a nie na organie administracji.Stan faktyczny
Spółka A ubiegała się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Organy ARiMR, w wyniku kontroli administracyjnej opartej na systemie LPIS (ortofotomapy), zakwestionowały część zadeklarowanych powierzchni gruntów rolnych, stwierdzając występowanie na nich zadrzewień, zakrzaczeń, lasów lub wód. W konsekwencji przyznano płatności w pomniejszonej wysokości. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia kontroli na miejscu i oparcie się wyłącznie na ortofotomapie, a także błędne wykluczenie gruntów pod zadrzewieniami. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: . Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Szymon Widłak . Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012 oddala skargę
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. przyznał podmiotowi, [...] spółka jawna, płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości [...] zł. Na przyznaną kwotę składały się płatności za realizację następujących pakietów: 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 w wysokości [...] zł za uwzględnioną powierzchnię 8,11 ha; 2 – Rolnictwo ekologiczne w wysokości [...] zł, z czego w wariancie 2.3 – Trwałe użytki zielone z certyfikatem zgodności kwotę [...] zł za uwzględnioną powierzchnię 95,94 ha i w wariancie 2.1 – Uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności kwotę [...] zł za powierzchnię 69,50 ha; 3 – Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 w wysokości [...] zł za powierzchnię 12,71 ha; 4 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.2.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości [...] zł za powierzchnię 82,18 ha.
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że w dniu [...] maja 2012 r. został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, do którego załączono deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007 – 2013. Dla wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone zadeklarowano 99,42 ha powierzchni poszczególnych działek rolnych, a organ uwzględnił w płatności 95,94 ha. Analiza maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) przy zastosowaniu systemu LPIS wykazała nieprawidłowości na wskazanych niżej działkach.
W przypadku działki rolnej AD z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,25 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,01 ha. W przypadku działki rolnej AE pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,41 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,13 ha.
W przypadku działki rolnej AH z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,45 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha.
W przypadku działki rolnej AS z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,84 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,14 ha.
W przypadku działki rolnej AW z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,36 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,60 ha.
W przypadku działki rolnej B z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,54 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,06 ha.
W przypadku działki rolnej BC z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,69 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,21 ha.
W przypadku działki rolnej BD z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,77 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,07 ha.
W przypadku działki rolnej BK z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,18 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,18 ha.
W przypadku działki rolnej BŁ z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,48 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,11 ha
W przypadku działki rolnej C z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,94 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,61 ha.
W przypadku działki rolnej CC z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 4,32 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,16 ha.
W przypadku działki rolnej CD z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,30 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,01 ha
W przypadku działki rolnej H z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,75 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,13 ha.
W przypadku działki rolnej I z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,90 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,15 ha.
W przypadku działki rolnej J z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,85 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,14 ha.
W przypadku działki rolnej K z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 4,76 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,52 ha.
W przypadku działki rolnej M z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,82 ha wykluczony w oparciu o system informacji geograficznej 0,32 ha.
Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z wariantu 2.3 wyniosła 3,48 ha, co stanowi 3,6272% różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku kontroli administracyjnej.
W związku z powyższym należna w roku bieżącym z tytułu płatności rolnośrodowiskowej Wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności), za uwzględnioną powierzchnię 95,94 ha i według uśrednionej stawki płatności kwota [...] zł została pomniejszona o [...] zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 i 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 oraz stosownie do § 14 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z póżn. zm.).
Dla wariantu 3.1.2. – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000, zadeklarowano łączną powierzchnię 17,09 ha dla działek rolnych AD,AG,AH,AJ,AK,AM,B,BK,BŁ,C,H,J,K,L i M. W płatności uwzględniono 12,71 ha. Analiza maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) wykazała nieprawidłowości na podanych niżej działkach rolnych.
W przypadku działki rolnej AD z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,25 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,01 ha.
W przypadku działki rolnej AE z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,41 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha.
W przypadku działki rolnej AH z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,45 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha
W przypadku działki rolnej B z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,54 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,06 ha.
W przypadku działki rolnej BK pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,18 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,18 ha.
W przypadku działki rolnej BŁ z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,48 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,11 ha
W przypadku działki rolnej C z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,94 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,61 ha.
W przypadku działki rolnej H z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,75 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,13 ha.
W przypadku działki rolnej I z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,90 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,15 ha.
W przypadku działki rolnej J z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,85 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,14 ha.
W przypadku działki rolnej K z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 4,76 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,52 ha.
W przypadku działki rolnej M z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,82 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,32 ha.
Łącznie z wariantu 3.1.2 wykluczono 2,29 ha.
Ponadto na działce rolnej AK, AM zadeklarowano Wariant 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000, a działka ewidencyjna [...], na której położona jest ta działka rolna, nie leży na obszarze Natura 2000.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do płatności rolnośrodowiskowej Wariant 3.1.2 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 18,0173 %. W związku z powyższym należna za uwzględnioną powierzchnię 12,71 ha kwota [...] zł została pomniejszona o [...] zł, czyli kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią uwzględnioną, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011, co spowodowało przyznanie kwoty [...] zł.
W realizowanym pakiecie – wariant 4.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona działek rolnych wynosiła 82,18 ha. Przyznano z tego tytułu kwotę [...] zł oraz kwotę naliczonych kosztów transakcyjnych, wynoszącą [...] zł; łącznie [...] zł.
Dla wariantu 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000, powierzchnia zadeklarowana i stwierdzona działki rolnej "E" wynosiła 8,11 ha i z tego tytułu przyznano stronie płatność w kwocie [...] zł oraz kwotę [...] zł z tytułu naliczonych kosztów transakcyjnych, łącznie przyznano kwotę [...] zł.
W wariancie 2.1. – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 70,82 ha, a powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej – 69,50 ha. Analiza maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) wykazała nieprawidłowości na niżej wymienionych działkach.
W przypadku działki rolnej AC z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,86 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,15 ha.
W przypadku działki rolnej AF z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,12 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,09 ha.
W przypadku działki rolnej AG z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,40 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha.
W przypadku działki rolnej AL. z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 5,22 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,06 ha
W przypadku działki rolnej AZ z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,14 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,13 ha.
W przypadku działki rolnej BL z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,35 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,15 ha.
W przypadku działki rolnej CB z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,54 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha.
W przypadku działki rolnej F z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,35 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,09 ha.
W przypadku działki rolnej G z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 3,65 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,42 ha.
W przypadku działki rolnej S z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,94 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,03 ha.
W przypadku działki rolnej Ł z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0,46 ha wykluczono w oparciu o system informacji geograficznej 0,14 ha.
Łącznie wykluczono z tego wariantu 1,32 ha, a płatność przyznano do powierzchni 69,50 ha w wysokości [...] zł.
Podsumowując, organ I instancji wskazał, że kwota wynikająca z uwzględnienia powierzchni JC* i uśrednionej stawki płatności wyniosła [...] zł, koszty transakcyjne - [...] zł i łącznie przyznano [...] zł, a kwota zmniejszeń wyniosła [...] zł.
Dodatkowo częściowo wykluczono z naliczania pakietu 3.1.2 działki rolne AM i AK, wskazując że błędnie włączono je do tego wariantu, gdyż nie leżą one na obszarze Natura 2000.
Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy, Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8) wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. W myśl art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Nr 65/2011 sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.
Dane dotyczące działek rolnych gromadzone są w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16), zgodnie z którym "system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych". Jednocześnie stosownie do art. 249 akapit 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską Tekst Skonsolidowany, - rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich". W związku z powyższym przepisy prawne zawarte w rozporządzeniach obowiązują i są stosowane bezpośrednio, bez potrzeby ich implementacji do krajowego porządku prawnego, stają się bowiem jego integralną częścią. Wynika z tego zatem, iż organy państw członkowskich Unii Europejskiej są zobowiązane do jego stosowania.
A zatem mając na uwadze ww. przepisy wspólnotowe systemem referencyjnym w zakresie płatności bezpośrednich jest system LPIS ( Land Parcel Identification System - System Identyfikacji Działek Rolnych ) to jest system pozwalający na jednoznaczną identyfikację działek rolnych w przestrzeni oraz jej kontrolę pod względem kwalifikowalności do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego, ustanowiony na mocy ww. przepisów. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dysponuje Systemem Identyfikacji Gruntów i Działek Rolnych (LPIS), który stanowi ogólnokrajowy rejestr zawierający dane (osobowe, położenie i powierzchnię działki, rodzaj użytkowania), nazywany także bazą alfanumeryczną. Na jej podstawie tworzony jest m. in. załącznik graficzny dla każdej działki.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] podczas wykonanej kontroli administracyjnej ustalił wskazane w decyzji powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze (PEG) w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w ww art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. Przepis art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316/65 z 2.12.2009, z późn. zm.) wskazuje, by nie dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. W rozpoznawanej sprawie powierzchniami uprawnionymi do płatności są: dla wariantu 3.1.2 - 12,71 ha, dla wariantu 4.1 – 82,18 ha, dla wariantu 5.1 – 8,11 ha, dla wariantu 2.1 – 69,50 ha i dla wariantu 2.3 – 95,96 ha.
W związku z zarzutem odwołującego się, że wskazana we wniosku powierzchnia działek rolnych została ustalona na podstawie wypisów z rejestru gruntów organ wyjaśnił, że zgodnie z § 13 ust. 2a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zatem tylko ortofotomapa jest prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni dziatek rolnych deklarowanych do płatności, a rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454 ze zm.), nie stanowi alternatywnej dla ortofotomapy podstawy ich weryfikacji. Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich wynikająca z przepisów wspólnotowych (art. 124 ust. 2 RR nr 73/2009) nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB). Producent rolny ma obowiązek deklarować powierzchnię faktycznie użytkowaną, a z odwołania wynika, że wnioskodawca nie mierzył powierzchni działek rolnych zgłaszanych we wniosku na rok 2012, skoro powołuje się na wnioski z lat poprzednich.
Organ podkreślił, że rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana. Wskazał ponadto, iż LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (egib).
W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony w roku 2012 był wnioskiem pierwszorocznym, zatem producent rolny nie miał obowiązku dołączyć załącznika graficznego. Jednak z uwagi na brak możliwości jednoznacznego określenia powierzchni dla niektórych działek rolnych, w dniu [...] marca 2014r. wystosowano wezwanie w celu naniesienia na załącznikach graficznych granic spornych działek rolnych. Producent - [...] Sp. J. dokonał na załącznikach graficznych "obrysu" działek rolnych, jako powierzchni faktycznie wykorzystywanych rolniczo w gospodarstwie rolnym. Producent rolny zobowiązany był zadeklarować powierzchnie faktycznie przez niego użytkowane rolniczo, natomiast spółka w każdym przypadku obrysowała działkę ewidencyjną, mimo widocznych terenów nieuprawnionych w postaci zadrzewień czy nawet wody. W wielu przypadkach mimo, iż na jednej działce ewidencyjnej jest zadeklarowanych więcej niż jedna działka rolna, to na załączniku graficznym nie zaznaczono przebiegu ich granic. Natomiast z uwagi na zanegowanie pól zagospodarowania poprzez dokonanie obrysu całych działek ewidencyjnych jako użytkowanych rolniczo, skierowano sporne działki do weryfikacji na poziomie WGIS. Sugestia strony, że pracownicy Agencji rozpatrujący sprawę, posługiwali się starą, nieaktualną już mapą, nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym oraz obowiązujących przepisach prawa. Zgodnie z art. 6 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, który ma zastosowanie również w płatnościach rolnośrodowiskowych, System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Państwa członkowskie dokonują corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych. Ocena ta obejmuje następujące elementy jakościowe:
poprawne ujęcie ilościowe maksymalnego kwalifikowalnego obszaru;
proporcje i rozmieszczenie działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowalny obszar uwzględnia obszary niekwalifikowalne, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych;
kategoryzację działek referencyjnych, gdzie maksymalny kwalifikowalny obszar uwzględnia obszary niekwalifikowalne, a nie uwzględnia powierzchni użytków rolnych;
występowanie działek referencyjnych ze znacznymi defektami;
stosunek obszaru zgłoszonego do maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w obrębie działek referencyjnych;
odsetek działek referencyjnych, które były przedmiotem zmian na przestrzeni lat;
odsetek nieprawidłowości stwierdzony podczas kontroli na miejscu.
Podczas przeprowadzania oceny określonej w akapicie pierwszym państwa członkowskie: wykorzystują dane umożliwiające im ocenę bieżącej sytuacji na miejscu; dokonują losowo wyboru odpowiedniej próby wszystkich działek referencyjnych. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż pracownicy wydziału GIS weryfikują poprawność wyznaczonych powierzchni uprawnionych do płatności na obrazie ortofotomapy. Ustalają prawidłowe granice i pola zagospodarowania, weryfikują czy powierzchnie uznane do ości są wyznaczono poprawne, czy też należy dokonać zmiany. Wskazać należy, że to wnioskodawca dokonując obrysu działek rolnych, na załączniku graficznym przekazuje informację o powierzchni użytkowanej rolniczo, którą to informację należy zweryfikować z danymi zapisanymi w bazie danych systemu informatycznego ZSZiK.
Organ podkreślił, że ponieważ w odpowiedzi na wezwanie organu Odwołująca dokonała "obrysu" działek rolnych, który wskazywał na inne powierzchnie użytkowania niż były zarejestrowane w referencyjnej bazie systemu informatycznego powstały niespójności, które należało wyjaśnić. Skierowano działki do przetworzenia w ramach weryfikacji projektu LPiS+. Pracownik wydziału GIS dokonał ponownego ustalenia maksymalnej powierzchni referencyjnej PEG. Organ zanegował twierdzenie strony co do tego, że: "Wszystkie nasze ziemie są utrzymywane w należytej kulturze rolnej. Nie są ani zakrzewione, ani zadrzewione. Nie znajdują się na nich żadne drogi, rowy czy nieużytki", wskazując, iż dla działek rolnych AE i AF zadeklarowanych na jednej działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, bez wskazania oznaczenia działek rolnych. Spółka nie określiła granic działki rolnej AE ani też działki rolnej AF. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są zadrzewienia. Wskazał też na bliskie sąsiedztwo rzeki. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczne zadrzewienia i zakrzaczenia na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
Również dla działek rolnych AG i AH zadeklarowanych na jednej działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, bez wskazania oznaczenia działek rolnych. Nie określono granic działki rolnej AG ani też działki rolnej AH. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są zadrzewienia. Również wskazano na bliskie sąsiedztwo rzeki. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczne zadrzewienia i zakrzaczenia na obrazie ortofotomapy wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
Również dla działek rolnych CB, CC oraz CD zadeklarowanych na jednej działce ewidencyjnej nr 8/3 wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, bez wskazania oznaczenia działek rolnych. Spółka nie określiła granic żadnej z działek rolnych. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczny jest las. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
Natomiast dla działek rolnych AC i AD zadeklarowanych na jednej działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, ze wskazaniem oznaczeń działek rolnych. Mimo, że określono tu granice działki rolnej AC oraz AD, to wyrys tych powierzchni nie odpowiada zadeklarowanym powierzchniom. Zgodnie z deklaracją powierzchnia działki rolnej AD wynosi 0,25 ha i jest to mniej niż powierzchnia działki AC, która zgodnie z deklaracją wynosi 2,86 ha, jednakże "obrys" wskazuje, iż powierzchnia działki rolnej AD jest większa niż powierzchnia działki AC. Powyższa niespójność wskazuje, iż sam Wnioskodawca nie potrafi prawidłowo określić powierzchni faktycznie przez niego użytkowanych rolniczo. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są zadrzewienia. Występuje również bliskie sąsiedztwo rzeki. Z uwagi na powyższe, mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczne zadrzewienia i zakrzaczenia na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
W przypadku działki rolnej BC producent dokonał "obrysu" działki obejmując nie tylko powierzchnię deklarowanej działki [...] ale również działki ewidencyjnej nr [...], która nie jest deklarowana we wniosku. Jednak powierzchnia PEG, czyli maksymalny obszar kwalifikowany, w ocenie organu II instancji został prawidłowo wyznaczony, w oparciu o naturalne granice wyznaczone przez uprawy, w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnia deklarowana, mając na uwadze obraz ortofotomapy, nie znajduje potwierdzenia w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZiK.
Natomiast dla działki rolnej BD Odwołująca zaznaczyła całą powierzchnię działki ewidencyjnej, jednak maksymalna powierzchnia kwalifikacyjna została wyznaczona zgodnie z naturalnymi granicami wyznaczonymi przez uprawy.
Dla działki rolnej BK zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczny jest las. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
Z kolei dla działki rolnej B zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej. Natomiast na obrazie ortofotomapy zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczny jest las na części działki. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności tą powierzchnię działki ewidencyjnej.
Również dla działek rolnych BŁ, F, G, I, H, J oraz K zadeklarowanych na jednej działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, bez wskazania oznaczenia działek rolnych. Wnioskodawca nie określił granic żadnej z działek rolnych. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są tereny zadrzewione oraz woda. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej. Ponadto, na tej działce ewidencyjnej zgodnie z danymi zapisanymi w EGiB użytki zielone zajmują 10,75 ha, natomiast reszta powierzchni to grunty pod stawami, wody płynące i stojące, nieużytki oraz las. Jednak zgodnie z deklaracją strony na rzeczonej działce użytkowane jest 11,74 ha. Powierzchnia ta nie znajduje odzwierciedlenia ani, jak twierdzi skarżąca w rejestrach gruntów, ani również na obrazie ortofotomapy zarejestrowanej w referencyjnej bazie danych systemu informatycznego ZSZiK. Dla działki rolnej C zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej. Natomiast na obrazie ortofotomapy zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są liczne zadrzewienia. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej.
Dla działek rolnych Ł oraz M zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej. Wnioskodawca nie określił granic żadnej z działek rolnych. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są zadrzewienia oraz woda. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczne tereny nieuprawnione na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej. Natomiast działka rolna S została zadeklarowana na trzech działkach ewidencyjnych nr [...],[...]. Wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działek ewidencyjnych, jednak na przedmiotowych działkach zadeklarowano również działkę rolną T, przy czym Producent rolny nie wskazał również oznaczeń działek rolnych. Wnioskodawca nie określił granic żadnej z działek rolnych. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne są tereny zadrzewione. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całych powierzchni działek ewidencyjnych, to ponieważ kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego z uwagi na widoczne zadrzewienia na obrazie ortofotomapy, należało wyłączyć z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej. Deklaracja powierzchni nie jest zgodna również z danymi z ewidencji gruntów. Na spornej działce ewidencyjnej nr [...] zgodnie z danymi zapisanymi w EGiB użytki zielone zajmują 1,70 ha, natomiast reszta powierzchni to las. Jednak zgodnie z deklaracją na rzeczonej działce użytkowane jest 1,79 ha.
Natomiast dla działki rolnej AL zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...], na której zadeklarowano również działki rolne AK i AM wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej, bez wskazania oznaczenia działek rolnych. W tym miejscu organ zaznaczył, że strona nie określiła granic żadnej z działek rolnych. Natomiast na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczne jest wyłączenie, które wskazuje na brak użytkowania rolniczego. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całej powierzchni działki ewidencyjnej, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na obraz ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działki ewidencyjnej, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.
Również dla działek AW, AZ oraz BL zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...] wykonano "obrys" obejmujący całe powierzchnie działek ewidencyjnych. Mimo, iż określono granice działek rolnych, powierzchnie te nie znajdują potwierdzenia w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZiK. Na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego widoczny jest las. Z uwagi na powyższe mimo, iż "obrys" wykonany przez Odwołującą wskazuje na użytkowanie całych powierzchni działek ewidencyjnych, to kontrola administracyjna weryfikująca poprawność deklaracji z wszystkimi kryteriami przyznania pomocy, nie potwierdziła powyższego. Z uwagi na widoczny las na obrazie ortofotomapy, wyłączono z płatności te powierzchnie działek ewidencyjnych. Również dla działki rolnej AS zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] wykonano "obrys" obejmujący całą powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] z pominięciem działki ewidencyjnej [...]. Taka nieścisłość może wskazywać na brak wiedzy Odwołującej co do płożenia oraz powierzchni działki rolnej. Jednakże należy podkreślić, iż do ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności uznano powierzchnie wyznaczone w referencyjnej bazie systemu informatycznego ZSZiK dla obu deklarowanych działek. Jednakże z całą stanowczością należy podkreślić, iż widoczny jest las. Z uwagi jednak na widoczny na ortofotomapie zarejestrowanej w referencyjnej bazie systemu informatycznego las, wyłączono z płatności te powierzchnie działek ewidencyjnych.
Odnosząc się do zarzutu, iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzono z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, organ wyjaśnił, iż jak wynika z regulacji zawartych w ustawie o płatnościach bezpośrednich w postępowaniach w sprawie płatności bezpośrednich odstąpiono od ogólnej zasady zawartej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (zasad prawdy obiektywnej), która nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podobnie z regulacji zawartych w art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, a w prowadzonym postepowaniu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy i zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, z jednoczesnym wyłączeniem przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnień wnioskodawcy do otrzymania płatności. Na stronie ciąży natomiast obowiązek udowodnienia swoich twierdzeń. Strona w prowadzonym postępowaniu nie dostarczyła żadnych dowodów potwierdzających fakt użytkowania na powierzchniach deklarowanych we wniosku a tylko podnosiła, że nie posiadała informacji o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej ani załączników graficznych. Zdaniem organu odwoławczego cały materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
W skardze wniesionej do tutejszego Sądu spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, adwokata zarzuciła decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] obrazę przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 9 kpa polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z kontroli na miejscu, podczas gdy dowód ten i wiadomości z niego uzyskane miałyby istotne znaczenie dla sprawy i wyjaśniłby jednoznacznie rozbieżności co do powierzchni PEG.
- art, 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i w zw. z art. 80 kpa, polegające na ich nie zastosowaniu i nie zebraniu całokształtu materiału dowodowego, w szczególności nie przeprowadzono dowodów z dokumentów w postaci protokołów z kontroli z lat poprzednich.
Na podstawie art. 106 § 3 ppsa strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci załączonych zdjęć na okoliczność wykazania, iż konieczne jest przeprowadzenie kontroli na miejscu, gdyż ortofotomapy nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu działek.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od Strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie kwestionuje, że na poszczególnych działkach występują zadrzewienia. Jednakże organ nie uwzględnia faktu, iż na zadrzewienie składają się niejako dwie powierzchnie. Jedna to powierzchnia korony drzewa, a druga to powierzchnia pnia drzewa, a wielkości te nie są porównywalne. Na ortofotomapach - co oczywiste - widać jedynie koronę drzewa. Skarżąca w toku postępowania wyjaśniała, iż na działkach znajduje się starodrzew. Gałęzie od gruntu znajdują się na takiej wysokości, że całkowicie możliwa jest uprawa gruntu pod koroną drzewa, poprzez wjazd ciągnika pod sam pień, a pozostałe są dokaszane ręcznie. Zatem całkowicie błędnym jest wykluczanie z powierzchni referencyjnej całej powierzchni korony drzew. Co najwyżej wykluczeniu podlegałaby różnica między powierzchnią korony drzewa a pniem. W tym celu koniecznym było przeprowadzenie kontroli na miejscu, dokonanie stosownych pomiarów i utrwalenie wyników w stosownych protokołach z kontroli na miejscu, o co wnosiła strona w toku postępowania. Oparcie się jedynie na kontroli administracyjnej jest nie wystarczające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Istotne znaczenie ma również fakt, iż przedmiotowe grunty były już wcześniej zgłaszane do płatności przez poprzednich posiadaczy, którzy w swoich wnioskach deklarowali powierzchnie tożsame z deklarowanymi przez skarżącą. W toku tych postępowań przeprowadzono kontrolę na miejscu, która potwierdziła prawidłowość powierzchni zgłaszanych gruntów. Zatem istniała konieczność sięgnięcia do protokołów i dowodów z lat ubiegłych, czego również zaniechano, szczególnie do kontroli ze stycznia 2010r. przeprowadzonej u poprzedniego posiadacza.
J
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Skarżąca Spółka ubiegała się o płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na 2012 rok w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r., wydanym z upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), stanowiącej akt prawny uzupełniający regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".
Spór dotyczy powierzchni części działek rolnych zadeklarowanych przez producenta rolnego do płatności, którą organy Agencji zakwestionowały w wyniku kontroli administracyjnej, ustalając mniejszą powierzchnię niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności i w rezultacie pomniejszając płatności dla niektórych wariantów. Skarżąca nie kwestionuje ustaleń organu co do tego, że działki rolne oznaczyła na załącznikach graficznych obrysowując działki ewidencyjne, deklarując ich powierzchnię do płatności na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Uczyniła to na obszerne wezwanie do złożenia wyjaśnień Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]. 03. 2014 r. Podkreślić należy, że w wezwaniu wskazano na wykryte nieścisłości pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią działek a maksymalnym kwalifikowalnym obszarem ( PEG ) występującym na konkretnej działce ewidencyjnej zgodnie z systemem identyfikacji działek rolnych i wezwano do prawidłowego naniesienia na załączniku graficznym granic wskazanych działek rolnych. Skarżąca nie skorygowała granic działek rolnych na złożonych załącznikach graficznych, nie złożyła też żadnych wyjaśnień co do wskazanych przez organ nieścisłości. W skardze kwestionuje miarodajność dowodu z ortofotomapy dla ustalenia rzeczywistej powierzchni tych działek rolnych, na których występują zadrzewienia, podając że organ powinien w tych przypadkach dokonać kontroli na miejscu w celu ustalenia rzeczywistej powierzchni działki rolnej, dostępnej pod koronami drzew.
Wobec powyższego na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 21 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 powyższej ustawy w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności (pkt 1) i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Natomiast strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 powyższej ustawy).
Z powyższej regulacji wynika, że zasadniczo w postępowaniu w sprawie płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a., stosownie do którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a więc wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (zob. J. Bieluk Komentarz do analogicznego w treści art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Lex 2013). Ciężar dowodu spoczywa nie na Agencji tylko na stronach oraz innych osobach uczestniczących w postępowaniu, które zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z 2007 r. mają obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne ( por. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie podjęła w toku postępowania żadnej aktywności dowodowej w celu obalenia ustaleń organów wynikających z badania ortofotomap w toku kontroli administracyjnej. Jak wyżej już opisano, nie złożyła żadnych wyjaśnień na wezwanie organu z dnia [...].03.2014 r. a w dwukrotnie składanych odwołaniach podawała jedynie, że wskazana przez nią powierzchnia działek rolnych ustalona została na podstawie wypisów z rejestru gruntów; skarżąca składa wniosek po raz pierwszy i nie znała powierzchni PEG, nie ma dostępu do ortofotomap a ponadto jej poprzednikom nie pomniejszono płatności. W pismach z [...] lipca 2014 r. i z dnia [...] sierpnia 2014 r., pt. "Uzupełnienie do odwołania od decyzji nr [...]" zarzucała jednocześnie, że na jej działkach nie występują zadrzewienia, zakrzaczenia, drogi, rowy czy nieużytki, sugerowała nieaktualność map i brak umiejętności pracowników Agencji w ich odczytywaniu oraz ewentualne zarządzenie kontroli na miejscu w celu potwierdzenia jej stanowiska. Zarzuty te są całkowicie gołosłowne i nieuzasadnione. Stwierdzić w związku z tymi zarzutami należy, że jak trafnie wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przepis art. 11 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8) stanowi, że wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. W myśl art. 10 ust. 2 Rozporządzenia Nr 65/2011 sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zauważyć w tym miejscu należy, że uzyskane w drodze jednego lub drugiego rodzaju kontroli wyniki mają równoprawne znaczenie, co oznacza, że skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do dopłaty przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu lub zestawiania go z danymi z ewidencji gruntów (wyrok NSA z 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1069/08). Celem kontroli administracyjnych jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikowanie kwalifikacji do pomocy określonych terenów. W rozpoznawanej sprawie organy poprzestały na kontroli administracyjnej złożonego wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS, dla którego stosowania podstawę prawną stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych, tzw. system LPIS ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych. Ten system umożliwia stosowanie jednolitych standardów gwarantujących dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej, organy zakwestionowały wskazaną do płatności powierzchnię, gdyż ujawniono niezgodności pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez producenta a referencyjną bazą systemu informatycznego – Zintegrowanym Systemem Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), w oparciu o dane zawarte w bazie referencyjnej LPIS, tj. Systemie Identyfikacji Gruntów i Działek Rolnych. Na podstawie danych wektorowych ujawniono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG), która stanowi odpowiednik powierzchni użytkowanej rolniczo, kwalifikowanej do płatności obszarowych w ramach pojedynczej działki ewidencyjnej, jest mniejsza od powierzchni deklarowanych przez rolnika. Łącznie wykluczono z Wariantu 2.3 grunt o powierzchni 3,48 ha, z Wariantu 3.1.2 – 2,29 ha i z Wariantu 2.1 – 1,32 ha. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości ( str. 13 – 16 ), przytoczone w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Odniósł się zwłaszcza do załączników graficznych złożonych przez producenta w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] marca 2014 r., na których zaznaczono działki rolne, czyli powierzchnie faktycznie wykorzystywane rolniczo. Organ wykazał, że wnioskodawca w każdym przypadku obrysował działkę ewidencyjną jako działkę rolną i wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomap właściwych dla przedmiotowych działek, na których istnieją tereny nieuprawnione do płatności, takie jak zadrzewienia, zakrzaczenia, lasy i wody lub też występuje brak użytkowania rolniczego. W niektórych przypadkach podane we wniosku powierzchnie były większe nawet od powierzchni użytków zielonych określonych w wypisach z rejestru gruntów. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności. Do akt administracyjnych zostały dołączone na wezwanie sądu, właściwe ortofotomapy ( z lipca i sierpnia 2010 r. ) i załączniki graficzne, potwierdzające ustalenia organu.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W skardze strona zarzuca, iż obraz działki zadrzewionej na zdjęciu satelitarnym – ortofotomapie odzwierciedla koronę drzewa a nie uwzględnia powierzchni gruntu pod koroną, gdzie możliwa jest uprawa. Błędnie zatem wykluczono te tereny z płatności. W ocenie sądu zarzut ten jest nietrafny. Niezależnie od tego, że zadrzewienia były tylko jedną z przyczyn wykluczenia to argument strony mógłby ewentualnie okazać się uzasadniony w przypadku pojedynczych drzew. Natomiast w sytuacji gdy działka była zadrzewiona i zakrzaczona w zwarciu lub był las, na co wskazują ortofotomapy, nie jest możliwe użytkowanie rolnicze pod koronami drzew. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, iż te części działek, na których występowały zadrzewienia i zakrzaczenia lub las, nie kwalifikowały się do płatności, z uwagi na niespełnienie wymogu faktycznego użytkowania rolniczego. Załączone dopiero do skargi kserokopie fotografii nie pozwalają odnieść ich do konkretnych działek przez co nie mogą stanowić przeciwdowodu dla ortofotomap, które są dostępne w systemie ZSZiK i stanowią opracowanie geodezyjne sporządzone zgodnie z przepisami prawa. Są to środki dowodowe używane powszechnie w sprawach o dopłaty we wszystkich państwach UE. Należy też podkreślić, że ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu. Wskazać tu jednak należy na wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny pogląd, że (cyt. ) " Procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, której instrumentem i narzędziem są ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter obligatoryjny, to jednak nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych. Muszą one być jednak przedstawione przez wnioskodawcę." ( wyrok z dnia 6 czerwca 2012 r., II GSK 681/11 LEX nr 1216695 ). Skarżący wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z 2007 r. nie przedstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji. Rację należy przyznać organowi odwoławczemu co do tego, że nie można utożsamiać pojęcia działki ewidencyjnej z pojęciem działki rolnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że powierzchnia działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a powierzchnia działek rolnych znajdujących się na tych działkach ewidencyjnych nie jest zagadnieniem tożsamym, że ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych może się zmieniać w czasie, przy niezmienionych danych zawartych w rejestrze gruntów co do działek ewidencyjnych, ich powierzchni, rodzaju użytków rolnych na tych działkach i co do sposobu użytkowania działek rolnych. Dla potrzeb pomocy obszarowej, podstawowe znaczenie ma bowiem rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona określona uprawa (wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 259/07).
Bezzasadne jest również w ocenie Sądu, odwoływanie się strony skarżącej do okoliczności dotyczących płatności w poprzednich latach, gdyż dotyczyły one innego wniosku złożonego przez innego producenta i nie mogły mieć bezpośredniego wpływu na kwestie przyznania dopłat za 2012 rok, decydowały bowiem w tym zakresie wyłącznie wyniki kontroli administracyjnej, dotyczącej stanu działek na 2012 rok.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Z tych względów skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło