II GZ 511/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komendanta Głównego Policji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1704/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1704/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez K.K. decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015r. w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego. K.K. w skardze na opisaną powyżej decyzję wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej: p.p.s.a.). Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja pozbawiła go pracy oraz środków do życia, co rażąco godzi w dobro jego rodziny z uwagi na fakt, że ma on na utrzymaniu żonę oraz dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji uznał, że pozbawienie środków do życia skarżącego z powodu utraty pracy wskutek wykreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego wypełnia przesłanki o których mowa art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślił, że utrata źródła dochodu związana z utratą uprawnień do wykonywania zawodu, który z uwagi na swój rodzaj wymaga specjalnych uprawnień, może spowodować wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. W zażaleniu na powyższe postanowienie Komendant Główny Policji wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że utrata przez skarżącego uprawnień pracownika zabezpieczenia technicznego spowodować może znaczna szkodę i trudne do odwrócenia skutki; - art. 29 ust. 9 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (t. jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1099 ze zm.; dalej: ustawa o ochronie) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że może nastąpić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji KGP w przedmiocie skreślenia z lity kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej podczas, gdy decyzja ta z mocy prawa, tj. wolą ustawodawcy podlega natychmiastowemu wykonaniu. W odpowiedzi na zażalenie K.K. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest jedynie wówczas, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. We wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności należy wykazać zatem, że ich wykonanie spowoduje wyrządzenie znacznej szkody, tj. takiej której rozmiary są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju, lub też spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, czyli skutków których odwrócenie jest trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Podkreślić należy, że do oceny zaistnienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, wystarczającym jest samo uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności. W ocenie NSA Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarżący wystarczająco uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej wymienionych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim należy zauważyć, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, iż skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego pozbawiło go pracy i możliwości zarobkowania, dlatego też zarazem skarżący jak i jego żona wraz z dziećmi pozostali bez środków do życia. Ze względu na powyższe okoliczności zasadnie nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że powyższa decyzja może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Należy pokreślić, że utrata źródła dochodu, jaką jest wykonywana przez skarżącego praca może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody zarówno skarżącemu jak i jego rodzinie. Należy przy tym zaznaczyć, że dochód skarżącego stanowi jedyne źródło utrzymania, bowiem jego żona, jak wynika z przedłożonego do wniosku o przyznanie prawa pomocy zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w N. (k. 27 akt sądowych) od 22 listopada 2013 r. jest osobą bezrobotną, a od 2 czerwca 2015 r. nie posiada prawa do zasiłku. Zdaniem NSA Komendant Główny Policji w zażaleniu nie podważył prawidłowej oceny wniosku K.K., dokonanej przez Sąd I instancji. Przede wszystkim należy zauważyć, że na uwzględnienie nie zasługuje argumentacja podnoszona przez KGP w zażaleniu, iż "skarżący może nadal być pracownikiem ochrony, wykonującym zadania nie objęte wymogiem posiadania tych uprawnień" jak i również fakt, iż "K.K. jako osoba młoda (urodzona w 1985 roku) i zdrowa fizycznie może podjąć inną prace zarobkową". Jak słusznie uznał WSA w W., aktualnie rynek pracy jest bardzo hermetyczny. Sytuacja ta dotyczy zwłaszcza małych miejscowości, gdzie zachodzą obiektywne i znaczne trudności w znalezieniu zatrudnienia. Ze względu na powyższe skarżący może napotkać problemy w znalezieniu pracy, a to może spowodować poważne, a zarazem trudne do odwrócenia pogorszenie sytuacji życiowej całej rodziny. Należy również zaznaczyć, że Komendant zarzucając Sądowi naruszenie art. 29 ust. 9 ustawy o ochronie nietrafnie wywodzi, że jeżeli decyzja administracyjna właściwego Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego podlega, z mocy wskazanego przepisu, natychmiastowemu wykonaniu, to z tego powodu, decyzji nie może wstrzymać sąd administracyjny, gdyż takie działanie byłoby niezgodne z wolą ustawodawcy. Stanowisko Komendanta jest błędne, ponieważ art. 29 ust. 9 cyt. ustawy ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym do decyzji wydanej w pierwszej instancji i brak jakichkolwiek podstaw aby uznać, że pozbawia adresata decyzji uprawnienia płynącego z art. 61 § 3 p.p.s.a. do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ostatecznej. Należy mieć na względzie, że ustawowe zastrzeżenie o natychmiastowym – z mocy prawa – wykonaniu decyzji jak i ewentualnie o konieczności nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wyraża jedynie wolę ustawodawcy, by z określonych względów, pewne decyzje nie korzystały z zasady zawieszenia wykonalności decyzji – przed terminem przewidzianym na wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 130 § 1 k.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Według § 2, wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Stosownie zaś do § 3, przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108); 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Wprowadzenie przez ustawodawcę tego rodzaju unormowań wyłączających zawieszenie wykonalności określonych decyzji – w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. – nie stanowi jednak negatywnej przesłanki wstrzymania wykonania decyzji na podstawie tego przepisu. Taką negatywną przesłanką jest wyraźne i jednoznaczne stwierdzenie zawarte w ustawie szczególnej wyłączające możliwość zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Wyłączenie takie zostało zawarte na przykład w ustawie o podpisie elektronicznym - art. 33 tej ustawy stanowi w ust. 1, że w przypadku złożenia poświadczenia elektronicznego z rażącym naruszeniem ustawy, decyzja o wykreśleniu wpisu w rejestrze kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne jest natychmiast wykonalna. W ustępie 2 natomiast wskazano jednoznacznie, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisu art. 61 ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosuje się. Skoro zatem w ustawie o ochronie osób i mienia, w przypadku decyzji dotyczących skreślenia z listy kwalifkowanych pracowników zabezpieczenia technicznego nie zostało zawarte stwierdzenie o braku możliwości zastosowania art. 61 p.p.s.a., to zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników zabezpieczenia technicznego w rozumieniu art. 29 ust. 8 ustawy o ochronie – co do zasady - jest możliwe (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 49/16, publik. CBOSA). Prawidłowo również Sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja KGP zostanie poddana kontroli sądowej wówczas, gdy Sąd będzie rozpoznawał skargę (w oparciu o kryterium legalności), a nie oceniał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Jeszcze raz należy podkreślić, że wykonanie decyzji pozbawiłoby stronę źródła dochodu, należy wziąć pod rozwagę, iż skarżący ma na utrzymaniu rodzinę, a jego dochód jest jedynym źródłem utrzymania. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wbrew argumentacji podniesionej w zażaleniu, skarżący wystarczająco uprawdopodobnił przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.