II OZ 326/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1501/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. o odrzuceniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [....] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt 1501/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. odrzucającego skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r. wraz z jednym egzemplarzem poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu skargi kasacyjnej. Sąd podniósł następnie, że zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez przedłożenie dodatkowych trzech jej odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 września 2015 r. Sąd zaznaczył, że w zakreślonym terminie (w dniu 11 września 2015 r.) pełnomocnik skarżącej, będący radcą prawnym, przedłożył trzy odpisy skargi kasacyjnej, które nie zostały jednak poświadczone za zgodność z oryginałem, jak również nie zawierały podpisu pełnomocnika skarżącej. Okoliczność ta, w ocenie Sądu, świadczy o tym, iż przedłożone dokumenty nie mogą zostać potraktowane jako odpisy skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 47 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., odpisami pism w rozumieniu art. 47 § 1 p.p.s.a. mogą być także uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Istotą uwierzytelnienia jest własnoręczny podpis osoby, która przejmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. W ocenie Sądu uwierzytelnić pismo może również strona, która była jego autorem. Mając na uwadze, że wezwanie nie zostało wykonane prawidłowo, Sąd na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W., zarzucając naruszenie art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo tego, że nie zachodziły przesłanki zastosowania tego przepisu. W ocenie wnoszącej zażalenie stanowisko Sądu I instancji jest błędne, gdyż pełnomocnik został wezwany do nadesłania 3 egzemplarzy "odpisów skargi kasacyjnej". Z wezwania nie wynikało natomiast, że odpisy powinny zostać poświadczone za zgodność z oryginałem. Odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, zgodny z oryginałem. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy. Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pism. Wobec powyższego, zdaniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W., uznać należy, że skarżąca, przesyłając jeden oryginał skargi kasacyjnej oraz dwie kserokopie wskazanego pisma, uzupełniła braki formalne zgodnie z wezwaniem Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 178 p.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie. W przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak definicji legalnej odpisu pisma procesowego. W orzecznictwie podkreśla się, iż odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz, odwzorowany w dowolnej technice, zgodny z oryginałem co do treści. Może to być kopia maszynowa, fotokopia, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania, np. wydruk komputerowy (por. wyr. NSA z 5 marca 2008 r., II OSK 774/06, post. NSA z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09, CBOIS). Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny układem treści z oryginałem (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest jednak poświadczenie jego zgodności z oryginałem (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex 2013 r.). Przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Za takim poglądem przemawia także treść art. 47 § 2 p.p.s.a., który, mówiąc o przykładowych odpisach (fotokopiach i wydrukach poczty elektronicznej), wymaga ich uwierzytelnienia. Z powyższego przepisu wynika także, że odpisy sporządzane w innej formie również muszą być uwierzytelnione. Uwierzytelnić pismo może strona, która jest jego autorem, lub jej pełnomocnik (takie rozumienie omawianego warunku formalnego znalazło akceptację w postanowieniu NSA z dnia 29 grudnia 2011 r., I OSK 2351/11, Lex nr 1149364). Odpisy pisma nie muszą być podpisywane przez stronę. Założenie odwrotne spowodowałoby, że nie byłby to odpis, ale oryginał pisma, a takiego obowiązku ustawa na strony nie nakłada. Wymaganym elementem odpisu jest za to poświadczenie jego zgodności z oryginałem i dopiero przedstawienie tak uwierzytelnionego pisma odzwierciedlającego treść oryginału warunkuje spełnienie wymogów określonych przepisem art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a. Przyjęcie założenia przeciwnego prowadziłoby do akceptacji sytuacji, w której podmiotem odpowiedzialnym za zgodność pisma z oryginałem stawałby się sąd, a stawiane stronom przez ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymogi natury formalnej, okazywałyby się pozorne. W niniejszej sprawie okoliczność, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie wskazuje się, iż zarządzeniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem, podczas gdy w rzeczywistości w wezwaniu tym stwierdzono jedynie, iż wymagane jest nadesłanie odpisów skargi kasacyjnej, bez wyraźnego zastrzeżenia, iż odpisy powinny zostać poświadczone za zgodność z oryginałem, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sposób sformułowania przedmiotowego wezwania należy bowiem uznać za poprawny. Samo bowiem prawidłowe rozumienie pojęcia "odpis" zakłada konieczność jego poświadczenia za zgodność z oryginałem. Na gruncie językowym wyrażenie "odpis pisma poświadczony za zgodność z oryginałem" stanowi bowiem określenie stanowiące w praktyce błąd logiczno- językowy (pleonazm). W związku z powyższym należało uznać, że samo wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi kasacyjnej poprzez złożenie jej odpisów, pomimo braku wyraźnego zastrzeżenia, że chodzi o odpisy poświadczone za zgodność z oryginałem, oznaczało właśnie taką formę uzupełnienia braków tego pisma. W przedmiotowej sprawie istotne jest również, że skarżąca reprezentowana była przez zawodowego pełnomocnika i to do niego skierowane zostało wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wzorzec staranności zawodowej profesjonalnego pełnomocnika obejmuje jego profesjonalizm w sprawach, których prowadzenia się podejmuje. Z profesjonalizmem zaś należy z pewnością łączyć posiadanie przez zawodowego pełnomocnika wiedzy odnośnie tego, iż odpis pisma procesowego wymaga bezwzględnego poświadczenia jego zgodności z oryginałem. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zostało prawidłowe wykonane przez pełnomocnika skarżącej. W aktach sprawy, oprócz oryginału skargi kasacyjnej, znajduje się bowiem jedynie jeden egzemplarz tego pisma procesowego opatrzony własnoręcznym podpisem pełnomocnika skarżącej, a także trzy kserokopie skargi kasacyjnej, na których podpis ten nie widnieje. Konsekwentnie zaś, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo odrzucił wniesiony środek zaskarżenia. W powyższych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.