III SA/Gd 658/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-11-26
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie lekarskie stwierdzające infekcję żołądkowo-jelitową, bez wyraźnego wskazania na niezdolność do pracy, może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa osoby bezrobotnej w urzędzie pracy, jeśli osoba ta nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaświadczenie lekarskie stwierdzające infekcję żołądkowo-jelitową, nawet bez wyraźnego wskazania na niezdolność do pracy, może stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa osoby bezrobotnej, która nie pobiera zasiłku. Wymóg przedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy na druku ZUS-ZLA dotyczy wyłącznie osób pobierających zasiłek.Stan faktyczny
Skarżąca, A. G., została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Jako przyczynę podawała infekcję żołądkowo-jelitową, na którą przedstawiła zaświadczenie lekarskie. Organy administracji uznały, że zaświadczenie to nie jest wystarczające do usprawiedliwienia nieobecności, ponieważ nie stwierdzało wprost niezdolności do pracy i nie było wystawione na druku ZUS-ZLA. Skarżąca zaskarżyła decyzję Wojewody, argumentując, że nie pobiera zasiłku, a zatem nie obowiązuje jej wymóg przedstawienia zaświadczenia na druku ZUS-ZLA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2015 r. nr [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. (nr [...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2015 r. (nr [...]) o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej na 120 dni.
W sprawach zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 8 lipca 2013 r. decyzją (nr [...]) Prezydent Miasta orzekł o uznaniu A. G. (dalej: "strona", "skarżąca") za osobę bezrobotną i nie przyznał prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Decyzją z dnia 19 maja 2015 r. (nr [...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4ca (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm.), orzekł o utracie przez A. G. statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 maja 2015 r. na okres 120 dni. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazując m.in., że strona nie stawiła się w dniu 5 maja 2015 r. - w wyznaczonym terminie stawiennictwa i w okresie do 7 dni nie poinformowała o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Od dnia 1 lutego 2015 r. było to pierwsze niestawiennictwo.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że przedłożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy zaświadczenie lekarskie z dnia 6 maja 2015 r. wystawione przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych. Z zaświadczenia wynika, że w dniach 5 i 6 maja 2015 r. cierpiała na infekcję żołądkowo – jelitową. W dniu 6 maja wysłała zaświadczenie do Urzędu Pracy, a zatem jej nieobecność w wyznaczonym dniu była usprawiedliwiona.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", oraz art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 i art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje, iż bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy.
W myśl art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Na podstawie odpowiedniego stosowania art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy na okres:
a) 120 dni w przypadku pierwszego niestawienia się,
b) 180 dni w przypadku drugiego niestawienia się,
c) 270 dni w przypadku trzeciego i każdego kolejnego niestawienia się.
Zgodnie z art. 33 ust. 4c ww. ustawy w przypadku pozbawienia statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy na wskazany okres ponowne nabycie statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji, po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków zawartych w ustawie do ich nabycia. Na podstawie art. 33 ust. 4 ca ustawy decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
W odniesieniu od twierdzeń strony organ odwoławczy podkreślił, iż skuteczne prawnie jest powiadomienie przez bezrobotnego w ciągu 7 dni nie o jakiejkolwiek przyczynie niestawiennictwa, lecz tylko o uzasadnionej. O tym czy jest ona uzasadniona decyduje organ zatrudnienia na podstawie obowiązujących przepisów. Uzasadnienie decyzji organu niższej instancji nie stwierdza, że strona nie powiadomiła Urzędu Pracy w ciągu 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, lecz że nie powiadomiła w tym terminie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, a to jest zasadnicza różnica. W rozpatrywanej sprawie podany powód nie został uznany przez organ zatrudnienia za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa.
Organ odwoławczy wskazał, że strona została zobowiązana została przez organ pierwszej instancji do stawienia się w dniu 5 maja 2015 r. w Urzędzie Pracy. Przyjęcie terminu stawiennictwa do wiadomości potwierdziła w dniu 6 marca 2015 r. własnoręcznym podpisem na formularzu. W wyznaczonym terminie strona nie stawiła się i nie powiadomiła Urzędu Pracy w ciągu 7 dni od wyznaczonej daty o uzasadnionej przyczynie swojego niestawiennictwa, gdyż nie potwierdziła żadnym dowodem czasowej niezdolności do pracy w dniu 5 maja 2015 r. uniemożliwiającej stawiennictwo w PUP w G. w tym terminie. Załączony dokument medyczny - w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia 6 maja 2015 r. wydanego przez specjalistę chorób wewnętrznych, nefrologa z [...] w S. - poświadcza jedynie fakt wizyty lekarskiej w dniu 6 maja 2015 r. oraz diagnozę stanu zdrowia pacjentki o treści: "Infekcja żołądkowo-jelitowa. Objawy od dnia 05.05.2015.". Zaświadczenie to jednak z uwagi na treść nie stanowi dokumentu stwierdzającego czasową niezdolność do pracy strony z powodu choroby w dniu 5 maja 2015 r. Nie każda choroba powoduje bowiem niezdolność do podjęcia pracy. Kompetentnym do ocenienia czy stan zdrowia pacjenta powoduje niezdolność do podjęcia pracy nie jest organ zatrudnienia, lecz lekarz prowadzący leczenie, który powinien to stwierdzić wprost stosowną adnotacją na druku zaświadczenia lekarskiego. Takiego dokumentu strona nie przedłożyła. Sam fakt zgłoszenia się pacjentki w ośrodku zdrowia czy udzielenie porady lekarskiej w danym dniu nie świadczą o jej niezdolności do pracy wskutek choroby.
Nieusprawiedliwiony brak stawiennictwa w urzędzie pracy na wezwanie oznacza niepotwierdzenie przez wezwanego gotowości do podjęcia pracy, a zatem niepotwierdzenie przez niego, że pozostaje bezrobotnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. To z kolei uzasadnia i obliguje do pozbawienia takiej osoby statusu bezrobotnego przez organ zatrudnienia.
Stwierdzenie w art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy obowiązku bezrobotnego powiadomienia powiatowego urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa nie oznacza braku jego obowiązku udowodnienia takiej przyczyny. Z uwagi na rozdział IV-ty działu II-go Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne ma charakter dowodowy. Organ administracji publicznej orzekając w danej sprawie nie opiera się tylko na jednym przepisie mającym w niej zastosowanie, lecz na normie prawnej, tj. ogóle przepisów, które mają w tej sprawie zastosowanie, zarówno materialnych, jak i proceduralnych. W związku z tym, że orzekając w danej sprawie należy brać pod uwagę wszystkie przepisy mające do niej odniesienie w przepisach powszechnie obowiązującego systemu prawa, w tym przypadku w szczególności prawa administracyjnego. Przepis art. 33 ust. 3 i 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie musi statuować odrębnie obowiązku udowodnienia uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy. Obowiązek ten wynika z przedmiotowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 k.p.a. W szczególności strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, z którego skorzystała kierując do Urzędu Pracy pisemne wyjaśnienie z dnia 8 maja 2015 r., tj. przed wydaniem decyzji przez organ zatrudnienia. Przed wydaniem decyzji w sprawie miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, o czym świadczy jej reakcja na pismo PUP w G. z dnia 14 maja 2015 r. skierowane do niej i zawierające ocenę przedłożonego usprawiedliwienia niestawiennictwa. Również powoływane przez stronę orzeczenia sądów administracyjnych nie mogły wypłynąć na ocenę zasadności rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do wniosku strony o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji Prezydenta Miasta organ odwoławczy zaznaczył, że ten rygor nadano nie na podstawie art. 108 k.p.a., lecz w oparciu o art. 33 ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając na względzie unormowania art. 33 ust. 4ca ww. ustawy obowiązujące od dnia 27 maja 2014 r. decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego oraz decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych organ nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności bez żadnych dodatkowych uwarunkowań. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewiduje wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji. Przy czym, nawet w świetle art. 135 k.p.a. strona nie precyzuje na czym miałby polegać uzasadniony przypadek uzasadniający wstrzymanie wykonania decyzji.
A. G. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenia, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1/ naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
2/ naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 75, art. 77 § 1 i § 2 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak należytego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego leżącego u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wydanej decyzji, a także art. 135 k.p.a. poprzez uznanie, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu wskazała, że organ nie może w sposób dowolny interpretować usprawiedliwienia złożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia 6 maja 2015 r., zwłaszcza nie może uznawać za jedynie wiarygodne zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy wystawione na druku ZUS-ZLA. Jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, to powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i zwrócić się do skarżącej o dodatkowe wyjaśnienia, co nie nastąpiło. Skarżąca próbowała osobiście wyjaśnić powyższe zastrzeżenia dotyczące przedłożonego zaświadczenia w Urzędzie Pracy, ale nikt nawet nie chciał z nią rozmawiać. Poinformowano ją tylko, że otrzyma decyzję w tej sprawie. Zatem podjęta przez skarżącą próba złożenia wyjaśnień nie powiodła się.
W jej ocenie organy obu instancji nie były zainteresowane wyjaśnieniem, czy niestawiennictwo skarżącej w wyznaczonym terminie było uzasadnione, czy nieuzasadnione. Jak wynika z decyzji Wojewody, organ z naruszeniem art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy oczekuje od skarżącej przedstawienia zaświadczenie lekarskiego o niezdolności do pracy wystawionego na druku ZUS-ZLA i tylko takie zaświadczenie uznaje za prawidłowe i uzasadniające niestawiennictwo w wyznaczonym terminie. Tymczasem obowiązek przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do pracy na druku określonym odrębnymi przepisami wynika z art. 33 ust. 4 pkt 10 ww. ustawy, który jednak dotyczy osób bezrobotnych pobierających zasiłek dla bezrobotnych. Skarżąca nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych ani innych świadczeń, w związku z tym nie dotyczy jej wymóg przedstawienia takiego zaświadczenia.
Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy, w przypadkach niestawiennictwa na wyznaczony bezrobotnemu termin, wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Obowiązek ten nie został zatem sprowadzony do udowodnienia lub nawet uprawdopodobnienia okoliczności, które nie pozwoliły bezrobotnemu na stawienie się w organie. Bezrobotny musi przekazać organowi informację, iż jego niestawiennictwo wynika z uzasadnionej obiektywnie przyczyny. "Powiadomi" oznacza bowiem: przekaże wiadomość, poinformuje, zawiadomi, co nie jest tożsame z pojęciem "udowodni". Usprawiedliwienie nieobecności nie wymaga konkretnego dowodu np. zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA, bezrobotny może tego dokonać w dowolny sposób. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 17.02.2011 r., sygn. akt I OSK 1780/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5.04.2013 r., sygn. akt III SA/Gd 149/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24.05.2012 r., sygn. akt III SA/Gd 250/12).
Każda przyczyna niestawiennictwa wskazana przez bezrobotnego musi być oceniona przez organ na tle całokształtu okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie organ poza twierdzeniem, że skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do podjęcia pracy na odpowiednim druku, nie kwestionuje, że choroba wykazana przez skarżącą jest okolicznością obiektywnie uzasadniającą niestawiennictwo.
Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy nakłada na bezrobotnego obowiązek powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, natomiast przepis art. 33 ust. 4 pkt 10 ww. ustawy nakłada na bezrobotnego obowiązek przedstawienia zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby na druku określonym odrębnymi przepisami. Wskazane regulacje dotyczą innej sytuacji i mają odmienne brzmienie.
Przyczyną niestawiennictwa skarżącej w PUP w G. była infekcja żołądkowo - jelitowa. Nagłość zachorowania, jego natura oraz osłabienie organizmu z tym związane spowodowało, że skarżąca nie była w stanie tego dnia wyjść z domu, aby w godzinach wyznaczonych zgłosić się w wyznaczonym terminie. Dopiero w dniu 6 maja 2015 r. skarżąca mogła zasięgnąć porady lekarskiej. Wynikało to zarówno z osłabienia organizmu spowodowanego chorobą, jak też z niemożności umówienia wizyty lekarskiej w ciągu kilku godzin jeszcze w dniu 5 maja 2015 r. W następnym dniu nie było możliwości umówienia wizyty w przychodni, do której należy skarżąca (P.), więc skorzystała z możliwości wizyty w prywatnej przychodni [...], która posiada trzy przychodnie: G. G., K. i S. Na ten dzień była możliwość umówienia wizyty tylko w przychodni w G. – K. lub w przychodni w S., więc skarżąca wybrała przychodnię bliżej jej miejsca zamieszkania w S. Z tego względu insynuacje organu, że skarżąca wyjechała do S. i z tego powodu nie stawiła się w PUP w G. są całkowicie chybione.
Przedmiotowe zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 6 maja 2015 r. przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych potwierdza, że w dniu 5 maja 2015 r. z przyczyn usprawiedliwionych chorobą, skarżąca nie mogła stawić się w PUP w G. w wyznaczonym terminie stawiennictwa. Lekarz wystawiający zaświadczenie lekarskie znał obowiązujące przepisy i po upewnieniu się, że skarżąca nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych, nie wystawił zaświadczenia na druku ZUS-ZLA. Zaświadczenie lekarskie z dnia 6 maja 2015 r. jeszcze tego samego dnia skarżąca wysłała listownie, co jest okolicznością bezsporną.
Zaskarżona decyzja Wojewody w żaden sposób nie odnosi się do przedstawionej w odwołaniu przyczyny niestawiennictwa. Nie wiadomo, czemu nagły zły stan zdrowia skarżącej w dniu 5 maja 2015 r. nie stanowi uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa tego dnia w PUP w G.
Na koniec skarżąca wskazała, że zasadny był jej wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji, gdyż art. 135 k.p.a. dotyczy także tych przypadków, gdy nadanie tego rygoru następuje z mocy ustawy. Przepis ten uprawnia organ odwoławczy do wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji, jeżeli przemawiają za tym uzasadnione przypadki. Skarżąca wskazała, że takim uzasadnionym przypadkiem jest całkowicie bezpodstawne pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej z naruszeniem obowiązujących przepisów wskazanych z odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że skarżąca nie powiadomiła organu o uzasadnionej przyczynie swojej nieobecności, gdyż przedłożone zaświadczenie lekarskie z dnia 6 maja 2015 r. stwierdza tylko infekcję żołądkowo-jelitową od dnia 5 maja 2015 r. bez stwierdzenia niezdolności do pracy z tego powodu, co dopiero skutkować by mogło niemożliwością stawiennictwa w Urzędzie Pracy. Innymi słowy zaświadczenie to podaje tylko rodzaj rozpoznania stanu zdrowia bez wskazania stosownych zaleceń lekarskich z niego wynikających. Tylko bowiem niezdolność do pracy z powodu choroby mogłaby stanowić uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa skarżącej. Nie każda dolegliwość zdrowotna skutkuje niezdolnością do pracy a o tym, czy stan zdrowia wywiera takie następstwa decyduje tylko i wyłącznie lekarz. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, by wymagał od strony legitymowania się zaświadczeniem lekarskim ZUS ZLA w celu usprawiedliwienia niestawiennictwa w PUP, lecz stosownego zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że wskazane dolegliwości zdrowotne skutkują niezdolnością do pracy z powodu choroby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), dalej zwanej: "ustawą".
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Okresy pozbawienie statusu bezrobotnego, o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy to: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy; b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy; c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca decyzją Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2013 r. została uznana za osobę bezrobotną, jednakże nie przyznano skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Bezsporne jest również to, że skarżąca w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 5 maja 2015 r. nie stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca oświadczyła, iż powodem jej niestawiennictwa w ww. dniu była choroba, na dowód czego dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 6 czerwca 2015 r. wydane przez lekarza – specjalistę chorób wewnętrznych z [...] Sp. z o.o. w S., w którym jako rozpoznanie wskazano: "Infekcja żołądkowo-jelitowa. Objawy od dnia 05.05.2015". Skarżąca poinformowała o tym organ wysyłając w dniu 6 maja 2015 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w G. usprawiedliwienie swojego niestawiennictwa wraz z ww. zaświadczeniem lekarskim, jednocześnie wnosząc o wyznaczenie jej nowego terminu stawiennictwa (k. – 6 akt administracyjnych). Organy obu instancji uznały, że skarżąca w świetle opisanego w sprawie stanu faktycznego nie poinformowała o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, przy czym dopiero organ II instancji wyjaśnił, że nie każda choroba powoduje niezdolność do podjęcia pracy, a zatem ażeby uznać w przedstawionych okolicznościach nieobecność skarżącej za usprawiedliwioną, to przedstawione przez skarżącą zaświadczenie lekarskie winno być opatrzone przez lekarza stosowną adnotacją o czasowej (w dniu 5 maja 2015 r.) niezdolności skarżącej do pracy z powodu choroby.
Z takim rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem; w szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Przedstawione przez skarżącą na usprawiedliwienie swojej nieobecności w Urzędzie Pracy w dniu 5 maja 2015 r. zaświadczenie lekarskie stanowi niewątpliwie dokument, z którego wynika, że skarżąca w dniu wyznaczonego jej stawiennictwa cierpiała na infekcję jelitowo-żołądkową. Podkreślić w tym miejscu należy, że art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, który stanowił podstawę do orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, odnosi się jedynie do konieczności powiadomienia (w określonym terminie) o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, nie wskazując żadnych konkretnych środków dowodowych, które miałyby stanowić wyłączną podstawę do uznania tej okoliczności za udowodnioną (np. przedłożenia zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA bądź innego zaświadczenia lekarskiego opatrzonego adnotacją o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby). Przyjęcie zatem przez organy w opisanej sytuacji, że jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym (jedynym możliwym uzasadnieniem) dla usprawiedliwienia niestawiennictwa skarżącej powodowanego dolegliwością chorobową mogło być wyłącznie przedłożenie przez nią zaświadczenia lekarskiego, z którego explicite wynikałoby, iż skarżąca była w dniu 5 maja 2014 r. niezdolna do pracy z powodu choroby, stanowi naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy.
Należy zauważyć, że organy wprowadzając w omawianym przypadku wymóg opatrzenia zaświadczenia lekarskiego adnotacją o "czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby" zrównują de facto ten dowód z zaświadczeniem o niezdolności do pracy wskutek choroby, którego wymóg przedłożenia ustawodawca ograniczył jedynie do przypadków dotyczących osób posiadających status bezrobotnego z prawem do zasiłku (art. 33 ust. 4 pkt 10 ustawy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że to bezrobotny w okresie pobierania zasiłku, który z powodu choroby nie może stawić się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy w celu potwierdzenia gotowości do pracy, obowiązany jest udokumentować niezdolność do pracy zaświadczeniem lekarskim w wymaganej formie jednakże wymóg taki nie dotyczy tych bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub stypendium. Mogą oni usprawiedliwiać swe niestawiennictwo w sposób mniej sformalizowany. Za takim bowiem rozróżnieniem, oprócz wykładni systemowej przemawiają także względy celowościowe. Nałożony przez ustawodawcę większy rygoryzm odnosi się do osób pobierających świadczenie pieniężne. Konieczność udokumentowania niezdolności do pracy zaświadczeniem lekarskim wystawionym na druku ZUS nie tylko zmierza do aktywizacji bezrobotnych, lecz ma sprzyjać racjonalnemu wydatkowaniu środków publicznych. W odniesieniu do bezrobotnych - bez prawa do zasiłku - ten ostatni argument nie ma już zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1780/10, LEX nr 1070797; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 2001/10, LEX nr 1079730 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 149/13, LEX nr 1310668).
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że organy naruszyły przepis prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy poprzez jego błędną wykładnię, co z kolei pociągnęło za sobą naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe (niepełne) rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście dokonanej w okolicznościach sprawy oceny zasadności (usprawiedliwienia) braku stawiennictwa skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 5 maja 2015 r.
Podkreślić należy, że jako uzasadniony brak dyspozycyjności (niestawiennictwa) bezrobotnego można uznać taką przyczynę, która stanowi nieprzewidzianą, niespowodowaną przez bezrobotnego, obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą jego zgłoszenie w urzędzie pracy. Z tego też powodu organy ponownie rozpatrując sprawę – mając na uwadze przedstawioną przez Sąd ocenę prawną – winny dokonać oceny, czy wskazane przez skarżącą okoliczności stanowiły uzasadnioną przyczynę jej niestawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. w dniu 5 maja 2015 r. i w zależności od wyniku tej oceny załatwić (zakończyć) w sposób określony w art. 104 k.p.a. sprawę dotyczącą statusu skarżącej jako osoby bezrobotnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło