IV SA/Wa 1846/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Paweł Groński, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] , po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. w W., na podstawie art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. udzielającej m. W. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wód powierzchniowych z Potoku [...] dla pozyskania przepływu zasilającego [...], w zakresie odprowadzania do Potoku [...] wód powierzchniowych retencjonowanych w [...] oraz na wykonanie robót związanych z odmuleniem, pogłębieniem, ukształtowaniem linii brzegowej i skarp w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż we wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Przedsiębiorstwo A. Sp. z o.o. w W. wskazało, że jednodniowe opóźnienie we wniesieniu odwołania było spowodowane problemami zdrowotnymi prezesa zarządu. Odwołanie zostało przygotowane do podpisu i wysłania w dniu [...].11.2014 r., lecz z powodu nagłej niedyspozycji zdrowotnej prezesa – R. P., nie zostało podpisane i w konsekwencji nie zostało wysłane. Dopiero w dniu następnym, mimo trwającej nadal niedyspozycji zdrowotnej prezesa zarządu, odwołanie zostało mu dostarczone do domu, gdzie zostało podpisane i mogło być wysłane. Do wniosku dołączono wyniki badań R. P., wskazując na zmiany w kręgosłupie, okresowo objawiające się bólami o znacznym nasileniu, które unieruchamiają i czynią niezdolnym do jakichkolwiek czynności związanych z pracą oraz wymagają leżenia do czasu uzyskania poprawy. Spółka nadto podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, organizacyjnej i kadrowej co prowadzi do działalności w bardzo ograniczonym zakresie i jedynie sporadycznie korzysta z pomocy prawnej. Organ wskazał, iż art. 58 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Organ stwierdził, że wskazana przyczyna uchybienia terminowi nie stanowi przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia a zainteresowany nie wykazał należytej staranności w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą, co w niniejszej sprawie miało miejsce, ale po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Organ wyjaśnił, iż jednym z warunków wynikających z art. 58 § 2 kpa jest złożenie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wniosku o jego przywrócenie. Datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. W niniejszej sprawie Starosta [...] przesyłając odwołanie wraz z dokumentacją do organu II instancji przy piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. poinformował strony, że termin, do wniesienia odwołania nie został zachowany. Brak winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a., nie usprawiedliwia oczekiwanie na orzeczenie organu II instancji. Organ stwierdził, iż w tym stanie faktycznym i prawnym nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i, że możliwe było pozytywne załatwienie wniosku, bowiem okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminu muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. Wobec tego należało odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Przedsiębiorstwa A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a., wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącej Spółki, wbrew stanowisku organu, nagłe zachorowanie, a zwłaszcza silny atak bólowy, jest okolicznością obiektywną, niezależną od woli osoby upoważnionej do reprezentowania strony, uniemożliwiającą w czasie jego wystąpienia podejmowanie zwykłych czynności związanych z prowadzeniem spółki. Minimalne 1-dniowe opóźnienie w nadaniu odwołania, świadczy o zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu spraw spółki, zarówno przed, jak też po powstaniu przeszkody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest postanowienie z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej o odmowie przywrócenia skarżącej Spółce terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 § 1 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 tego artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu. Z akt sprawy wynika, że Spółka o uchybieniu terminu dowiedziała się [...] grudnia 2014 r., a więc w dniu doręczenia postanowienia z dnia [...] listopada 2014 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Termin do wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu upływał zatem w dniu [...] grudnia 2014 r. Pismo Spółki z dnia [...] grudnia 2014 r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu wpłynęło do organu wpłynęło w dniu [...] grudnia 2014 r., a więc z zachowaniem terminu. Stosownie do przywołanej wyżej regulacji prawnej warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy swoje. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podniesiono, że jednodniowe opóźnienie w wysłaniu odwołania było spowodowane problemami zdrowotnymi R. P. - Prezesa Zarządu Spółki, który w dniu [...] listopada 2014 r. nie przyszedł do pracy z powodu nagłej niedyspozycji zdrowotnej spowodowanej silnymi bólami związanymi ze stwierdzonymi zmianami w kręgosłupie. Silny atak bólowy praktycznie unieruchomił go i uczynił go niezdolnym do jakichkolwiek czynności związanych z pracą przez ponad tydzień. Dopiero następnego dnia odwołanie zostało doręczone do domu Prezesa, gdzie zostało podpisane i mogło być wysłane. Wskazano, że R. P. jest jedynym członkiem zarządu Spółki uprawnionym do podpisania odwołania. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności uzasadniającej uchybienie rzeczonemu terminowi, czyli pozostawanie w niedyspozycji zdrowotnej Prezesa Zarządu, to w ocenie Sądu, nie zostało wykazane, że jego stan uniemożliwiał mu dokonanie tak prostej czynności procesowej, jaką było wniesienie odwołania. Podkreślić należy, że sama choroba czy też fakt leczenia się nie stanowią samoistnej przesłanki usprawiedliwiającej uchybienie terminowi w dokonaniu czynności procesowej. Wnioskodawca musi wykazać, że pozostawanie w stanie chorobowym powodowało, że nawet przy podjęciu maksymalnego wysiłku nie był on w stanie dokonać określonej czynności w ustawowym terminie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który podziela skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie, że nawet zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie) nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2175/10- dostępne CBOSA). Z przedstawionego przez stronę skarżącą "Wyniku badania MR" w żadnym razie nie wynika, że R. P. w dniu [...] listopada 2014 r. i w dniach następnych znajdował się w takiej niedyspozycji zdrowotnej, jaka została przedstawiona we wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego, że przez okres tygodnia od dnia [...] listopada 2014 r. nie mógł świadczyć pracy z powodu stanu chorobowego. Ponadto wskazać należy również, że nie każda nagła choroba będzie uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Po431/10 - dostępne CBOSA). W przywołanych wyżej orzeczeniach podkreśla się wyraźnie, że nawet sam fakt choroby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. Takie zaś okoliczności w ocenie Sądu nie zaszły na gruncie niniejszej sprawy. Z całą pewnością zaś nie zostały one przez stronę wykazane. Zauważyć należy, że sama strona skarżąca wykazała, że mimo nieobecności w pracy Prezesa Spółki z powodu jego niedyspozycji zdrowotnej spowodowanej nagłymi silnymi bólami, to w dniu następnym po upływie terminu do wniesienia odwołania, było możliwe podpisanie przez niego odwołania w domu w dniu następnym. Wynika z tego, że było możliwe przy zachowaniu minimum staranności podpisanie przez Prezesa Spółki odwołania z zachowaniem terminu do jego wniesienia i nadanie go w placówce pocztowej działającej przez całą dobę. W tych warunkach podzielić należy stanowisko organu, że Spółka nie wykazała, że do uchybienia terminu nie doszło bez jej winy, stąd też nie zachodziły podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.