I OZ 83/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Go 886/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 września 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Sędziego z dnia 16 listopada 2015 r. M. C.została wezwana do wykazania w terminie 7 dni stosownymi dokumentami, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub skutki trudne do odwrócenia, pod rygorem rozpatrzenia wniosku w oparciu o okoliczności w nim wskazane. W piśmie z dnia 22 listopada 2015 r. skarżąca podała, że po rozwodzie samotnie wychowuje dwoje dzieci. Jej były mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, w związku z czym pobiera z funduszu alimentacyjnego na syna i córkę alimenty w wysokości 1000 zł. Syn choruje na serce, natomiast córka, po wypadku w szkole, miała operowaną nogę i wymaga kontroli co 6 miesięcy. Ponadto skarżąca wskazała, że od 2010 roku choruje na kręgosłup, nie stać jej na leczenie, więc bierze leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Podała też, że jej dochody łącznie z alimentami wynoszą 2560 zł, opłaty związane z czynszem – 724,41 zł, prąd – 167 zł co dwa miesiące, telewizja kablowa z internetem 32 zł miesięcznie, opłaty za telefon – 60 zł miesięcznie. Do pisma skarżąca załączyła zwolnienie lekarskie z 2012 roku, blankiet - polecenie przelewu za energię opiewające na 167 zł, wydruk komputerowy – kartę lokalu mieszkalnego oraz zaświadczenie lekarskie z 21 maja 2012 r. Dodatkowo załączyła szereg kart informacyjnych leczenia szpitalnego: P. S., córki L. S., syna A. S. oraz swoją, opis zdjęcia kręgosłupa oraz wynik badania ginekologicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącą jest niewystarczająca do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wezwanie Sądu skarżąca co prawda przedłożyła pewne dokumenty, jednakże w ocenie Sądu dokumenty te nie obrazują jej sytuacji finansowej i majątkowej. Świadczą co prawda o trudnej sytuacji zdrowotnej całej rodziny, ale nie potwierdzają, że skarżąca ponosi z tego tytułu jakieś wydatki. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu z tytułu świadczonej pracy, żadnego zaświadczenia o wysokości otrzymywanych alimentów, czy też dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki na leczenie oraz zakup lekarstw dla siebie i swojej rodziny. Sąd podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca podnosząc, że wskazana przez nią zła sytuacja zdrowotna zarówno skarżącej jak i jej dzieci implikuje fakt ponoszenia dodatkowych, znacznych kosztów związanych z leczeniem, takich jak wizyty u specjalistów, leki czy dojazdy do przychodni/szpitala. Podniosła, że jest jedynym żywicielem rodziny – dwójki kształcących się jeszcze dzieci. Jej były mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie wraz z informacjami, które mogą to żądanie uprawdopodobnić. Obowiązkiem sądu nie jest natomiast domniemywanie intencji strony, ani orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie całokształtu akt sprawy. To w interesie wnioskującego leży odpowiednie uzasadnienie, a także uprawdopodobnienie składanego wniosku. Tymczasem skarżąca nie wykazała, że w sytuacji wykonania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych przez nią świadczeń wystąpi po jej stronie znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Nie przedstawiła uprawdopodobnionych okoliczności mających świadczyć o tym, że jej sytuacja zmieni się w sposób opisany w ww. przepisie wskutek wykonania decyzji. Sąd nie dysponuje informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu się w sprawie którejkolwiek przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Decyzja sądu jest co prawda w granicy interpretacji przesłanek swobodna, ale nie dowolna i nie może on wstrzymać wykonania decyzji, jeżeli nie jest w stanie ocenić, czy występują ku temu podstawy. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca nie przedstawiła, żadnych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową. Sąd zasadnie zwrócił uwagę, że przedstawione przez skarżącą dokumenty świadczą o trudnej sytuacji zdrowotnej rodziny, jednak nie potwierdzają ponoszenia wydatków z tego tytułu. Odnosząc się zaś do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w sprawie wskazać trzeba, że chodzi tu nie tylko o jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę o znacznym rozmiarze. Skarżąca natomiast nie wykazała w jaki sposób uregulowanie ww. kwoty wpłynie na jej sytuację finansową. Twierdzenia te nie są poparte żadnymi dodatkowymi informacjami mogącymi je uprawdopodobnić. Należy także pamiętać, że każdy zwrot nienależnie pobranej kwoty (jeżeli tak się okaże) pociąga za sobą negatywne dla strony skarżącej skutki, co nie znaczy, że jest automatycznie przesłanką do wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto, zwrot kwoty, którą ma uiścić skarżąca z tytułu wydanej decyzji jest z natury odwracalny, gdyż po uchyleniu decyzji możliwe będzie zwrócenie tych środków skarżącej. Odnosząc się natomiast do argumentacji przedstawionej w zażaleniu należy stwierdzić, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 176/12 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213). Dlatego też argumentacji zawartej w zażaleniu oraz informacji wynikających z załączonych dokumentów sąd nie mógł wziąć pod uwagę. Skarżąca zatem nie wskazała konkretnych okoliczności, które mogą świadczyć o spełnieniu się w sprawie przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.