IV SA/Wa 2519/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-02

Skład orzekający: Anna Sękowska, Renata Nawrot, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie wznowieniowe, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało wadliwą decyzję, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i jednocześnie umarzając postępowanie wznowieniowe. W przypadku stwierdzenia braku przymiotu strony po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania statusu strony i w tym zakresie umorzyć postępowanie, a w pozostałej części utrzymać decyzję w mocy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na jej wadliwość.
Stan faktyczny
Skarżący M. i W. T. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy kurnika. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając skarżących za niebędących stronami postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie wznowieniowe, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony. Skarżący zaskarżyli decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących statusu strony i uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził solidarnie od Kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego na rzecz jednego ze skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. T. i W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących M. T. i W. T. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz na rzecz M. T. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąty siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy) zaskarżoną do Sądu decyzją znak [...] z [...] czerwca 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania M. i W. T. (zwani dalej: skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] (zwany dalej: Burmistrz, organ I instancji) znak [...] z [...] marca 2015 r., odmawiającej - po wznowieniu postępowania - uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściołowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania wznowieniowego przed organem I instancji. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy: Decyzją ostateczną znak [...] z [...] października 2011 r. Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku M. L. z 2 listopada 2010 r., orzekł o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 sztuk brojlera kurzego w systemie chowu ściołowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w [...]. W dniu 2 lipca 2014 r. skarżący wnieśli do organu I instancji wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazali na bezpośrednie sąsiedztwo ich posesji z planowaną budową kurnika na działce [...] w [...]. Wskazali ponadto na duże skupisko ferm drobiu i chlewni na sąsiednich działkach, które stały się uciążliwe dla mieszkańców sąsiednich budynków mieszkalnych. W odpowiedzi na powyższy wniosek Burmistrz pismem z [...] lipca 2014 r. wyjaśniając podstawy do uznania za stronę postępowania wezwał skarżących do wskazania interesu prawnego, popartego przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę skutecznego żądania czynności. W reakcji na powyższe skarżący podali, że Starostwo Powiatowe w [...] uznało ich za stronę postępowania w prowadzonym przez Starostę postępowaniu, zatem nie widzą przeszkód aby w postępowaniu administracyjnym w sprawie środowiskowych uwarunkowań też byli uznani za stronę postępowania administracyjnego. Postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] października 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 szt. brojlera kurzego w systemie chowu ściołowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w [...]. Następnie decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. Burmistrz odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z uwagi na brak podstaw do uznania skarżących za strony postępowania. Na skutek złożonego przez stronę odwołania Kolegium decyzją znak [...] z [...] października 2014 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz zgodnie z wytycznymi Kolegium wezwał skarżących do wskazania podstawy prawnej, na której opierają oni swój wniosek o wznowienie postępowania. Odpowiadając na powyższe skarżący wskazali jako podstawę prawną do wniosku o wznowienie postępowania art 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podali przy tym, iż legitymację do występowania w postępowaniu w charakterze strony wywodzą z prawa własności nieruchomości położonej w pobliżu planowanego przedsięwzięcia. Jako pozostałą przesłankę postępowania wznowieniowego wskazali na naruszenie art 145 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na wydaniu przedmiotowej decyzji przez pracownika podlegającego wyłączeniu z uwagi na treść art 24 § 3 k.p.a. ze względu na istnienie okoliczności wywołujących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności tegoż pracownika. Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Burmistrz odmówił wznowienia postępowania z wniosku skarżących uznając, iż nie posiadają oni przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Na skutek złożonego przez skarżących zażalenia, Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. uchyliło zażalone postanowienie w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania poprzez wykazanie zgodnie z przepisem art. 148 k.p.a., kiedy dowiedzieli się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Następnie postanowieniem z [...] lutego 2015 r. postanowił o wznowieniu postępowania. Ostatecznie decyzją znak [...] z [...] marca 2015 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 3 i 4 oraz art. 104 k.p.a. oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., zwana dalej: ustawą środowiskową), orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 szt. brojlera kurzego w systemie chowu ściołowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w [...]. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż skarżący nie posiadają przymiotu strony do inicjowania ww. postępowania. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że w postępowaniu w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w którym nie ma przekroczeń emisji, a oddziaływanie zamyka się w granicach działki inwestora, a tak ma miejsce w przedmiotowej sprawie, stroną są tylko bezpośredni sąsiedzi. Skarżący nie wskazali żadnego przepisu prawa materialnego zarówno z prawa administracyjnego jak i cywilnego, które by ich interes prawny potwierdzał. W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę w całości poprzez uchylenie ostatecznej decyzji Burmistrza, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący w niniejszej sprawie posiadają tylko interes faktyczny nie zaś interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a przez to należy odmówić ww. praw strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a., 2. art. 13 ustawy środowiskowej poprzez żądanie od skarżących wykazania interesu prawnego wbrew treści powołanego przepisu. Wskazaną na wstępie decyzją znak [...] z [...] czerwca 2015 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Uzasadniając podjętą decyzję, po przedstawieniu stanu sprawy Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w odwołaniu. Wskazało, że jeżeli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony i zostanie to wykazane podczas prowadzonego postępowania, to wszczęte postępowanie wznowieniowe należy umorzyć nie zaś orzekać merytorycznie. Podało, iż z analizy materiału dowodowego nie wynikało właścicielami jakiej nieruchomości (działki) są skarżący, czy sąsiadują z działką, dla której wydana była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, oraz jeżeli są właścicielami działki to w jakiej odległości od terenu inwestycji znajduje się działka skarżących, i czy występuje oddziaływanie planowanej inwestycji na ich nieruchomość. W związku z powyższym Kolegium zwróciło się do organu I instancji oraz skarżących o wyjaśnienie ww. okoliczności. W odpowiedzi na powyższe Burmistrz uzupełnił materiał dowodowy sprawy przedstawiając: kopię wypisów z rejestru gruntów dla działek graniczących z działką inwestycyjną nr ewidencyjny [...] w [...], wykaz działek ewidencyjnych których właścicielami są skarżący (działka nr ewid. [...] w [...]) oraz mapę z zaznaczoną odległością działki skarżących od działki inwestycyjnej, która wynosi od granicy do granicy [...] m. Wedle tej mapy działka stron nie graniczy z działką inwestycyjną, oddzielona jest od niej dwoma innymi działkami o nr ewid. [...] i [...]. Także skarżący wskazali, iż ich działka nr [...] znajduje się w odległości ok. [...] m od działki i na której planowana jest inwestycja. Organ odwoławczy wskazał, iż pojęcie strony zdefiniowane zostało w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo też, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony, decydują przepisy prawa materialnego, posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z istnieniem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Takiej osobie nie przysługuje zaś przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Zatem o tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decyduje nie wola czy też subiektywne przekonanie o istnieniu takiego interesu danego podmiotu, lecz norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają określone prawa lub obowiązki. W oparciu o pełny materiał dowodowy sprawy Kolegium oceniło, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji do realizacji na działce nr ewid. [...] w [...], dlatego też nie mają legitymacji do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto, skarżący nie są właścicielami działki znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie, ani też inwestycja nie będzie w sposób negatywny oddziaływać na ich nieruchomość. Zasięg oddziaływania - jak stwierdzone zostało w karcie informacyjnej przedsięwzięcia będzie miał charakter lokalny, ograniczony do terenu realizacji inwestycji. Wyjaśniło także, że przepisami prawa materialnego, dającymi legitymację stronie w sprawach dotyczących postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych, są przepisy ustawy środowiskowej. Z treści art. 74 ust. 1 pkt 3 tej ustawy środowiskowej wynika, że stronami postępowania są poza wnioskodawcą właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie realizowane przedsięwzięcie oraz, na które będzie oddziaływać. Skoro oddziaływanie spornej inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora, a skarżący nie są bezpośrednimi sąsiadami z terenem inwestycji, oznacza to, że nie przysługuje im przymiot strony w tym postępowaniu. Ponadto skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego, dlatego też nie mają przymiotu strony w rozumieniu przepisów ar. 28 k.p.a. Organ odwoławczy dodatkowo powołał się na treść art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Następnie wskazał, że przypadku kiedy niezbędne ustalenia kwestii legitymacji podmiotu uprawnionego jest podjęcie danych czynności, należy wszcząć postępowanie administracyjne, zaś gdy wynik okaże się negatywny postępowanie podlega umorzeniu. Na potwierdzenie swojego stanowiska Kolegium powołało się na wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I OSK 725/05 (LEX nr 209119). W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż skarżący nie są stroną niniejszego postępowania mimo, iż w całym postępowaniu występowali i byli traktowani jak strona postępowania; 2. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uchybieniu zasadom sporządzenia uzasadnienia decyzji; 3. art. 107 § 3 k.p.a. polegające na uchybieniu zasadom sporządzania uzasadnienia decyzji, tj. nie wskazaniu w uzasadnieniu prawnym podstawy prawnej decyzji, a konkretnie uzasadnienia prawnego do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 k.p.a. i przyczyn umorzenia postępowania, mimo powołania ww. przepisu na wstępie decyzji; 4. art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa polegające na umorzeniu postępowania, mimo rozstrzygania wcześniej przez Kolegium w tej samej sprawie, w składzie podobnym, tj. z udziałem tej samej osoby i orzeczenie odmiennie niż w przedmiocie postanowienia z [...] listopada 2014 r.; 5. nie ustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania okoliczności rzetelności i prawidłowości raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, sporządzonego w postępowaniu, którego wady podnoszone były wielokrotnie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a przez to naruszenie przez organy prowadzące postępowanie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy; 6. art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie zajęcia stanowiska i braku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku dowodowego zgłoszonego w postępowaniu, a mianowicie o sporządzeniu na potrzeby postępowania nowego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia skarżący podali, iż jako podstawę wyeliminowania przedmiotowej decyzji z obrotu prawnego Kolegium wskazało brak po ich stronie przymiotu strony w postępowaniu. Podali, iż podstawy ich działania i posiadania przez nich przymiotu strony w niniejszym postępowaniu uzasadniali wielokrotnie, gdy organ I instancji ją kwestionował i ostatecznie argumenty te powodowały na dalszym etapie traktowanie ich jako strony. Podnieśli, że wielokrotnie w toku postępowania wskazywali podstawy prawne i faktyczne uprawniające ich do występowania jako strona w niniejszym postępowaniu. Nadto od ponad roku występują w tym postępowaniu jako strona i korzystają z przysługujących im praw tj. są informowani o terminach, wzywani do uzupełniania braków, informowani o możliwości wypowiadania się i składania wniosków o uzupełnianie materiału dowodowego. Niektóre z ich wniosków nie zostały jednak zrealizowane takie jak wniosek o sporządzenie nowego, wolnego od wad i błędów, raportu o oddziaływaniu nowego przedsięwzięcia na stan środowiska Natura 2000 i na nieruchomości sąsiednie i brak jest do chwili obecnej rozstrzygnięcia w tym zakresie zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji. Wskazali, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji sporządzone zostało z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu faktycznym brak jest wskazania przez Kolegium faktów jakie organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innymi dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne decyzji wykazuje brak przytoczenia przepisu prawa tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. powołanego na wstępie decyzji i uzasadnienia prawnego dla zastosowania tego przepisu i orzeczenia o umorzeniu postępowania. Braki te powodują, iż nie można odnieść się do argumentacji, której w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn, aniżeli w nie wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa. Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Zatem w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Burmistrza [...] października 2011 r. ostatecznej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia pod nazwą budowa budynku kurnika o obsadzie 39000 szt. brojlera kurzego w systemie chowu ściołowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce nr ewidencyjny [...] w [...]. Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie dotyczy ostatecznej decyzji Burmistrza z [...] października 2011 r., który wydał decyzję jako organ pierwszoinstancyjny, to organ ten był właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego mającego na celu weryfikację ww. decyzji. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpili skarżący składając wniosek 2 lipca 2014 r. Wpływ do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Jedynie w sytuacji (tożsamej z tą, która występuje w przedmiotowej sprawie), gdy przesłanką wznowieniową jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w postępowaniu wstępnym organ nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny organu w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli w wyniku postępowania wstępnego organ stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Na tym etapie postępowania bada się jedynie istnienie przesłanek formalnych wznowienia postępowania. Niedopuszczalne jest natomiast badanie wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, gdyż na tym etapie postępowania wystarczy powołanie się na jedną z podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1-5 i art. 145a § 1 k.p.a. i tylko uprawdopodobnienie okoliczności ich wystąpienia. W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, iż przesłanki formalne do wznowienia postępowania zaistniały i postanowieniem z [...] lutego 2015 r. orzekł o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Następnie organ przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego), w którym najpierw bada przyczyny wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. oraz - w razie pozytywnego wyniku tych czynności - przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Zwrócić uwagę należy, że w przepisach art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 k.p.a. zostały precyzyjnie wymienione wszystkie trzy rodzaje rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Wedle tej regulacji organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art. 151 § 1). W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art.146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2). Zatem wydana w przedmiotowej sprawie decyzja jest nieprawidłowa, nie jest bowiem rozstrzygnięciem, o jakim mowa w art. 151 k.p.a. Jeszcze raz należy podkreślić, iż wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy musiał zastosować reguły wynikające z postępowania wznowieniowego. Tymczasem Kolegium uchylając decyzje w całości, jednocześnie umorzyło postępowanie wznowieniowe organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika powołanie się na treść art. 61 § 1 k.p.a., dalej na okoliczności umorzenia postępowania w przypadku braku przymiotu strony. Jeżeli intencją Kolegium po przeprowadzonym postępowaniu uzupełniającym było ustalenie braku przymiotu strony po stronie odwołujących, to organ odwoławczy powinien wydać decyzję "uchylającą decyzję organu I instancji, w części w jakiej odmawia skarżącym przyznania statusu strony i w tym zakresie umorzyć postępowanie organu I instancji natomiast w pozostałej części zaskarżoną decyzje utrzymać w mocy". Jednocześnie Sąd przypomina, że w przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową, na którą powołali się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego było pominięcie ich jako strony postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z [...] października 2011 r., czyli okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podziela i w pełni akceptuje stanowisko organów, że stronami postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia oprócz inwestora są również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek, na których ma zostać zrealizowana inwestycja, jak również właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, na które inwestycja ta może negatywnie oddziaływać. Za przedwczesne Sąd uznaje odnoszenie się do zarzutów skargi, z uwagi na wady decyzji wydanej przez Kolegium. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło