I OSK 161/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 715/15 o odrzuceniu skargi T. D. na niewykonanie przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15, w przedmiocie zwolnienia ze służby. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 5 Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 715/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę T. D. na niewykonanie wyroku tego Sądu z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uwzględniającym skargę wydanym na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Ponadto Sąd ten wskazał, iż od wyroku, którego wykonania domaga się skarżący, została wniesiona przez niego samego skarga kasacyjna, która do chwili wydania niniejszego postanowienia nie została przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana, co oznacza, że zaskarżony wyrok nie jest prawomocny i nie podlega wykonaniu. Mając powyższe na względzie, Sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., postanowił jak wyżej. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł T. D. zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 P.p.s.a. oraz w zw. z art. 152 P.p.s.a. i nast., poprzez wadliwą wykładnię art. 154 § 1 P.p.s.a. polegającą na uznaniu przez Sąd I instancji, że skarga złożona na podstawie tego przepisu dotyczy wyłącznie bezczynności organu po wydaniu wyroku na podstawie art. 149 P.p.s.a. i w konsekwencji odrzucenie skargi na niewykonanie wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15, gdy tymczasem skarga taka niewątpliwe przysługiwała skarżącemu i co do zasady miała na celu ukaranie organu za przewlekłe prowadzenie sprawy i niewykonanie w/w wyroku. Wskazując na powyższe zarzuty postulował uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji, zasądzenie od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Na wstępie trzeba przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny bada z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Zatem był całkowicie związany zarzutami przedstawionymi w rozpoznawanej skardze kasacyjnej. Stosownie do aktualnego brzmienia art. 154 § 1 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powyższego przepisu wynika zatem, że zastosowanie środków przewidzianych w art. 154 § 1 P.p.s.a. może mieć miejsce wyłącznie w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłość na podstawie art. 149 P.p.s.a. Jednocześnie tylko wówczas skarga taka jest dopuszczalna. Zatem jej przedmiotem może być tylko niewykonanie wyroku, którym sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, których niewykonanie może skutkować wymierzeniem grzywny. Oznacza to, że sąd administracyjny może zastosować przepis art. 154 P.p.s.a. tylko wówczas, gdy doszło do bezczynności administracyjnej, to jest gdy organ nie podjął wymaganych prawem działań, mimo zobowiązania go do tego w wyroku. Zatem, aby można było mówić o "niewykonaniu wyroku" w rozumieniu art. 154 § 1 P.p.s.a. musi zaistnieć sytuacja, w której sąd zobowiązał organ administracji publicznej do podjęcia określonych działań z zakresu administracji publicznej, zaś organ nie wykonał zobowiązania do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia bądź obowiązku wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W wyroku tym Sąd nie zobowiązywał organu do podjęcia działań z zakresu administracji publicznej, bo zresztą jego przedmiotem (przedmiotem skargi) nie była bezczynność organu ani przewlekłe prowadzenie sprawy, a decyzja. Prawidłowo przeto Sąd I instancji uznał, że postępowanie organu nie jest objęte dyspozycją art. 154 § 1 P.p.s.a. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez Sąd I instancji tego przepisu. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić skarżącemu kasacyjnie, że przywołane wyżej brzmienie przepis art. 154 § 1 P.p.s.a. uzyskał od dnia 15 sierpnia 2015 r. mocą art. 1 pkt 42 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i na podstawie art. 2 tej ustawy ma zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Istotnie poprzednie jego brzmienie pozwalało na wymierzenie grzywny organowi również wówczas, gdy był on bezczynny lub prowadził przewlekle postępowanie po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Jednakowoż miał i ma nadal zastosowanie w razie niewykonania orzeczenia prawomocnego, czyli takiego, od którego nie przysługuje środek odwoławczy (p. art. 168 § 1 P.p.s.a.). Tymczasem w związku z tym, że w niniejszej sprawie w ustawowym terminie wniesiono od w/w wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r. skargę kasacyjną, która dotąd nie została rozpoznana, nie uzyskał on przymiotu prawomocności, a wobec tego nie podlega wykonaniu. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony, sąd który je wydał, jak również inne sądy i organy (art. 170 P.p.s.a.). Nie można zatem żądać od organu wykonania wyroku nieprawomocnego. Należy mieć tu na uwadze również przepis art. 286 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Jednocześnie § 2 cytowanego przepisu przewiduje, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Tym samym termin do wykonania wyroku, tj. do załatwienia sprawy po uchyleniu poprzedniej decyzji rozpoczyna swój bieg od doręczenia przez sąd prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi zgodnie z przepisem art. 286 § 1 P.p.s.a. Tymczasem akta sprawy o sygn. II SA/Bk 328/15 znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym wraz ze skargą kasacyjną w oczekiwaniu na wyznaczenie terminu rozprawy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 4