I OZ 234/16

Dnia 17 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt IV SAB/Po 121/15 odrzucające wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Po 121/15 w sprawie ze skargi S. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 10 września 2015r., sygn. akt I OSK 1968/15 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2015r., sygn. akt IV SAB/Po 28/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ prawo do zwrotu kosztów służy tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015r., sygn. akt IV SAB/Po 121/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta Konina do załatwienia wniosku, stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od Prezydenta Miasta Konina na rzecz Stowarzyszenia Obrona Zwierząt kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Stowarzyszenia Obrona Z. - Pani A.L. zwróciła się pismem przesłanym drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z zapytaniem: "czy ma oczekiwać na wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów za postępowanie kasacyjne, jako kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015r., sygn. akt I OSK 1968/15". Następnie Prezes Stowarzyszenia Obrona Z. - Pani A.L. złożyła w dniu 18 stycznia 2016 r. wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015r. o orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów za postępowanie kasacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. odrzucił wniosek o uzupełnienie wyroku. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia w niniejszej sprawie z dnia 10 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż "prawo do zwrotu kosztów służy tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Takiej oceny oczywiście nie zawierają postanowienia oddalające lub uwzględniające skargę kasacyjną na postanowienie sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie, np. postanowienia o odrzuceniu skargi. Dlatego też, unormowanie zawarte w art. 203 i 204 P.p.s.a., dotyczące zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie (tak w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07)." W świetle powyższego w niniejszej sprawie stronie skarżącej nie przysługiwało zdaniem Sądu pierwszej instancji roszczenie o zwrot kosztów tego postępowania i wniosek taki należy uznać za niedopuszczalny. Sąd bowiem nie był zobligowany zamieścić w wyroku dodatkowego rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania. Zażalenie na powyższe po stanowienie wywiodło Stowarzyszenie Obrony Zwierząt w J. Wskazał w nim, że Sąd pierwszej instancji wadliwie zrozumiał uzasadnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wybiórczo przy tym zrozumiał tezę uchwały NSA z dnia 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07. Zdaniem Stowarzyszenie wynika z niego, że Sąd pierwszej instancji powinien orzec o wszystkich kosztach postępowania w sprawie, a zatem także postępowania, w którym zapadło orzeczenie NSA z dnia 10 września 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15 oparty był na uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 i odnosił się do kwestii odstąpienia od orzeczenia w tym postanowieniu o kosztach postępowania kasacyjnego, gdyż – zgodnie z tą uchwałą – przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Niezasadnie zatem Sąd pierwszej instancji rozciągnął go na całość sprawy sądowoadministracyjnej. Tymczasem przywołać należy in extenso stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w powyższej uchwale, które potwierdza dopuszczalność orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji o kosztach także wcześniejszego postępowania zakończonego postanowieniem NSA z dnia 10 września 2015 r. o sygn. akt I OSK 1968/15: "Z całą mocą należy podkreślić, że przyjęte w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozwiązanie nie niweczy prawa skarżącego do otrzymania zwrotu kosztów postępowania. Uwzględnienie skargi kasacyjnej na postanowienie kończące postępowanie przed sądem administracyjnym pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, że stroną »przegrywającą« jest organ administracyjny. Jeżeli w następstwie takiego orzeczenia NSA, sąd pierwszej instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględni skargę, to nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzić na rzecz skarżącego wszystkie koszty postępowania, w tym koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi, ponieważ podlegają one zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co trafnie zauważył NSA w postanowieniu z dnia 25 lipca 2005 r. (sygn. akt II OSK 552/05, ONSAiWSA z 2006 r., Nr l, poz. 17). Natomiast nie należy się skarżącemu zwrot kosztów postępowania od organu w razie nieuwzględnienia skargi, bo to wynika wprost z art. 200 p.p.s.a. oraz zasady orzekania o zwrocie kosztów między stronami przyjętej w art. 199 p.p.s.a.". Mając to na uwadze stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji powinien był także orzec o kosztach poniesionych przez Stowarzyszenie na etapie postępowania przed NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 1968/15. Są to bowiem koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw w rozumieniu art. 200 p.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.