II SA/Po 892/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu zażalenia J. D. na postanowienie Starosty z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty nr [...]z dnia [...] września 2014 r. w sprawie budowy budynku inwentarskiego stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia przedstawiono tok postępowania, z którego wynika, że Starosta postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w sprawie budowy budynku inwentarskiego- gęsiami na terenie działki nr ewid. [...] i [...] w miejscowości R., gmina W. W pouczeniu ww. postanowienia wskazano, iż przysługuje na nie prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia do Wojewody. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła Pani J. D., reprezentowana przez Panią M. S. Wojewoda na wstępie podał, iż zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (dotyczącym zażaleń) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności w postępowaniu wstępnym ma obowiązek ustalić czy zażalenie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem przepisów prawa. W myśl art. 40 § 2 k.p.a "Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika." W analizowanej sprawie Pani J. D. wskazała pełnomocnika w sprawie- Panią M. S. Pełnomocnik, na wniosku z dnia 2 marca 2015 r. wskazał adres do doręczeń: ul. G. Starosta wysłał więc postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. na ww. adres. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż Pani M. S. nie odebrała ww. rozstrzygnięcia organu I instancji. Z zażalenia Pani J. D. oraz pisma Poczty Polskiej z dnia 20 lipca 2015 r. wynika, iż przesyłkę zawierającą postanowienie Starosty przekierowano z adresu wskazanego powyżej na adres syndyka Pana Z. K. w związku z ogłoszeniem upadłości spółki JM S. M. S. i . spółka jawna. Nie można więc uznać za skuteczne doręczenie postanowienia Starosty z dnia [...] marca 2015 r. do pełnomocnika strony- Pani M. S. Tym bardziej, że zgodnie z art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna, posiadająca zdolność do czynności prawnych. Termin do wniesienia zażalenia liczy się od dnia skutecznego doręczenia stronie postanowienia, które w analizowanym przypadku nie miało miejsca. Nie można przy tym przyjąć, iż samo dowiedzenie się przez pełnomocnika o istnieniu takiego rozstrzygnięcia czy oświadczenie o terminie jego odebrania bądź również uzyskania kserokopii rozstrzygnięcia (co miało miejsce w niniejszym postępowaniu) jest równoznaczne z jego skutecznym doręczeniem. Wniesienie zażalenia przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Wydanie decyzji przez organ drugiej instancji wskutek rozpatrzenia przedwczesnego środka zaskarżenia jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony (m.in. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2008 r., I OSK 831/07, Lex nr 523914). Innymi słowy, organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozpoznania sprawy tylko wówczas, gdy odwołanie (w przedmiotowej sprawie zażalenia) zostanie skutecznie wniesione, (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2013, II SA/Lu 748/12) Uchybienie organu drugiej instancji polegające na rozpoznaniu przedwcześnie wniesionego odwołania stanowiłoby rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r, - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), skutkowałoby stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Dalej podano iż mimo nie rozpatrzenia zażalenia Pani J. D., reprezentowanej przez pełnomocnika Panią M. S., nie można uznać postanowienia Starosty z [...] marca 2015 r. jako ostatecznego ponieważ z akt organu I instancji wynika, iż nie zostało ono skutecznie doręczona stronie postępowania Pani M. S. Na powyższe postanowienie skargę do sądu złożyła osobiście J. D. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie ogólnych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wymieniając art. 6, art. 8 i art. 42 §2 kpa. W uzasadnieniu skargi podała, że organ pominął zupełnie okoliczność, że w dniu 23 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącej osobiście odebrała w lokalu Starostwa Powiatowego oryginał postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację. Fachowy pełnomocnik skarżącej na rozprawie sądowoadministracyjnej podtrzymał argumenty skargi podkreślając, że decyzja organu pierwszej instancji została rzeczywiście odebrana w lokalu organu w dniu 23 kwietnia 2014 r. wobec czego organ drugiej instancji winien rozpoznać złożone zażalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuję. Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę aktów organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012. poz.270 ze zm. –dalej p.p.s.a.) Sąd uchyla decyzję lub postanowienie gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, o którym jest w mowa w/w artykule. Ponadto Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie Wojewody z [...] sierpnia 2015 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z analizy stanowiska organu wynika, że organ odwoławczy przyjął koncepcje, że nie doszło do skutecznego doręczenia postanowienia Starosty z dnia [...]marca 2015 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania i dlatego nie ma podstaw by rozpoznać zażalenie od tego postanowienia. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Z analizy akt administracyjnych wynika bezspornie, że skarżąca prawidłowo ustanowiła swojego pełnomocnika w osobie córki M. S., która w piśmie do organu podała adres pod który należy doręczać korespondencje. Organ pierwszej instancji prawidłowo skierował odpis swojego postanowienia na wskazany adres pełnomocnika. Okoliczność, że pod tymże adresem pełnomocnik prowadzi także działalność gospodarczą i wobec niej ogłoszono upadłość i ustanowiono syndyka masy upadłości nie ma wpływu na prawidłowość doręczeń. Również z akt administracyjnych ( k.206) wynika, że ustanowiony pełnomocnik nie czekając, aż dotrze do niej przesyłka od organu na wskazany adres osobiście udała się do organu i w dniu 23 kwietnia 2015 r. odebrała postanowienie Starosty z dnia [...] marca 2015 r. Fakt odbioru postanowienia osobiście pokwitowała. Należy więc dzień 23 kwietnia 2015 r. uznać, za dzień skutecznego doręczenia postanowienia. Przez skuteczne doręczenie decyzji lub postanowienia należy rozumieć doręczenie jej w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a. Przepisy te przewidują zasadę oficjalności doręczeń. Zgodnie z art. 39 kpa organ administracji doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy .Wyjątek dotyczy doręczeń drogą elektroniczną (art. 391 k.p.a.), co nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną administracji wywołującą określone skutki prawne. Nie jest natomiast istotne, czy i kiedy adresat zapoznał się z treścią pisma. W ocenie prawidłowości doręczenia bierze się pod uwagę sam fakt dotarcia pisma do adresata, z tego też względu w art. 39 k.p.a. stanowi się, że doręczenie pisma następuje za pokwitowaniem (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 11 wydanie, Wyd. C. H. Beck, W-wa 2011, str. 241). Z kolei przepis art. 40 § 2 k.p.a. przewiduje że w przypadku gdy strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie powinno budzić wątpliwości, że skoro pełnomocnikiem może być wyłącznie osoba fizyczna, to doręczanie pism pełnomocnikowi następuje w trybie doręczania pism osobom fizycznym uregulowanym przepisami art. 42-44 k.p.a. Nie ma zatem w takim przypadku zastosowania przepis art. 45 k.p.a. dotyczący jedynie jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych, którym to podmiotom pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Sprawa ogłoszenia upadłości spółki prowadzonej przez córkę skarżącej i wyznaczenie dla upadłego syndyka nie ma żadnego znaczenia dla skuteczności doręczenia przesyłki do rąk ustanowionego pełnomocnika. Ponieważ doręczanie pism osobom fizycznym można dokonywać bądź w ich mieszkaniu lub miejscu pracy lub w lokalu organu administracji publicznej a nawet w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie nie można przyjąć koncepcji, że pełnomocnikowi nie doręczono pisma, gdy w aktach znajduje się pisemne pokwitowanie odbioru pisma. W tym miejscu podać należy, że przepisy k.p.a. nie regulują kwestii dotyczących sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji lub dla doręczeń. Żaden przepis k.p.a. nie wskazuje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do korespondencji" lub "dla doręczeń". Nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu, że wskazanie organowi takiego adresu nie jest wiążące dla organów. Tym bardziej w sprawie niniejszej, gdy adres do korespondencji pokrywa się z miejscem pracy pełnomocnika. W świetle powyższego stwierdzić należy, że bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 23 kwietnia 2015 r. r. a zażalenie zostało złożone w dniu 28 kwietnia 2015 r. – co wynika z prezentaty Starostwa Powiatowego widniejącego na zażaleniu ( k.14 akt administracyjnych ) i zostało złożone w terminie . Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności poprzez nieuzasadnione zastosowanie art. 134 kpa, naruszenie art. 42 §2 kpa i art. 8 kpa co miało istotny wpływ na wynik sprawy wobec czego sąd administracyjny na zasadzie art. 145 §1 pkt.1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie, a na zasadzie art. 200 cyt. ustawy zasądził koszty postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będąc związany przedstawiona powyżej oceną prawną przystąpi do rozpoznania zażalenia skarżącej z dnia 27 kwietnia 2015 r. na postanowienie Burmistrza z dnia [...] marca 2015 r. o odmowie wznowienia postępowania .