I OZ 383/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1288/15 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1288/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. G. na postanowienie z dnia 4 grudnia 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu stypendium. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że doręczenie skarżącej odpisu postanowienia z 4 grudnia 2015 r. miało charakter doręczenia zastępczego. Zawiadomienie o przesyłce sądowej zawierającej odpis ww. postanowienia została pozostawione w skrzynce pocztowej po raz pierwszy w dniu 14 grudnia 2015 r., a więc za termin jej doręczenia, zgodnie z treścią art. 73 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", należy uznać 28 grudnia 2015 r. Odebranie przez skarżącą odpisu postanowienia z urzędu pocztowego w dniu 29 grudnia 2015 r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia. Zdaniem Sądu I instancji domniemania nie będzie można zastosować tylko wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu czternastu dni, o których mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po czternastu dniach, to art. 73 P.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z 4 grudnia 2015 r. upłynął 4 stycznia 2016 r., tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej 5 stycznia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła K. G., zarzucając naruszenie: 1) art. 73 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie art. 65 § 2, art. 77 P.p.s.a. w zw. z § 4 ust. 1, § 6 ust. 2, § 7 ust. 3, § 8 ust. 2, § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1222) i błędne przyjęcie, że termin doręczenia przesyłki zawierającej odpis postanowienia z dnia 4 grudnia 2015 r. upłynął w dniu 28 grudnia 2015 r. i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie domniemanie doręczenia, mimo że termin odbioru przedmiotowej przesyłki upływał – tak jak wskazano w zawiadomieniu – w dniu 29 grudnia 2015 r. i w dacie tej skarżącej doręczono przesyłkę, po tym jak została ona dwukrotnie awizowana, tj. pierwszy raz w dniu 14 grudnia 2015 r., powtórnie w dniu 22 grudnia 2015 r. i złożona na kolejne siedmiodniowe okresy w placówce pocztowej z zachowaniem czternastodniowego terminu jej przechowywania i mimo, że data doręczenia przesyłki wynika z dokumentu urzędowego, jakim jest potwierdzenie jej odbioru, który korzysta z domniemania prawdziwości i domniemania zgodności z prawdą i zarówno strony jak i Sąd są nim związani i nie ma możliwości podważenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego w drodze wykładni art. 73 P.p.s.a. – tak jak to błędnie uczynił Sąd I instancji – a która to wykładnia jest sprzeczna z prawem; 2) art. 73 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie art. 83 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 111 k.c. oraz art. 65 § 2 P.p.s.a. w związku z § 6 ust. 2, § 7 ust. 3 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym i błędne przyjęcie, że czternastodniowy termin przechowywania w placówce pocztowej przesyłki upłynął w dniu 28 grudnia 2015 r., mimo że do biegu czternastodniowego terminu przechowywania przesyłki nie wlicza się daty jej awizacji, tj. pierwszej i powtórnej, a zatem czternastodniowy termin przechowywania przedmiotowej przesyłki upływał w dniu 29 grudnia 2015 r. – w której to dacie K. G. doręczono przesyłkę – skoro pierwsze awizo pozostawiono w dniu 14 grudnia 2015 r. i powtórne awizo pozostawiono w dniu 22 grudnia 2015 r. ze wskazaniem, że termin odbioru przesyłki upływa w dniu 29 grudnia 2015 r.; 3) art. 178 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. i art. 194 § 2 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w sprawie zaistniała przesłanka do jego odrzucenia, mimo że zażalenie zostało wniesione w terminie, skoro w dniu 29 grudnia 2015 r. doręczono skarżącej odpis postanowienia z dnia 4 grudnia 2015 r., zażalenie zostało zaś złożone w dniu 5 stycznia 2016 r., a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu na jego wniesienie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadza się do ustalenia daty początkowej siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 4 grudnia 2015 r. O ile bowiem Sąd I instancji - przyjmując fikcję doręczenia określoną w art. 73 P.p.s.a. - uznaje, że wezwanie zostało doręczone stronie po upływie 14-dniowego terminu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej (tj. w dniu 28 grudnia 2015 r.), o tyle strona domaga się uwzględnienia daty faktycznego odbioru ww. pisma na poczcie (w dniu 29 grudnia 2015 r.). Nie są przy tym kwestionowane przez skarżącą okoliczności związane z doręczeniem korespondencji w tym trybie, dotyczące w szczególności dwukrotnego awizowania przesyłki w dniach 14 i 22 grudnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując stosownych zawiadomień, przy czym doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia powyższego okresu. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia z dnia 4 grudnia 2015 r. należało – w świetle powołanej wyżej regulacji – uznać za doręczoną z dniem 28 grudnia 2015 r., tj. z upływem 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej (14 grudnia 2015 r.). Sam fakt późniejszego odbioru przesyłki w dniu 29 grudnia 2015 r. nie mógł natomiast niweczyć skutków procesowych przewidzianych w cytowanych przepisach, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt II FZ 762/12 i z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl/). Późniejsze wydanie pisma stronie na jej żądanie, mimo upływu terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a. (a zatem bezpodstawnie przetrzymywanego przez operatora pocztowego), nie obala bowiem doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 73, teza 2, LEX 2013). Mając powyższe na względzie zażalenie na postanowienie z dnia 4 grudnia 2015 r. zostało wniesione po upływie siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, co zobowiązywało Sąd I instancji do jego odrzucenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.