II GZ 50/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Spółki akcyjnej w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 4076/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. Spółki akcyjnej w K. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę K. S.A. w K. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem prawa. Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącej spółki zarządzeniem z dnia 8 października 2015 r. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, braku formalnego w postaci dokumentu określającego umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi w dacie jego udzielenia. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone w dniu 16 października 2015 r. W dniu 28 października 2015 r. (data nadania 26 października 2015 r.) do WSA w W. wpłynęło z Sądu Rejonowego w E. pismo przewodnie pełnomocnika spółki wraz z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącej co prawda wykonał wezwanie Sądu i przesłał żądany dokument, jednakże dokonał tego błędnie i wysłał uzupełnienie braków do niewłaściwego sądu. Ten zaś przekazał pismo do WSA w W. już po upływie zakreślonego terminu, co skutkowało odrzucenie skargi. II Zażalenie złożyła spółka zaskarżając postanowienie w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270: dalej p.p.s.a.) naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie zarządzenia z dnia 8 października 2015 r. w przedmiocie uzupełnienia braków formalnych skargi i błędne przyjęcie, że złożona skarga zawierała braki formalne i w konsekwencji jej odrzucenie, mimo przedłożenia przez pełnomocnika załączonego do skargi odpisu KRS, ukazującego prawidłowość umocowania pełnomocnika do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji, która nie zmieniła się od momentu udzielenia pełnomocnictwa do wniesienia skargi. 2. art. 28 § 1 oraz art. 29 § 1 w zw. z art. 37 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik spółki nie wykazał, że pełnomocnictwo pochodzi od osoby uprawnionej do reprezentacji spółki w dniu jego udzielenia, bo z informacji odpowiadającej aktualnemu odpisowi KRS wynika że dokonano zmian w rejestrze, w sytuacji, gdy dokonana zmiana nie dotyczyła osób uprawnionych do reprezentacji spółki, ani sposobu reprezentacji spółki przez członków zarządu, a pełnomocnik legitymował się tym samym pełnomocnictwem wcześniej, w trakcie postępowania przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych, co świadczy o udzieleniu pełnomocnictwa przez te same osoby uprawnione z zarządu spółki. Ponadto w razie zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do zakresu i prawidłowości umocowania ich weryfikacja powinna zostać dokonana dopiero w toku procesu, a nie w toku czynności sprawdzających przez przewodniczącego Sądu, 3. art. 166 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi, które nie posiada wszystkich wymaganych ustawą elementów, tj. jednoznacznie określonej podstawy prawnej zaskarżanego postanowienia i jej wyczerpującego wyjaśnienia i niestanowczy charakter uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, przez co uniemożliwia właściwą kontrolę instancyjną, nie zawiera wyjaśnienia dlaczego pełnomocnik nie wykazał umocowania przez co uniemożliwia właściwą kontrolę. Podnosząc te zarzuty spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. IV Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać elementy wymienione w punktach 1 do 4 tego przepisu. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymagania ogólne, przewidziane dla wszystkich pism w postępowaniu sądowym, wymienione w art. 46 oraz art. 47 p.p.s.a. Oznacza to, że do skargi zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W piśmiennictwie i orzecznictwie podkreśla się, że pełnomocnictwo ma dwojakie znaczenie; z jednej strony oznacza ono pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, a z drugiej strony - dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie. Od udzielenia pełnomocnictwa należy odróżnić jego wykazanie przed sądem, stanowiące jeden z warunków jego skuteczności, a tym samym podejmowania czynności procesowych przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy. Pełnomocnictwo, o którym mowa w art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a., stanowiącym, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, rozumiane właśnie jako dokument stwierdzający umocowanie, z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis tego pełnomocnictwa jest jedynym dowodem potwierdzającym przed sądem istnienie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony. Ponadto pojęcie pełnomocnictwa w sensie dokumentu należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę. Zatem w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 p.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi I instancji wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Treść przepisu art. 37 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa został powiązany z "pierwszą czynnością procesową". Podobnie regulacja zawarta w art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo jeżeli dokument ten nie został wcześniej złożony przed sądem. Zatem oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Na tle art. 46 § 3 p.p.s.a. nie budzi wątpliwości, że załączenie dokumentu pełnomocnictwa do pisma procesowego, w sytuacji określonej w tym przepisie, stanowi warunek formalny tego pisma. Należy przy tym mieć na względzie, że warunek formalny w postaci załączenia do pisma (w tym wypadku do skargi) pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie. Tylko złożenie takiego dokumentu pełnomocnictwa może być ocenione jako dochowanie warunku formalnego (por. Uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publ. OSNC 2005/1/6). W konsekwencji niedołączenie do skargi pełnomocnictwa spełniającego ww. wymogi, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie, w wyznaczonym terminie rodzi określone skutki prawne. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W sprawie do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone profesjonalnemu pełnomocnikowi w dniu 17 kwietnia 2015 r. wraz z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 3 września 2015 r. Zatem z tego odpisu (z dnia 3 września 2015 r., z ostatnią zmianą z dnia 20 sierpnia 2015 r.) nie wynikało czy osoby udzielające pełnomocnictwa były do tego uprawnione w dniu udzielenia pełnomocnictwa (w dniu 17 kwietnia 2015 r.). Argumenty strony skarżącej, że zmiany, których dokonano w Krajowym Rejestrze Sądowym od momentu udzielenia pełnomocnictwa do chwili wniesienia skargi nie dotyczyły reprezentacji spółki przez członków zarządu nie mogły zostać uwzględnione, gdyż po pierwsze nie było rolą Sądu badanie elementów, których dotyczyły zmiany, a po wtóre Sąd nawet nie dysponował dokumentami, na podstawie których mógłby stwierdzić, że zmiany nie dotyczyły właśnie sposobu reprezentacji. Podkreślić też należy, że wezwanie doręczone stronie 16 października 2015 r. do usunięcia braków formalnych wskazywało w sposób szczegółowy i wyraźny czynności, których dopełnienie jest wymagane do nadania sprawie dalszego biegu, termin wykonania wezwania oraz skutki braku wykonania wezwania Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż okoliczność ta nie jest kwestionowana przez autora zażalenia. Wbrew temu co twierdzi autor zażalenia Sąd nie wezwał do "przedstawienia odpisu z rejestru aktualnego w dniu sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa", ale do nadesłania odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii potwierdzającego uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa w dacie jego udzielenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew twierdzeniom składającej zażalenie wynika z niego jasno, że przyczyną odrzucenia skargi było nieuzupełnienie braków formalnych w terminie. Okoliczność ta nie jest kwestionowana zażaleniem i pozostaje bezsporna. Skoro więc pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w wyznaczonym przez Sąd terminie braku formalnego skargi, to Sąd I instancji prawidłowo orzekł o jej odrzuceniu. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.