I SAB/Wa 651/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.G. i A.O. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 14 czerwca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz K.G. i A.O. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 23 lipca 2015 r. K.G. i A.O. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 14 czerwca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...]. W uzasadnieniu skargi poinformowały, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał już sprawę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku skarżących o odszkodowanie za ww. nieruchomość i wyrokiem z 18 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 639/14 umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie z uwagi na postanowienie Prezydenta W. z [...] listopada 2014 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania. Jednocześnie w wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił ww. postanowienie Prezydenta z [...] listopada 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Podnieśli, że z uwagi na dalszą bezczynność organu w niniejszej sprawie skarżący pismem z 10 czerwca 2015 r. wniosły zażalenie do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie kolejną skargę na bezczynność do Sądu, gdyż od dnia uchylenia postanowienia o zawieszeniu, Prezydent nie podejmuje żadnych czynności mających na celu zakończenie merytoryczne niniejszej sprawy, zaś samo postępowanie jest prowadzone od przeszło dwóch lat i nie zakończyło się wydaniem stosownego rozstrzygnięcia. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie stwierdził, że w niniejszym postępowaniu konieczne jest ustalenie przesłanki wynikającej z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, czyli daty utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzedniego właściciela przedmiotowej nieruchomości, o czym pełnomocnik stron został poinformowany pismem z 21 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga K.G. i A.O. zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek skarżących o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. [...], wpłynął do organu w dniu 17 czerwca 2013 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Prezydent W. nie zakończył postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku K.G. i A.O. z 14 czerwca 2013 r. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania (vide: postanowienie Wojewody [...] z [...] maja 2015 r. nr [...]) organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] Urząd W. (vide: pismo z 21.09.2015 r.). Natomiast pismem z 21 września 2015 r. poinformował pełnomocnika skarżących o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 31 grudnia 2015 r. Jednakże nie sposób nie zauważyć, że powyższe czynności organ uczynił w konsekwencji przekazania skargi na bezczynność do Sądu, co wynika z zestawienia daty przekazania – 25 września 2015 r. oraz daty pisma organu – 21 września 2015 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych. W postępowaniu tym organ musi zgromadzić szereg dokumentów, których z uwagi na charakter sprawy i upływ czasu należy poszukiwać w archiwach własnych oraz innych podmiotów. Organ wskazał także dodatkowy termin zakończenia postępowania (31 grudnia 2015 r.) - stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 niniejszej ustawy.