II SA/Wa 225/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-04

Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Pisula – Dąbrowska, Iwona Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zgody na zamianę lokalu mieszkalnego i niezakwalifikowanie wnioskodawcy na listę oczekujących na najem lokalu jest aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego i czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie zamieszkiwania wnioskodawcy w dotychczasowym lokalu?
Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy w przedmiocie zakwalifikowania do zamiany lokalu mieszkalnego jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Organ naruszył prawo, ponieważ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu sprawy, opierając się na wątpliwych dowodach w kwestii ustalenia braku zamieszkiwania skarżącej w dotychczasowym lokalu, co skutkowało dowolnością ustaleń.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.K. złożyła wniosek o zamianę lokalu mieszkalnego na większy. Zarząd Dzielnicy odmówił zgody na zamianę i nie zakwalifikował jej na listę oczekujących, argumentując, że wnioskodawczyni wraz z mężem nie zamieszkują w dotychczasowym lokalu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego. Organ bronił swojego stanowiska, twierdząc, że sprawa zamiany lokali ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zamianę lokalu oraz niezakwalifikowanie i nieumieszczenie na liście oczekujących na najem lokalu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa, 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej Z. K. kwotę 300 zł (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z.K. wraz z mężem A.K. wystąpili w dniu [...] września 2014 r. do Zarządu Dzielnicy [...], z wnioskiem o zamianę lokalu nr [...], w budynku przy ul.[...], na lokal pełnowartościowy o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej. Lokal nr [...] składa się z 1 pokoju o powierzchni użytkowej 14,76 m2, w tym powierzchni mieszkalnej 13,95 m2. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], działając na podstawie § 6 ust.1 pkt 2 i § 45 pkt 5 Statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr [...] do uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., w sprawie nadania statutów dzielnicom Miasta [...] (ze zm.) w związku z § 6 pkt 8 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...](ze zm.) oraz § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d, § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1 i § 24 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (ze zm.), nie wyraził zgody Z.K. na zamianę ww. lokalu i rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 1 uchwały). W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy zostało dokonane w oparciu o przepisy uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (ze zm.). W przypadku Z.K. zastosowanie ma § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 2 pkt 1 zgodnie z którym informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2 mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że wnioskodawczyni wraz z mężem nie zamieszkują w lokalu z którego ubiegają się o zamianę. Ponadto, zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a. W zaistniałej sytuacji, wobec niezamieszkiwania Z. i A.K. w przedmiotowym lokalu, Zarząd uznał, że nie zachodzi przesłanka uzasadnionej poprawy warunków mieszkaniowych. Wniosek Z.K. został przedstawiony do zaopiniowania przez Komisję Mieszkaniową. Mając na względzie powyższe okoliczności Zarząd uznał, że brak jest podstaw do wyrażenia zgody na zamianę lokalu i rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu Z.K. na liście osób oczekujących na najem lokalu. Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., skarżąca wezwała Zarząd do usunięcia naruszenia prawa. Na powyższą uchwałę nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Z.K. wniosła skargę, uzupełnioną pismem z dnia [...] marca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że nie zamieszkuje lokalu, który skarżąca i mąż chcieli zamienić na większy, mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do dokonania takiego ustalenia; 2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezweryfikowanie i nierozpatrzenie okoliczności wskazanych przez skarżących we wniosku, jako uzasadniających przyznanie im prawa do większego lokalu socjalnego; 3. naruszenie art. 4 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w zw. z treścią uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (ze zm.), w szczególności § 8 ust. 1 pkt 1 lit. w zw. z § 4 oraz § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a, poprzez bezpodstawną odmowę zakwalifikowania i umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na najem większego lokalu, pomimo że skarżąca spełniała warunki do zakwalifikowania i umieszczenia jej na takiej liście. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że wraz z mężem A.K. wynajmują od organu lokal znajdujący się w zasobie mieszkaniowym [...], zlokalizowany w W. przy ul. [...] m.[...]. Powierzchnia lokalu wynosi 14,76 m2, w tym powierzchnia mieszkalna - 13,98 m2. Skarżąca zaznaczyła, że złożyła wniosek o przyznanie jej większego lokalu w celu poprawy warunków mieszkaniowych. Wniosek motywowała m. in. złym stanem zdrowia męża, który to stan sprawia, że użytkowanie obecnego lokalu jest bardzo uciążliwe. W odpowiedzi otrzymała uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Skarżąca podniosła, że stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego na organie spoczywa obowiązek zapewniania lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. Ustawa ta zobowiązała radę gminy do uchwalenia szczegółowych zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 21 ust. 1 pkt 2), zaznaczając że w takiej uchwale powinny być określone m. in. "warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy" (art. 21 ust. 3 pkt. 2). Zasady i warunki realizacji powyższych obowiązków zostały uregulowane uchwale Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...]. Skarżąca zauważyła, że możliwość zamiany lokali na wniosek najemcy uzależniono od wystąpienia jednej z okoliczności, opisanych w § 8 ust. 1 uchwały Rady Miasta; okolicznością na którą powołała się skarżąca był przypadek określony w § 8 ust. 1 lit. d uchwały Rady Miasta, który przewiduje możliwość zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych, poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a. Skarżąca stwierdziła, że z analizy treści wskazanych powyżej § 4 oraz § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a wynika, że kryteriami przyznania prawa do zamiany lokalu na większy są: 1. pozostawanie w trudnych warunkach mieszkaniowych zdefiniowanych jako sytuację zamieszkiwania w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m 2 powierzchni mieszkalnej bądź zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, z zastrzeżeniem (stosownie do § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały Rady Miasta) braku konieczności spełniania tego wymogu m. in. w stosunku do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej lub społecznej obejmującej niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania lub ciężka, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania; 2. przypadanie w gospodarstwie domowym na jednego członka gospodarstwa domowego dochodu nie wyższego niż minimum dochodowe, wynoszącego stosownie do definicji dochodu zawartej w § 1 pkt 24 Uchwały, 1.055,56 zł, z zastrzeżeniem że (stosownie do §5 ust. 3a uchwały) w stosunku do wnioskodawców ubiegających się o zamianę lokalu na większy w celu uzasadnionej poprawy warunków mieszkaniowych (a więc w przypadku wnioskodawców opierających się na przesłanki wskazane powyżej) powyższe minimum dochodowe zwiększa się o 60% (w 2014 r. minimum to wynosiło 1688,90 zł); 3. przewidziano następujący tryb składania i rozpatrywania wniosków o zamianę lokali: wnikliwa analiza wniosku, pod kątem okoliczności wymienionych w § 22 ust. 2, w tym m. in. pod kątem dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy - § 22 ust. 2 Uchwały Rady Miasta. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z § 22 ust. 5 Uchwały Rady Miasta informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 22 ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku o zamianę lokalu i umieszczenia wnioskodawcy na liście osób oczekujących na nowy lokal; 4. poddanie wniosków do zaopiniowania przez Komisję Mieszkaniową - § 22 ust. 4 Uchwały Rady Miasta; 5. rozpatrzenie wniosków zaopiniowanych przez Komisję Mieszkaniową przez zarząd dzielnicy - § 24 ust. 1; 6. podjęcie przez zarząd dzielnicy uchwały pozytywnej bądź negatywnej o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu - § 24 ust. 1 Uchwały Rady Miasta (wyrażenie swojej woli w formie uchwały wynika z § 50 ust. 1 statutu [...], zgodnie z którym zarząd dzielnicy swoją wole może wyrazić tylko w formie uchwały). Skarżąca podkreśliła, że z uzasadnienia uchwały wynika, że jedynym powodem decyzji o odmowie umieszczenia skarżącej na liście osób oczekujących na nowy lokal było uznanie, że ona i mąż nie mieszkają w dotychczas przyznanym im lokalu z zasobów mieszkaniowych [...], zlokalizowanym w W. przy ul. [...] m.[...]. Zdaniem skarżącej, stanowisko, że ona wraz z małżonkiem nie zamieszkują w ww. lokalu, organ uzasadnił lakonicznym stwierdzeniem, że takie ustalenia dokonano w toku postępowania wyjaśniającego (analizy) przewidzianego w § 22 ust. 2 uchwały. W ocenie skarżącej taki sposób uzasadnienia uchwały jednoznacznie wskazuje, że organ rozpatrzył sprawę w sposób rażąco naruszający kilka istotnych poniższych zasad postępowania. Skarżąca zarzuciła, że organ nie wskazał w sposób konkretny, szczegółowy i logiczny jakie dowody, wg niego, wskazują jakoby skarżąca wraz z mężem nie zamieszkiwali w tym lokalu. Lakoniczne stwierdzenie, że tak ustalono w postępowaniu wyjaśniającym stoi w rażącej sprzeczności z: art. 9 K.p.a., oraz art. 11 K.p.a. W jej ocenie organ nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, na okoliczność czy skarżąca wraz z małżonkiem zamieszkują w tym lokalu, bowiem w aktach sprawy w zasadzie brak jest jakiegokolwiek materiału dowodowego, wykazującego rzekome niezamieszkiwanie skarżącej i małżonka we wskazanym lokalu. A to oznacza, że twierdzenie organu jest gołosłowne i oparte na dowolnej ocenie. Z akt sprawy wynika, że organ nie tylko nie przeprowadził analizy w sposób wnikliwy, ale zdaniem skarżącej, w ogóle trudno mówić o przeprowadzeniu jakiejkolwiek analizy. Po trzecie organ w ogóle nie podjął się trudu rozpatrzenia okoliczności wskazanych przez skarżącą we wniosku o przyznanie większego lokalu. Zdaniem skarżącej, te okoliczności w sposób jednoznaczny wykazują istnienie przesłanek do przyznania większego lokalu. W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o odrzucenie skargi, jako nie podlegającej kognicji sądów administracyjnych, względnie o oddalenie, jako bezzasadnej. Organ wskazał, że zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem sądów administracyjnych kwestia zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], uregulowana w rozdziale 4 uchwały Rady [...] nr [...] z [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zamiana lokali stanowi bowiem, wykonanie uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego stosunku do mienia stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i co za tym idzie, jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym. Skoro zamiana mieszkania przez osobę korzystającą już z najmu lokalu mieszkalnego Miasta, nie podlega kognicji sądów administracyjnych, wniosek o odrzucenie skargi jest w pełni zasadny. Organ z ostrożności procesowej podniósł również, że uchwała nr [...] z [...] lipca 2009 r. Rady [...], w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, w § 8 nie nakłada na władze Miasta bezwzględnego obowiązku zamiany lokalu na wniosek lokatora. Powyższy przepis ma charakter fakultatywny, co wynika z sformułowania "mogą być dokonywane zamiany lokali". Możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zamianę zależy więc od uznania organu, który bierze pod uwagę całokształt okoliczności sprawy. Organ podkreślił, że zasób mieszkaniowy jakim dysponuje [...], a szczególnie Dzielnica [...], pozwała na zabezpieczenie podstawowych potrzeb mieszkańców, nie jest natomiast możliwe spełnienie indywidualnych oczekiwań wszystkich wnioskodawców. Organ wskazał również, że podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia w sprawie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jest bezzasadny, jako że k.p.a. zgodnie z art. 1 pkt 1 normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, w należących do ich właściwości sprawach, indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, natomiast uchwały zarządu dzielnicy podejmowane w sprawach indywidualnych, są zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 6 p.p.s.a. innymi aktami organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowanymi w sprawach z zakresu administracji publicznej, nie posiadającymi rangi decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Zgodnie z treścią art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy na uchwałę NSA z dnia 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08, publ. ONSA i WSA z 2008 r. nr 6, poz. 90), zgodnie z którą rozstrzygnięcie o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście osób oczekujących na najem lokalu nie jest załatwieniem sprawy cywilnej, ale rozstrzygnięciem w sprawie z zakresu administracji publicznej, podjętym przez organ dzielnicy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto w postanowieniu z 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl), NSA sformułował tezę, że skreślenie przez organ gminy osoby z listy osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, w tym socjalnego, wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 20 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.) jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro uchwała w przedmiocie zakwalifikowania do zamiany zajmowanego lokalu mieszkalnego jest aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, podejmowanym w sprawie z zakresu administracji publicznej (uchwała NSA z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08, ONSAiWSA 2008 nr 6, poz. 90) to podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z prawem. Tak więc wniosek organu o odrzucenie skargi jest niezasadny. Opierając się na przywołanych tezach, wskazać należy, że jakkolwiek w postępowaniu w sprawie ustalenia spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do zakwalifikowania go do zamiany lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy (miasta), przepisów kpa nie stosuje się, to jednak nie zwalnia to organu przy rozstrzyganiu sprawy w tym przedmiocie od dokładnego, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu sprawy, gdyż stanowi to standard Państwa prawnego. Dopuszczalne było zatem wniesienie przez skarżącą skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zamianę lokalu oraz niezakwalifikowanie i nieumieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarżąca niewątpliwie interes taki posiada. Sprawy dotyczące prawa do mieszkania obywatela, są istotnymi sprawami dotyczącymi jego egzystencji. Powyższe wynika z prostej konstatacji - znaczenia posiadania tytułu prawnego i możliwości zamieszkiwania w danym lokalu, jako niezbędnego czynnika umożliwiającego byt. Stwierdzenie to wydaje się oczywiste, zatem wszelkie sprawy dotyczące tej sfery powinny być przez organ administracji rozważane dokładnie i skrupulatnie. Tej skrupulatności i rzetelności przeprowadzenia postępowania, tu w szczególności prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego, przez organ podejmujący zaskarżoną uchwałę z dnia [...] listopada 2014 r. w niniejszej sprawie zabrakło. Trafnie wskazuje skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r., będącym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, na całkowitą dowolność ustaleń organu, co do stwierdzenia braku zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu przy ul. [...] m [...] w W. Trudno bowiem za dowody w niniejszej sprawie uznać protokoły przesłuchania 3 świadków z dnia [...] października 2014 r. (2 protokoły) i [...] października 2014 r. (1 protokół), z których dwa w ogóle nie zawierają ani podpisu ani danych świadka, natomiast trzeci stwierdza, że raz na pół roku ktoś przyjdzie. Zeznania powyższych świadków (karta 331, 329, 328 akt postępowania administracyjnego) nie posiadają żadnej mocy dowodowej z wyżej wskazanych przyczyn, natomiast zeznania świadka W.J. są bardzo ogólne i nie wyjaśniają czy świadek ten widział osobę zamieszkującą w przedmiotowym lokalu. Żadnej mocy dowodowej nie może mieć także notatka służbowa pracowników organu z rzekomo odbytej rozmowy telefonicznej (karta 330), na okoliczność braku zamieszkiwania skarżącej w lokalu. Wskazać należy, że w świetle art. 75 § 1 Kpa notatka służbowa sporządzona przez prowadzącego sprawę pracownika nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej przez pracownika w trybie art. 72 Kpa. Wobec powyższego do adnotacji tej nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów (stwierdzenie Naczelnego Sądu Administracyjny w Warszawie zawarte w wyroku z 23 września 2010 r. I OSK 1597/09, LEX nr 745094). Aby wykazać, iż skarżąca wraz z mężem, nie zamieszkuje w lokalu, należałoby wykazać posiadanie przez nią prawa do innego lokalu, z którego mogła by korzystać albo wykazać faktyczne zamieszkiwanie przez nią w innym (konkretnie wskazanym) lokalu. Podkreślić tu należy, iż z praw najmu do lokalu nie wynika niemożność czasowego przebywania w innych miejscach np. w związku z wyjazdem służbowym, czy wypoczynkowym, albo leczniczym. W tym aspekcie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie daleki jest od rygorystycznego i formalnego traktowania dowodów – albowiem dowodem w danej sprawie może być teoretycznie wszystko, jednakże istnieją pewne niezaprzeczalne logiczne uwarunkowania dowodów – musi z nich wynikać niezbicie jakieś twierdzenie, zgodne z zasadami doświadczenia życiowego i logiki. Nadto dowody powinny być sprawdzalne i konkretnie potwierdzające daną okoliczność. Dowody nie mogą bazować na sferze przypuszczeń, ale weryfikowalnych faktów i ustaleń. Oczywistym jest, iż skarżąca ma prawo nieprzebywać w lokalu wraz ze swoim małżonkiem i trudno w takim zachowaniu dopatrywać się naruszenia prawa i to, aż w takim rozumieniu, które uzasadniało by odmowę zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu komunalnego. Jak wynika z powołanego wyżej § 22 ust. 2 ww. uchwały, organ obowiązany jest poddać analizie przesłanki wymienione w pkt 1 - 5, w tym warunki mieszkaniowe osób najbliższych wnioskodawcy, przy czym analiza ta ma być wnikliwa, a więc pełna, wszechstronna i rzetelna, zaś wnioski z tej analizy powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały. Uzasadnienie zaś powinno być wyczerpujące i przekonujące, co wynika z obowiązku stosowania przez organ podstawowych standardów dobrej administracji, określonych zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", w tym zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz przekonywania (art. 11 k.p.a.), czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09, publ. j.w.). Sąd podziela zarzut podniesiony w skardze, dotyczący niewyjaśnienia przez organ całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności nieprzeanalizowania stanu faktycznego na tle treści § 8 ust. 1 pkt 1 lit. "a" cyt. uchwały Rady Miasta [...], który stwierdza, że w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli zamiana na lokal o zbliżonym metrażu jest wywołana uzasadnioną potrzebą zmiany lokalizacji, kondygnacji, wyposażenia technicznego. Reasumując, sprawa wyjaśnienia istotnych okoliczności, w rozumieniu przepisów § 6 i § 22 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], mających znaczenie dla podjęcia przez organ negatywnej czy też pozytywnej uchwały, w przedmiocie zawarcia przez skarżącą umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia jej i jej męża na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta [...], została nieprawidłowo załatwiona. Zaskarżona uchwała, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdy porówna się ją z zebranym w niniejszej sprawie wątpliwym materiałem dowodowym i do tego nieprawidłowo zgromadzonym, narusza prawo i nosi cechy dowolności organu w ustaleniu stanu faktycznego. Wady te wprost rzutują na treść podjętego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Poddając dane skarżącej ponownej weryfikacji organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. Mając na względzie wymienione wyżej przepisy, w sposób pełny i wszechstronny podda analizie sytuację mieszkaniową skarżącej. Ustali w sposób niebudzący wątpliwości, z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd, czy skarżąca nadal spełnia kryteria do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Sąd zaznacza również, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok. Przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały, z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło