II GZ 327/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. G. – M. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 5 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1159/15 w sprawie ze skargi B. G. – M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji o Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia 8 września 2015 r. nr . w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1159/15 odmówił B. G. – M. (dalej: "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia 8 września 2015 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych za 2007 rok. Decyzją z dnia 8 września 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Ł. z dnia 5 marca 2015 r. w przedmiocie ustalenia B. G.– M. kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej dnia 15 września 2015 r. W dniu 16 października 2015 r. (data nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej) skarżąca złożyła za pośrednictwem organu administracji skargę na decyzję z dnia 8 września 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że uchybienie wynika z choroby, która ustała w dniu 16 października 2015 r. Sąd pierwszej instancji po rozpoznaniu wniosku wspomnianym na wstępie postanowieniem uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, gdyż nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Skarżąca wskazała, że wysoka gorączka uniemożliwiła jej wyjście z domu lecz nie przedstawiła przy tym żadnych dokumentów potwierdzających jej stan zdrowia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skarżąca nie mieszka sama, tylko z dziećmi – córką urodzoną 2 grudnia 1998 r. oraz synem, urodzonym w dniu 17 maja 2001 r., które mogła poprosić o pomoc w dochowaniu terminu do wniesienia skargi, czego jednak nie uczyniła. Zdaniem Sądu brak winy występuje wówczas, gdy choroba uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Skarżąca zażaleniem zaskarżyła powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji i wniosła o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 §1 i § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy ocenić zachowanie strony oraz wskazane przez nią okoliczności, mające poświadczyć brak zawinienia w niedochowaniu terminu. Ocena ta nie może jednak być dowolna. Brak winy strony podlega weryfikacji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy przy zastosowaniu obiektywnego kryterium należytej staranności, jakiej oczekuje się od osoby dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że przy ocenie wystąpienia winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie spóźnionej czynności w terminie ale również okoliczności świadczące o niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt II GZ 752/13). Przy czym, brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy strona nie była w stanie usunąć przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Mając na uwadze okoliczności w niniejszej sprawie, w jakich doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji przeprowadził ocenę wniosku prawidłowo. Skarżąca wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia skargi podniosła, że jej opóźnienie było spowodowane chorobą i wysoką gorączką, która uniemożliwiła skarżącej nadanie skargi w przepisanym terminie. Poza stwierdzeniem zawartym we wniosku skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów, które uprawdopodobniłyby rzeczywiście jej stan chorobowy. W związku z tym, Sąd pierwszej instancji nie mógł zweryfikować autentyczności twierdzeń strony skarżącej co do jej stanu zdrowia. Ponadto, jak wyżej powiedziano, fakt wystąpienia choroby u zainteresowanego nie jest dostateczną przesłanką uznania braku zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Jedynie choroba, która obiektywnie uniemożliwi zainteresowanemu nie tylko samodzielnie dokonanie czynności procesowej ale także posłużenie się w tym celu osobą trzecią może być uznana za przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu do realizacji spóźnionej czynności procesowej. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, wobec czego Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił stronie uwzględnienia jej wniosku. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.