II GSK 3180/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-03

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Cezary Pryca, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynności serwisowe wykonywane przez podmiot na automatach do gier hazardowych, które wykraczają poza zwykłe czynności serwisowe i obejmują m.in. pobieranie gotówki z automatów, uzupełnianie bilonu na wygrane, usuwanie blokad automatów oraz dostarczanie gotówki na wypłaty wygranych, mogą być uznane za urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Czynności serwisowe wykonywane przez podmiot na automatach do gier hazardowych, które wykraczają poza zwykłe czynności serwisowe i obejmują m.in. pobieranie gotówki z automatów, uzupełnianie bilonu na wygrane, usuwanie blokad automatów oraz dostarczanie gotówki na wypłaty wygranych, mogą być uznane za urządzanie gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej. Istnienie powiązania serwisanta z właścicielem automatów, samo w sobie nie świadczy o urządzaniu gier, jednakże wykraczające poza umowę serwisową czynności, które stwarzają techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, uzasadniają przypisanie podmiotowi przymiotu "urządzającego gry".
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu urządzenia do gier hazardowych. Włączono opinię biegłego, która potwierdziła, że urządzenia te są automatami w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył karę pieniężną podmiotowi świadczącemu usługi serwisowe dla właściciela automatów, uznając go za "urządzającego gry". Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego do przypisania odpowiedzialności skarżącemu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę i zasądził koszty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, oddalił skargę skarżącego i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Ke 993/15 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] 2760 (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Ke 993/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I) oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz [...] kwotę 3137 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące okoliczności faktyczne i prawne. I W dniu [...] sierpnia 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili kontrolę w lokalu [...], w którym działalność gospodarczą prowadził wówczas [...], w trakcie której ujawniono urządzenia do gier o nazwie: HOT SPOT i VEGAS MULTIGAME. W wyniku podjętych czynności przeprowadzono eksperyment, który pozwolił na stwierdzenie, że gry prowadzone na ujawnionych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 612 – dalej: u.g.h.). W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako dowód do sprawy została włączona opinia biegłego sądowego uzyskana w prowadzonym równolegle śledztwie w sprawie o przestępstwo skarbowe. Biegły potwierdził, że badane urządzenia umożliwiają gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] - działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 oraz art. 91 u.g.h. - wymierzył [...] karę pieniężną w wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej w [...][...]z dnia 16 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz ocenę prawną organu I instancji. Skoro badane automaty odpowiadały kryteriom określonym w art. 2 ust. 3 u.g.h., to urządzanie na nich gier dopuszczalne było tylko w kasynie gry, na podstawie posiadanej koncesji. W rozpatrywanej sprawie lokal, w którym eksploatowano automat, nie był kasynem gry w rozumieniu u.g.h. Dalej organ odwoławczy wskazał, że jak słusznie stwierdził Naczelnik Urzędu Celnego w [...] – za podmiot urządzający gry na ujawnionych automatach należało uznać [...] (dalej: skarżący), który wykonywał wobec tych urządzeń tzw. "serwis", na podstawie umowy serwisowej zawartej z ich posiadaczem - [...], czerpiąc z tego tytułu korzyści finansowe. Jak wynika z paragrafu 2 umowy serwisowej usługi wykonywane przez skarżącego obejmują: usługi serwisowe w tym naprawcze, cykliczną bieżącą konserwacje automatów (sprawdzanie poprawności działania automatu i wymianę zużytych materiałów eksploatacyjnych), naprawę automatów na żądanie ich właściciela czy punkt gry. Usługi te faktycznie były realizowane poprzez pracownika strony, tj. [...]. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego w sytuacjach wystąpienia awarii automatów, np.: ich blokady czy niemożności włączenia, pracownicy lokalu, w którym zainstalowano i eksploatowano te urządzenia zgłaszali takie awarie telefonicznie [...]. Ponadto, oprócz powyższych czynności strona za pośrednictwem swojego pracownika obsługiwała ujawnione automaty poprzez: pobór z nich gotówki wpłaconej przez graczy w celu rozegrania gry, uzupełnianie automatów w bilon przeznaczony na wygrane z rozgrywanych nielegalnych gier hazardowych (tzw. "zasypywanie automatu"), usuwanie blokady automatów w sytuacji, gdy gracz uzyskał wygraną, a automat nie posiadał wystarczającej ilości monet przeznaczonych na wypłatę wygranej, dostarczanie gotówki pracownikom lokalu z przeznaczeniem na wypłaty z tytułu uzyskanych wygranych z gier rozgrywanych na tych automatach w sytuacji, gdy w chwili uzyskania wygranej automat nie posiadał wystarczającej ilości monet. Organ II instancji zauważył, że w przypadku gdy gracz uzyskał wygraną z gier rozgrywanych na automacie, a w automacie do gry zabrakło monet na wypłatę całej wygranej, to wówczas automat ulegał zablokowaniu uniemożliwiając dalszą grę, wyświetlając jednocześnie komunikat z ilością uzyskanych punktów wraz z przeliczeniem ich na kwotę w złotówkach. W takie sytuacji pracownik baru lub menadżer lokalu kontaktowali się z [...], który podawał datę przyjazdu do lokalu. Jednocześnie pracownik baru spisywał imię gracza, któremu automat nie wypłacił wygranej wraz z jego numerem telefonu oraz z kwotą pozostałą do wypłaty na kartce lub w zeszycie, który znajdował się w barze. Następnie [...] dostarczał pieniądze na wypłatę brakującej części wygranej i przekazywał je pracownikom lokalu pracującym za barem. Następnie z tych pieniędzy pracownik baru lub menadżer lokalu dokonywał wypłaty brakującej części uzyskanej wygranej graczowi. Jednocześnie organ mając na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów nie dał wiary dowodowi z dokumentu w postaci protokołu z zeznań świadka [...] z dnia [...].10.2013 r. w części, z której wynika jakoby [...] i jego pracownicy nie wyjmowali pieniędzy z ujawnionych automatów i nie dosypywali do tych automatów bilonu na wypłaty wygranych. Reasumując, zdaniem organu odwoławczego podejmowane przez stronę czynności doprowadziły w efekcie do możliwości uzyskania przez gracza nielegalnej wygranej pieniężnej z tytułu gry hazardowej rozgrywanej na ujawnionych automatach w skontrolowanym lokalu. W takim przypadku na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. kara pieniężna za urządzanie gry na dwóch automatach wynosi łącznie 24.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r. uwzględnił skargę [...] i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd I instancji wyjaśnił, że aby organ mógł nałożyć karę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. obowiązany jest prawidłowo ustalić, czy dany podmiot rzeczywiście urządzał gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W tym celu winien przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, zgodnie z regułami zawartymi w Dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - dalej: o.p.). W ocenie WSA organy obu instancji nie zebrały materiału dowodowego niezbędnego do poczynienia niezbędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły treść art. 180 § 1 o.p. Ponadto nie dokonano – wbrew wymogom z art. 187 § 1 i art. 191 o.p. – całościowej oceny materiału dowodowego, przede wszystkim umowy serwisowej zawartej [...] kwietnia 2013 r. pomiędzy właścicielem ujawnionych w lokalu automatów, tj. spółką [...], a skarżącym. Według Sądu I instancji uchybienia te nakazują stwierdzenie, że stan faktyczny nie został ustalony w sposób wystarczający by skarżącemu przypisać odpowiedzialność za urządzanie gier na automatach poza kasynem w lokalu [...] przy ul. [...] w [...], prowadzonym przez [...]. WSA przypomniał, że organ uznał skarżącego za urządzającego gry dlatego, że nie tylko jego firma byłą serwisantem automatów, ale także dlatego, że [...] – jego pracownik - uzupełniał gotówkę w automatach, gdy zabrakło na wypłatę wygranych (wskazując, że okoliczność tę ustalił na podstawie protokołu zeznań [...] i [...]), usuwał blokady automatów oraz pozostawiał pracownikom baru pieniądze na wypadek gdyby zabrakło na wypłatę wygranych, a także wstawił automaty do lokalu. Jednocześnie organ wskazał, że nie dał wiary dowodowi w postaci protokołu z zeznań skarżącego, z którego wynika, że ani on ani jego pracownicy nie wyjmowali pieniędzy z automatów i nie dosypywali bilonu do tych automatów, gdyż dowód ten jest niespójny, a wręcz stoi w sprzeczności z innymi dowodami. Wobec takiej argumentacji organu Sąd I instancji wskazał, że [...] zeznała, iż nie była świadkiem sytuacji w której "ten mężczyzna (o imieniu [...]) dosypywał pieniądze do tych maszyn". Z kolei z zeznań [...] wynika, że nigdy nie widział osobiście mężczyzny o imieniu [...], a jedynie rozmawiał z nim przez telefon. Bezsporne jest, że żadnej z czynności opisanych przez organ skarżący nie wykonywał osobiście. Organ w ogóle nie przesłuchał [...]i nie ustalił, z czyjego polecenia dostarczał gotówkę dla pracowników lokalu. Z kolei odnośnie wypłacania pieniędzy z automatów to żaden świadek nie stwierdził, że pieniądze z automatu były wyjmowane przez pracownika skarżącego. WSA uznał, że same czynności związane z serwisowaniem urządzeń nie mogą być uznane za tożsame z urządzaniem gier na automatach. Serwisowanie urządzeń odbywało się bowiem na zlecenie spółki [...], będącej właścicielem tych urządzeń i prowadzącej działalność w zakresie gier na automatach. Jak wynika z umowy serwisowej firma skarżącego utrzymywała w zamian za świadczone usługi wynagrodzenie w wysokości 300 zł miesięcznie od każdego obsługiwanego automatu. Nie było to więc wynagrodzenie liczone od dochodu uzyskiwanego z urządzanych gier. WSA nie podzielił stanowiska organu, że serwisant, który jedynie wykonuje pewne czynności na zlecenie podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier na automatach, jest podmiotem, o którym mowa w art. 89 u.g.h. Jeśli zaś zdaniem organu skarżący wykonywał z własnej inicjatywy i na własny rachunek jakieś czynności przekraczające obowiązki wynikające z umowy serwisowej winien na tę okoliczność przeprowadzić stosowne dowody, w szczególności przesłuchać [...] oraz ewentualnie przedstawicieli spółki [...]. Z dotychczas bowiem zebranych dowodów wynika jedynie, że to [...] dostarczał pracownikom lokalu, w którym są były ustawione automaty do gry pieniądze na wypłaty. Nie zostało natomiast wyjaśnione, na czyje polecenie to robił i kto mu dostarczał pieniądze. WSA stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien wyeliminować ww. nieprawidłowości, a więc ustalić, czy wykonywane przez pracownika skarżącego czynności przekraczały zakres obowiązków, jakie obciążały skarżącego na podstawie umowy serwisowej, a jeśli tak, to ustalić, na czyje polecenie pracownik [...] takie dodatkowe usługi świadczył i czy były w tym zakresie jakieś dodatkowe umowy pomiędzy skarżącym, a spółką [...]. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skargi, Sąd I instancji uznał, że wbrew twierdzeniom strony art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym, w odróżnieniu od art. 14 ust. 1 u.g.h., bowiem nie kwalifikuje się do żadnej z grup przepisów technicznych w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L z 1998 r., Nr 204, s. 37 i nast. – dalej: dyrektywa 98/34 ). II W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w [...] zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie orzeczenia merytorycznego przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: - naruszenie art. 3 § 1 pkt 1, art. 135 w zw. z art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p.; - art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a wraz z nim kolejne, tzn. art. 2 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 90 ust. 1 oraz art. 91 u.g.h.; - art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 990) poprzez nieumiejętne zastosowanie, a to wskutek błędnej oceny czynności dokonanych przez Służbę Celną, która tymczasem zgromadziła materiał niezbędny do wydania trafnej decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne urządzanie gry na automatach poza legalnymi kasynami gry. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Za usprawiedliwione należy uznać zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 lit. a) i c) w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz w zw. z art. 120, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który uchylając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organów celnych stwierdził, że organy nie wyjaśniły okoliczności faktycznych niezbędnych dla uznania skarżącego za podmiot urządzający gry, a w konsekwencji przypisania skarżącemu odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Odniesienie się do tak zarysowanej istoty sporu rozpocząć należy od przypomnienia, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Sama ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Na ich podstawie Naczelny Sąd Administracyjny w orzecznictwie przyjmuje, że "urządzanie gier hazardowych na automatach" to ogół czynności i działań umożliwiających takie gry hazardowe, a w szczególności: udostępnienie potencjalnym graczom automatów do gier, zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (por. np wyroki NSA z dnia: 2 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 132/18; 19 lipca 2018 r., sygn. akt II GSK 4707/16). Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot jest niezbędna, jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji, np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu jako element wspólnego przedsięwzięcia. Jednakże w sprawach dotyczących podmiotów, którym nie można wprost przypisać cechy "urządzającego gry na automacie", organy prowadzące postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej powinny dokładnie wyjaśnić ich udział w tego rodzaju przedsięwzięciu. W celu ustalenia odpowiedzialności takiego podmiotu istotne jest udowodnienie, że wykonywał on konkretne czynności pozwalające na przypisanie mu cechy "urządzającego gry na automatach" (por. wyroki NSA z dnia: 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 350/18; 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4323/17). Istnienie możliwości karania więcej niż jednego podmiotu za urządzanie gier na automatach nie może oznaczać, że organy mogą w sposób automatyczny i dowolny rozszerzać krąg podmiotów, które można obciążyć sankcją. Istniejące powiązanie określonych podmiotów np. serwisanta automatów samo przez się nie świadczy jeszcze o tym, iż ten podmiot również urządza gry na automatach (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4904/16). Granica ocen w tego rodzaju sytuacjach powinna uwzględniać złożoność sytuacji faktycznych i rzeczywiste powiązania istniejące pomiędzy podmiotami (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że zebrany przez organy w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania skarżącemu przymiotu "urządzającego gry na automatach", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., w związku z wykonywaniem przez niego szeregu czynności w zakresie tzw. obsługi serwisowej dla właściciela automatów, tj. [...]. Organy ustaliły, że [...] wykonywał usługi związane z obsługą serwisową automatów na podstawie umowy serwisowej zawartej dnia [...] kwietnia 2013 r. z właścicielem automatów - [...]. Nie jest sporne - pomimo twierdzeń Sądu I instancji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - że z zeznań p. [...] (protokół przesłuchania świadka z dnia [...] października 2013 r.) wynika, że jest on właścicielem firmy [...], a firma zajmuje się serwisem automatów rozrywkowych i automatów do gier hazardowych. Pan [...] zatrudnia dwóch pracowników: [...], i [...]. W lokalu [...] automaty serwisował [...]. W tym kontekście całkowicie niezrozumiałe są twierdzenia Sądu I instancji, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że nie zostało wyjaśnione przez organy, na czyje polecenie działał [...], zatrudniany przez skarżącego. Z postanowień umowy serwisowej wynika, że czynności wykonywane przez stronę nie ograniczały się jedynie do obsługi serwisowej automatów. Jak wynika z § 2 ust. 1 umowy czynności stricte serwisowe obejmowały: usługi serwisowe w tym naprawcze, cykliczną bieżącą konserwacje automatów (sprawdzanie poprawności działania automatu i wymiana zużytych materiałów eksploatacyjnych), naprawę automatów na żądanie ich właściciela czy punkt gry. Rację ma WSA, że same tylko czynności związane z serwisowaniem urządzeń - nie mogą być uznane za tożsame z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Jednakże skarżący - czego nie dostrzegł Sąd Instancji - wykonywał szereg innych czynności związanych z obsługą automatów, których nie można zakwalifikować do zwykłej umowy serwisu. Mianowicie, jak wynika z ust. 2 § 2 cyt. umowy, to serwisant miał informować spółkę o okolicznościach dotyczących konieczności przeprowadzenia napraw czy dokonania innych czynności dotyczących automatów. Wynikał z tego obowiązek serwisanta wykonywania stałego nadzoru nad prawidłowym funkcjonowaniem automatów. Ponadto serwisant był zobowiązany do wielu innych czynności, a mianowicie w przypadkach uzasadnionych potrzebami spółki – był on zobowiązany do przemieszczenia automatów miedzy punktami gry zgodnie ze wskazaniami spółki, przechowywania automatów przez czas wskazany przez spółkę lub przewiezienia automatów do magazynu wskazanego przez spółkę, przy czym serwisant ponosił pełną odpowiedzialność za wszelkie szkody, jakie spółka poniesie w związku z niewykonaniem i nienależytym wykonaniem przez serwisanta tych zobowiązań (§ 3 ust. 8 cyt. umowy). Ponadto serwisant mógł pobierać gotówkę z kasety automatów i przekazywać ją spółce (§ 3 ust. 11 cyt. umowy), ustalał w obsługiwanym przez siebie punkcie gry zasady użycia kluczy do automatów i ponosił z tego tytułu odpowiedzialność wobec spółki (§ 3 ust. 9 cyt. umowy). Wykonywanie przez skarżącego za pośrednictwem zatrudnionego [...] czynności niezwiązanych z obsługą serwisową automatów a raczej z organizowaniem gier hazardowych potwierdziły również zeznania świadków, na które powołał się organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 13 uzasadnienia): - pobór z nich gotówki wpłaconej przez graczy w celu rozegrania gry (dowód: protokół z przesłuchania świadka [...] z dnia [...].09.2014 r., protokół z przesłuchania świadka [...] z [...] września 2013 r.); * uzupełnianie automatów w bilon przeznaczony na wygrane z rozgrywanych nielegalnych gier hazardowych (tzw. "zasypywanie automatu") (dowód: protokół z przesłuchania świadka [...] z[...]września 2014 r.); * usuwanie blokady automatów w sytuacji, gdy gracz uzyskał wygraną, a automat nie posiadał wystarczającej ilości monet przeznaczonych na wypłatę wygranej (dowód: protokół z przesłuchania świadka [...] z [...] sierpnia 2013 r., protokół przesłuchania świadka [...] z [...] września 2014 r.); - dostarczanie gotówki pracownikom lokalu z przeznaczeniem na wypłaty z tytułu uzyskanych wygranych z gier rozgrywanych na tych automatach w sytuacji, gdy w chwili uzyskania wygranej automat nie posiadał wystarczającej ilości monet (dowód: protokół z przesłuchania świadka [...] z [...] sierpnia 2013 r., protokół z przesłuchania świadka [...] z [...] sierpnia 2013 r., protokół z przesłuchania świadka [...] z [...] września 2013 r.). Wszystkie te czynności stanowią podstawę do uznania, że skarżący był podmiotem współurządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. Świadczą one o tym, że rola skarżącego w całym przedsięwzięciu wykraczała ponad zwyczajne wykonywanie serwisu automatów do gry należących do [.... Skarżący w istocie obsługiwał punkty gry, w których umożliwiał pod względem organizacyjnym i technicznym prowadzenie gier hazardowych poza kasynem gry. Skarżący stwarzał techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzeń oraz ich używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że organy celne prawidłowo przyjęły, że odpowiedzialność administracyjną skarżącego na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wbrew stanowisku Sądu I instancji nie doszło zatem do naruszenia przez organy przepisów nakazujących podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, tj. art. 180 § 1 o.p., art. 187 § 1 i art. 191 o.p. i dokonanie na tej podstawie oceny spełnienia przesłanek z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne uchylić zaskarżony wyrok i rozpoznać skargę, do czego podstawę stwarza art. 188 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istnieją podstawy do rozpoznania skargi i na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Kielcach uchylając zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło