II OSK 929/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-09
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego, które zostało wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego (art. 29a Prawa budowlanego), może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, nawet jeśli inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego, które zostało przeprowadzone zgodnie z art. 29a Prawa budowlanego, jest bezprzedmiotowe i może zostać umorzone. W przypadku realizacji przyłącza na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, kwestia uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest badana przez organy nadzoru budowlanego, a ewentualne spory w tym zakresie powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie, stwierdzając zgodność wykonanych prac z przepisami, normami i sztuką budowlaną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonania przyłącza wodociągowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pierwotnie nakazał wykonanie przyłącza, jednak po odwołaniach i ponownej analizie, uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i je umorzył, opierając się na opinii technicznej potwierdzającej zgodność wykonanych prac z przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że nie wyjaśniono, czy inwestycja była samowolą budowlaną, czy wykonaniem decyzji, i że umorzenie było błędne. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę Spółdzielni Mieszkaniowej, uznając, że postępowanie było bezprzedmiotowe, a kwestia prawa do nieruchomości nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego w tym przypadku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2101/13 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.
Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2101/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie indywidualnego przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. oraz nakazał odłączenie ww. budynku od istniejącego przyłącza wodociągowego, tj. od budynku hydroforni. Decyzja ta miała nałożony rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższa decyzja została uchylona, na skutek odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., a postępowanie przez organem pierwszej instancji zostało umorzone.
Następnie pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego m.st. Warszawy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wykonania przyłącza do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W.
Po ponownej analizie akt niniejszej sprawy (po uprzednim uchyleniu wydanej decyzji przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej wykonania przyłącza wodociągowego do przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zarządca nieruchomości przy ul. [...] w W. złożył zażądaną ocenę techniczną wykonanych robót budowlanych wraz ze sprawozdaniem z badań mikrobiologicznych wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz opinią MPWiK o zgodności wykonanego przyłącza wodociągowego z warunkami technicznymi zaopatrzenia w wodę. Powyższe organ uczynił podstawą rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego. W ocenie organu z przedłożonych dokumentów wynika, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z projektem pod nadzorem MPWiK, a w wodzie nie wykryto: escherichia coli, bakterii z grupy coli czy enterokoków.
Ponadto, stosownie do decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., organ powiatowy wezwał Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. do uzupełnienia oceny technicznej wykonanego przyłącza wodociągowego. Z uzupełnienia tego wynika, że przyłącze wodociągowe zostało wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i sztuką budowlaną. Mając na uwadze, że z przedłożonych przez inwestora dokumentów wynika, iż wykonane roboty budowane nie uchybiają żadnym przepisom budowlanym i warunkom technicznym, organ umorzył przedmiotowe postępowanie.
Na skutek odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w W. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 K.p.a. jest prawidłowa. Opierając się na wskazanej przez organ pierwszej instancji opinii mgr inż. L.G. oraz jej uzupełnieniu organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do nakładania jakichkolwiek nakazów lub zakazów, dlatego zaszła podstawa do umorzenia postępowania.
Odnosząc się natomiast do treści odwołania organ drugiej instancji zauważył, że organ powiatowy m. in. zawiadomieniem z dnia 24 kwietnia 2013 r. poinformował Spółdzielnię Mieszkaniową [...] w W., że toczy się postępowanie administracyjne dotyczące wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Ponadto, w ww. piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wskazano, iż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia strony mogą zapoznać się z aktami sprawy i złożyć oświadczenia. Zawiadomienie to zostało Spółdzielni doręczone. Z tego względu organ odwoławczy uznał, że strona skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Decyzji tej zarzucono:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że legalnie przeprowadzona inwestycja budowlana musi uwzględniać warunek dysponowania przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością, choćby na podstawie stosunku zobowiązaniowego;
2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, co w istocie stanowiło zalegalizowanie bezprawnych działań inwestora.
W motywach skargi Spółdzielnia podkreśliła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji nakazał realizację robót na podstawie warunków technicznych zaopatrzenia w wodę uzyskanych od MPWiK nr [...] oraz nr [...], która została podjęta na podstawie fałszywego oświadczenia, co do posiadanego prawa do dysponowania nieruchomością położoną w W. przy ul. [...] dz. nr [...],[...] przez Wspólnotę Mieszkaniową [...]. Skarżąca zaznaczyła, że gdyby w momencie podejmowania decyzji była uznana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za stronę postępowania, a tak powinno być zgodnie z literą prawa, byłaby szansa na szczegółowe wyjaśnienie sprawy przed podjęciem ostatecznej decyzji w trybie art. 81c ust. 4.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu uzasadnienie organu odwoławczego nie wyjaśnia czy uznano, iż zrealizowana inwestycja była samowolą budowlaną, czy też była wynikiem wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. Wyjaśnienie tych okoliczności ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Następnie Sąd wskazał, że realizacja przyłącza może być realizowana na podstawie zgłoszenia lub w oparciu o art. 29a ustawy Prawo budowlane. Budowa niezgodna z tymi przepisami podlega legalizacji w oparciu o art. 50 i 51 tej ustawy. W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika, aby inwestor spełnił wymogi określone w ww. przepisach. W związku z tym jeżeli organ przyjął, że inwestycja zrealizowana przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] nie była samowolą budowlaną, gdyż stanowiła realizację obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., to winien dokonać porównania zakresu nałożonych tą decyzją obowiązków z zakresem wykonanych przez inwestora robót. Brak takiej analizy uniemożliwia prawidłową kontrolę sądową.
Natomiast jeżeli organ uznał, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania ze względu na to, że wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne z przepisami prawa i sztuką budowlaną i nie wymagają żadnych czynności ani robót, to stanowisko to należy uznać za błędne. W ocenie Sądu wadliwe było umorzenie postępowania ze względu na ww. okoliczność, bowiem postępowanie w sprawie nie było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 K.p.a. Wszczęte w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane postępowanie mogłoby zostać uznane za bezprzedmiotowe, gdyby przestał istnieć jego przedmiot, tu przyłącze, np. na skutek rozbiórki dokonanej przez inwestora. Taka sytuacja, jak wyjaśniono, nie miała jednak miejsca. Tym samym, wszczęte i prowadzone, w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, postępowanie nie mogło zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. W takiej sytuacji nie następuje bowiem ustanie przyczyny, dla której zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne.
Zdaniem Sądu brak definitywnego wyjaśnienia tych okoliczności stanowi naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. i uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy. Rzeczą organu będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem powyższych wskazań i procedury administracyjnej, którą organy są związane, w tym wynikającego z art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnienia decyzji zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. w formie jednoznacznego toku wypowiedzi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi.
Zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1/ art. 113 i 134 P.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy,
2/ art. 105 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie,
3/ art. 145 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie administracyjnej naruszono art. 7 i 77 K.p.a.
W uzasadnieniu wniesionego środka odwoławczego wyjaśniono, że Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż w sprawie nie ustalono stanu faktycznego. W aktach sprawy jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nakazująca Wspólnocie wykonanie przyłącza wodociągowego oraz odłączenie budynku od dotychczasowego przyłącza z budynku hydroforni. W aktach jest także opinia opisująca wykonane przyłącze, a także stwierdzająca, że ww. prace zostały wykonane prawidłowo. Zatem ten materiał dowodowy pozwala Sądowi na zweryfikowanie ustaleń faktycznych. Sąd winien ustalić, że Wspólnota wykonała jedynie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r., a nie dokonała samowoli budowlanej. Zaś taka sytuacja, tj. stwierdzenie, że strona wykonała decyzję organu, a nie dokonała samowoli budowlanej, pozwalała na umorzenie postępowania.
Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania określone enumeratywnie w § 2 art. 183 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują. W tej sytuacji kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Natomiast tak rozpoznawana przedmiotowa skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Przede wszystkim trafnie w skardze kasacyjnej zakwestionowano stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono podstawowej wątpliwości, a związanej z ustaleniem czy zrealizowana inwestycja w postaci przyłącza wodociągowego wykonana została w warunkach samowoli budowlanej czy też jest wynikiem realizacji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ramach niniejszego postępowania nie doszło do naruszenia art. 7, 77 oraz 105 § 1 K.p.a., co zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W., co w konsekwencji nie dawało podstawy do zastosowania w skarżonym wyroku konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi kasacyjnej w powyższym zakresie w odniesieniu do zaskarżonego wyroku są zatem usprawiedliwione.
Niewątpliwie z akt sprawy przedstawionych Sądowi jednoznacznie wynika, iż decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy zobowiązał skarżącą kasacyjnie Wspólnotę Mieszkaniową do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie indywidualnego przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. oraz nakazał odłączenie ww. budynku od istniejącego przyłącza wodociągowego, tj. od budynku hydroforni, przy czym decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast opinia techniczna sporządzona przez inspektora nadzoru w dniu 24 października 2012 r. (k - 22 akt) wraz z jej uzupełnieniem potwierdza, że realizacja przedmiotowego przyłącza wody dokonana została w związku z wykonaniem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. Przyłącze to zrealizowano w okresie 16 lipiec – 2 sierpień 2012 r. według projektu budowlanego, pod nadzorem uprawnionego przedstawiciela MPWiK, zaś końcowy odbiór nastąpił w dniu 10 sierpnia 2012 r., a więc przed wydaniem ostatecznej decyzji przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Protokół kontroli i odbioru technicznego przyłącza wodociągowego z dnia 10 sierpnia 2012 r. jest potwierdzeniem prawidłowego wykonania tego przyłącza, co przyznało MPWiK w piśmie z dnia 17 października 2012 r. (k - 18). Zatem, w tych okolicznościach, właściwie więc stwierdzono w motywach wniesionego środka odwoławczego, że ten materiał dowodowy pozwalał Sądowi na zweryfikowanie ustaleń faktycznych, a więc na przyjęcie, że Wspólnota wykonała jedynie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r., a nie dokonała samowoli budowlanej, tym bardziej, iż żadna ze stron nie kwestionowała tej okoliczności. Niewątpliwie więc strona działając w zaufania do organu administracji publicznej, który wydał decyzję wraz z rygorem natychmiastowej jej wykonalności nakazującą przecież wykonanie przedmiotowego przyłącza, zastosowała się do tego obowiązku wypełniając go.
W tym stanie faktycznym wszczęto postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., natomiast wobec sprawdzenia, iż przedmiotowe prace wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i sztuką budowlaną, umorzono postępowanie administracyjne nie znajdując podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek nakazów bądź zakazów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie stanowisko organów nadzoru budowlanego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, odpowiada prawu.
Przede wszystkim należy w tym miejscu podkreślić, iż przyłącze wodociągowe jest zaliczane do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, gdyż jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym i stosownie do przepisu art. 29 ust. 1 pkt 20 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymaga zgłoszenia, oczywiście z zastrzeżeniem art. 29a cytowanej ustawy.
W tej sprawie niesporne jest, iż inwestor nie dokonywał zgłoszenia przedmiotowych prac związanych z realizacją przyłącza wodociągowego, natomiast wykonał je, jak wskazują akta sprawy, w trybie art. 29a powołanej ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 29a ustawy Prawo budowlane odnosi się do tego samego zagadnienia co przepis art. 29 ust. 1 pkt 20 cytowanej ustawy, stanowiąc dla niego rozwiązanie konkurencyjne, zwalniając inwestora dla tego rodzaju przedsięwzięć z obowiązku dokonania zgłoszenia. Zatem norma ta przewiduje budowę przyłącza bez obowiązku zgłoszenia i w takiej sytuacji wymagane jest sporządzenie planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (art. 29a ust. 1). Taki plan sytuacyjny na kopii aktualnej mapy został wykonany, co obrazują akta administracyjne, a więc przedmiotowe przyłącze do wykonania którego zobowiązywała decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2012 r. zostało wykonane w ramach powołanej wyżej normy art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Tym samym, w sytuacji gdy budowa przedmiotowego przyłącza wodociągowego została wykonana według procedury przewidzianej w normie art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, kwestia uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest badana przez organy orzekające w sprawie. Kwestię tę rozstrzygają w przypadku spornej inwestycji przepisy Kodeksu cywilnego i przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Stanowisko to należy wyprowadzić z dyspozycji art. 29a ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którym do budowy przyłączy o których mowa w art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym jak w niniejszej sprawie przyłącza wodociągowego, stosuje się przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Natomiast, według normy art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, do której ma być dostarczana woda lub z której mają być odprowadzane ścieki, albo z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Stąd też, mając na uwadze dotychczasowe rozważania, zaznaczyć należy, iż ani przepisy Kodeksu cywilnego, ani przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie przewidują w opisanej wyżej sytuacji możliwości ingerencji organów nadzoru budowlanego w kwestie uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, której inwestor, realizujący sporne zamierzenie w postaci przyłącza o którym mowa w art. 29a ust 1 ustawy Prawo budowlane, nie jest właścicielem. Natomiast ewentualne spory w zakresie ułożenia przyłącza wodociągowego na cudzym gruncie powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym.
Nie budzi również wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w sytuacji zrealizowania przyłącza wodociągowego na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane nie mają zastosowania.
Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotu postępowania jakie prowadzone było w niniejszej sprawie przed organami nadzoru budowlanego, to uznać należy, iż w ramach przeprowadzonych czynności procesowych zebrano kompletny materiał dowodowy pozwalający na ustalenie, iż przyłącze wodociągowe zrealizowane przez inwestora wykonane zostało w sposób zgodny z obowiązującym przepisami, normami i sztuką budowlaną. Okoliczności te potwierdza opinia techniczna z dnia 24 października 2012 r. inspektora nadzoru L.G. – posiadającego wymagane uprawnienia, wraz z jej uzupełnieniem. Nastąpił również końcowy odbiór tych prac, co potwierdza "Protokół kontroli i odbioru technicznego przyłącza wodociągowego" z dnia 10 sierpnia 2012 r., stanowiący jednocześnie potwierdzenie prawidłowego wykonania przyłącza. Dlatego też nie było jakichkolwiek podstaw, w postępowaniu prowadzonym w sprawie wykonania przyłącza wodociągowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., do merytorycznego wypowiadania się przez organy nadzoru budowlanego poprzez zobowiązywanie inwestora do wykonania jakichkolwiek nakazów bądź zakazów. Dlatego też postępowanie w opisanym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Z takim właśnie przypadkiem bezprzedmiotowości z powodu braku przesłanki przedmiotowej mamy do czynienia w tej sprawie.
Dlatego też, uwzględniając skargę kasacyjną Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W., uchylono zaskarżony wyrok, albowiem nie było podstaw prawnych do zastosowania przez Sąd pierwszej instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, konstrukcji prawnej z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., tj. uchylenia zaskarżonej decyzji z powodów opisanych w motywach zaskarżonego wyroku, o czym już wyżej była mowa.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze przepis art. 188 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu uznał, że skoro istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to wraz z uwzględnieniem skargi kasacyjnej należy rozpoznać wniesioną skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. Skarga ta, podnosząca wyłącznie kwestię braku dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane na której realizowano sporne przyłącze wodociągowe, a tym samym wadliwe umorzenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego nie zawiera jednak usprawiedliwionych podstaw. Jak już wyżej podniesiono, skoro sporna inwestycja zrealizowania została w trybie art. 29a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to brak było podstaw do tego by organy nadzoru budowlanego badały w toku niniejszego postępowania kwestię uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestię tę rozstrzygają w przypadku spornej inwestycji przepisy Kodeksu cywilnego i przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zborowym odprowadzaniu ścieków, natomiast wszystkie spory wynikające z tego tytułu winny być rozstrzygane przed sądem powszechnym. Prawidłowość i zgodność z prawem wykonanych prac przez inwestora, jak i brak podstaw do podjęcia przez organy nadzoru wobec zrealizowanej inwestycji stosownych nakazów czy też zakazów, czyni właśnie prowadzone w tej sprawie postępowanie bezprzedmiotowym, stąd też wydana w sprawie decyzja na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. kończy wszczęte postępowanie w sposób niemerytoryczny i jest ona, co już powyżej wskazano, prawidłowa.
Dotychczasowe rozważania prowadzą do konkluzji, iż w uwzględnieniu skargi kasacyjnej należało uchylić zaskarżony wyrok, zaś rozpoznając skargę Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. oddalić ją, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W związku z tym, na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. W wyroku nie zamieszono orzeczenia o kosztach, albowiem w skardze kasacyjnej brak było stosownego wniosku w tym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło