I OZ 275/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1122/15 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 21 września 2015 roku Nr [..] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 1122/15, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 21 września 2015 r. nr [..] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że kwestionowaną decyzją zostały cofnięte skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B oraz T. Decyzja została wydana w celu zrealizowania środka karnego - zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku, który orzeczono wobec skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego w [..] o sygn. akt II K [..]. Skarżący kierował ciągnikiem rolniczym znajdując się w stanie nietrzeźwości. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wnioskodawca podniósł, że prowadzi gospodarstwo rolne i uprawnienia do kierowania pojazdami są mu niezbędne do należytego wykonywania pracy rolnika. Wykonywana działalność wymaga dojazdów na pola, dojazdów do klientów oraz wykonywania zabiegów agrarnych. Zdaniem skarżącego wykonanie decyzji spowoduje uciążliwości w postaci: zawieszenia działalności rolniczej, brak terminowej realizacji zobowiązań rolniczych na rzecz kontrahentów, utratę klientów oraz środków utrzymania. Skarżący jest "w zasadzie jedynym żywicielem rodziny". W ocenie skarżącego skutkiem decyzji jest to, że utraci on możliwości niezależnego i samodzielnego przemieszczania się. Zatem zmuszony będzie do korzystania z odpłatnej komunikacji zastępczej, pomocy rodziny, czy znajomych, będzie musiał zatrudnić zawodowego kierowcę, aby kontynuować działalność rolniczą. Sąd I instancji uznał, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy brak jest podstaw dla stwierdzenia, że brak wstrzymania decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Sądu I instancji, wbrew argumentacji wniosku prowadzenie pojazdów po drogach publicznych w stanie nietrzeźwości stwarza realne, a nie tylko potencjalne, niebezpieczeństwo utraty zdrowia, a nawet życia, dla innych uczestników ruchu. Takie samo zagrożenie wiąże się z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ponadto Sąd zauważył, iż zaskarżone rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego możliwości zarobkowania oraz nie skutkuje likwidacją źródła utrzymania. Treść wniosku nie daje podstaw do formułowania tezy, że wnioskodawca jest jedynym żywicielem rodziny. Utrata uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych po drogach publicznych niewątpliwe wiąże się z uciążliwościami w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie jest jednak tak, że skutkiem takiego rozstrzygnięcia jest zawieszenie, czy też likwidacja prowadzonej działalności. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z.B., który wyraził niezadowolenie z podjętego przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W myśl przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznanie wniosku powinno uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy mające wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, nie zwalnia to jednak strony z wykazania, że zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest w stosunku do niej zasadne. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że skarżący we wniosku nie wykazał, ani nie udokumentował konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Za takie z pewnością nie można uznać twierdzenia, że cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami spowoduje dotkliwe i nieodwracalne skutki w postaci braku możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jest to twierdzenie o charakterze ogólnym i generalnym, pozbawione konkretnej i przekonującej argumentacji ściśle odnoszącej się do sytuacji wnioskodawcy. Skarżący nie wykazał bowiem żadnego związku pomiędzy brakiem posiadania prawa jazdy, a niemożliwością pracy w gospodarstwie rolnym w kontekście wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W szczególności nie wskazał, kto oprócz niego pracuje w gospodarstwie i czy osoby te posiadają uprawnienia do kierowania pojazdami oraz jak wygląda jego sytuacja materialna – czy uzyskuje dochody także z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie można zatem stwierdzić, że wykonanie decyzji realnie zagrozi sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. W tym miejscu trzeba też wskazać, że uprawnienia do kierowania pojazdami rolniczymi wymagane są jedynie na drogach publicznych. Skarżący nie wskazał też na czym miałyby polegać trudne do odwrócenia skutki wykonania tej decyzji (z jej istoty wynika, że jest ona odwracalna, tzn. cofnięte uprawnienia mogą być przyznane na nowo wskutek uwzględnienia skargi). Należy również podkreślić, że utrata zatrudnienia (zarobkowania), w świetle orzecznictwa NSA, nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (patrz: postanowienia NSA z 16 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 17/04, OZ 20/04). Ponadto, utrata uprawnień do kierowania pojazdami nie jest jednoznaczna z koniecznością zaprzestania działalności rolniczej przez skarżącego. Przyjmując nawet, iż fakt utraty uprawnień do kierowania pojazdami może mu utrudnić prowadzenie tej działalności, to nie oznacza to konieczności jej zaprzestania. Skarżący może bowiem skorzystać z usług innej osoby, co sam przyznaje. Może to wprawdzie zmniejszyć jego dochody, jednakże nie jest to równoznaczne z ich całkowitym pozbawieniem. Należy podkreślić, że gdyby nawet w wyniku utraty uprawnień do prowadzenia pojazdów działalność prowadzona przez skarżącego musiałaby zostać ograniczona, to i tak okoliczności tej nie można uznać za dostateczne spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Według bowiem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jedynie w wypadku, gdy wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby całkowitym zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś tylko jej ograniczeniem, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania strony skarżącej, spełniona zostaje przesłanka wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienia z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1386/07, oraz z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1078/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powołując się na powyższe okoliczności strona skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Skarżący nie uprawdopodobnił, że w jego konkretnej sytuacji takie okoliczności faktyczne zachodzą, co przemawiałoby za uwzględnieniem wniosku. Same twierdzenia strony nie są w tym zakresie wystarczające. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Ponadto, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest podyktowana także interesem osób trzecich – w tym przypadku bezpieczeństwem uczestników ruchu drogowego, dla którego istotne jest, aby po drogach poruszały się osoby o właściwych cechach. Dlatego też wstrzymanie wykonania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami powinno być z tego względu uzasadnione okolicznościami szczególnymi. W przeciwnym wypadku podważałoby to istotę i cel orzeczenia o utracie uprawnień do kierowania pojazdami. Takowe zaś nie zostały w niniejszej sprawie wykazane. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie. ----------------------- 4