II FZ 664/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. W. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 640/15 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VIII SA/Wa 640/15) w sprawie ze skargi K. W. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, że we wniesionej do Sądu skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, mającego na celu wykonanie zaskarżonej decyzji z nieruchomości i emerytury. Dodała, że utrzymuje się wyłącznie z emerytury, a mieszkanie służy jemu i jego żonie na cele mieszkaniowe. Wskazała, że konieczne jest wstrzymanie zaskarżonej decyzji i egzekucji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, jak również, że do odwrócenia skutku realizacji tej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Do wniosku nie załączył bowiem żadnych dowodów potwierdzających zasadność podnoszonej argumentacji. Tymczasem bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Podatnik wniósł zażalenie na opisane wyżej postanowienie. Zaskarżył je i zarzucił mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, nadto dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie oceny skutków jakie powoduje brak wstrzymania zaskarżonej decyzji dla sytuacji majątkowej skarżącego. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji albo o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na przesłanki, które w jego ocenie powodują, że zaskarżona decyzja powinna zostać wstrzymana tj. podeszły wiek jego i jego małżonki, stan zdrowia, egzekucja prowadzona z jedynego źródła dochodu jakim jest emerytura. Dodał, że powyższe zostało parte dokumentami, załączonymi do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie okazało się zasadne. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Niniejsze postępowanie należy do tzw. postępowania wpadkowego, wszczętego na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zobowiązany jest ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Powyższy obowiązek wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. Na mocy tego ostatniego przepisu artykuły ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczące wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień tychże sądów. W myśl zaś art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Odpowiednie odczytanie ww. przepisu dla postępowania wpadkowego, które kończy się postanowieniem dotyczącym wniosku strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, polega na tym, że jako podstawę oceny sądu należy przyjąć akta sprawy, które dokumentują wszystkie ustalenia faktyczne poczynione w danym postępowaniu. Rozpoznając ww. wniosek wojewódzki sąd administracyjny nie może zatem pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zawarty w skardze dotyczył decyzji w określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 86.934 zł. W sprawie składany był również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku załączonych zostało szereg dokumentów i dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do nich w ogóle. Wskazał jedynie, że skarżący nie dołączył do wniosku żadnych dowodów potwierdzających zasadność podnoszonej argumentacji przemawiającej za wstrzymaniem wykonania decyzji. Dodał, że bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że skoro w aktach sprawy znajdują się dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla sprawy, to Sąd powinien był się do nich odnieść w kontekście przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania decyzji. Sąd Wojewódzki tego nie uczynił, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.