II OSK 724/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-11

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego złożony do organu niewłaściwego, a następnie przekazany do organu właściwego po wejściu w życie nowej ustawy o obywatelstwie polskim, powinien być rozpatrywany według przepisów nowej ustawy?
Ratio decidendi
Wniesienie podania do organu niewłaściwego nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne wszczyna się z dniem doręczenia żądania organowi właściwemu. W związku z tym, jeśli wniosek został złożony do organu niewłaściwego, a następnie przekazany do organu właściwego po wejściu w życie nowej ustawy o obywatelstwie polskim, postępowanie powinno być prowadzone według przepisów tej nowej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Wniosek został złożony do Wojewody Mazowieckiego, który przekazał go do Wojewody Łódzkiego. Wojewoda Łódzki odmówił stwierdzenia posiadania obywatelstwa, stosując przepisy starej ustawy o obywatelstwie polskim. Minister Spraw Wewnętrznych uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania nowej ustawy o obywatelstwie polskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. D. – następcy prawnego M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2188/13 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 2188/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2013 r. odmawiającej stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez M. (M./M.) D. z domu L., urodzoną w marcu 1934 r. (lub w dniu [...] czerwca 1936 r.) w O., córkę N. i T. G., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewodzie Łódzkiemu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podaniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. M. D. wystąpiła do Wojewody Mazowieckiego o "stwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego". Wniosek ten wpłynął do Wojewody Mazowieckiego w dniu [...] kwietnia 2012 r. Po przeprowadzeniu wstępnych czynności, mających na celu wypełnienie obowiązku organu wynikającego z art. 19 k.p.a., tj. przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, Wojewoda Mazowiecki, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. przekazał według właściwości ten wniosek do Wojewody Łódzkiego. Wniosek wpłynął do organu właściwego miejscowo i rzeczowo do jego rozpatrzenia w dniu [...] stycznia 2013 r. Oznacza to, że podanie zostało doręczone organowi właściwemu - Wojewodzie Łódzkiemu pod rządami, obowiązującej od dnia 15 sierpnia 2012 r., ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161). Wojewoda Łódzki wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z późn. zm.) w związku z art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161) odmawiającą stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez wnioskodawczynię. Minister Spraw Wewnętrznych, po rozpoznaniu odwołania M. D., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 15 sierpnia 2012 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, regulującej m.in. tryb postępowania w sprawie potwierdzenia obywatelstwa polskiego, a przestała obowiązywać ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Nowa ustawa wprowadziła nie tylko odmienną terminologię "potwierdzenie" posiadania obywatelstwa polskiego w miejsce "stwierdzenia" posiadania tego obywatelstwa, lecz przede wszystkim odmiennie ukształtowała tryb procedowania w sprawach obywatelstwa polskiego, zwiększając znacznie wymogi formalne. Zastosowanie wskazanych przez organ I instancji regulacji prawnych, a więc przepisów nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, do rozstrzygnięcia sprawy w okresie obowiązywania ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r., poz. 161), znajduje uzasadnienie wyłącznie wówczas, gdy sprawa ta została wszczęta i niezakończona przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (15 sierpnia 2012 r.). Stosownie bowiem do art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, postępowania wszczęte na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 69 - ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, toczą się według przepisów dotychczasowych. Oznacza to, że do postępowań w sprawie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego, wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2012 r., zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Minister stwierdził, że o ile nie budzi wątpliwości, że postępowanie zainicjowane wskazanym na wstępie wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, o tyle Wojewoda błędnie ustalił, że postępowanie zostało wszczęte w okresie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, czyli przed dniem 15 sierpnia 2012 r. Kwestia ta mogła budzić wątpliwości organu I instancji z uwagi na fakt, że podanie wnioskodawczyni z dnia [...] kwietnia 2012 r. zostało złożone do Wojewody Mazowieckiego w dniu [...] kwietnia 2012 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Wbrew ocenie Wojewody, nie skutkowało to jednak wszczęciem postępowania w przedmiotowej sprawie, gdyż wnioskodawczyni skierowała swój wniosek do organu niewłaściwego. Dopiero na skutek przekazania przez Wojewodę Mazowieckiego, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., wniosku do Wojewody Łódzkiego, wpłynął on do organu właściwego miejscowo i rzeczowo do jego rozpatrzenia w dniu [..] stycznia 2013 r. /dowód: pieczęć i adnotacja na ww. piśmie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2013 r./, a więc pod rządami obowiązującej od dnia 15 sierpnia 2012 r. ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Tym samym, przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ I instancji winien zastosować przepisy przewidziane w Rozdziale 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim i zweryfikować czy wniosek skarżącej spełnia wymogi formalne określone w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 tej ustawy i czy nie zachodzą w sprawie warunki do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D., zarzucając organowi naruszenie art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. 2012 r., poz. 161) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zastosowanie mają przepisy właśnie tej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd wskazał, że przepisy o właściwości organów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy administracji publicznej muszą z urzędu przestrzegać swojej właściwości zarówno rzeczowej, jak i miejscowej stosownie do art. 19 k.p.a. i to w każdym stadium postępowania. Organ który stwierdzi, że nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 65 k.p.a. przekazuje sprawę do organu właściwego. Wniesienie podania nie powoduje zatem z mocy prawa wszczęcia postępowania przed organem administracji publicznej, do którego zostało złożone, gdyż organ w pierwszej kolejności bada swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną. W ocenie Sądu I instancji, zasadnie organ odwoławczy uznał, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne, o którego zainicjowanie wystąpiła M. D. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zostało wszczęte nie w dniu [...] kwietnia 2012 r., tj. w dacie wpływu wniosku do Wojewody Mazowieckiego, lecz w dniu [....] stycznia 2013 r., kiedy to podanie strony zostało doręczone właściwemu miejscowo organowi I instancji, co nastąpiło na skutek przekazania go Wojewodzie Łódzkiemu przez Wojewodę Mazowieckiego wg właściwości pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Powyższe oznacza zaś, iż organ zgodnie z art. 6 k.p.a. winien orzekać w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania tj. styczniu 2013 r., a więc ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2012 r. W wbrew zarzutom skargi w sprawie nie mógł być zatem zastosowany art. 66 w/w ustawy, w którym ustawodawca ustanowił dwie przesłanki warunkujące stosowanie nieobowiązującej już ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim tj. postępowanie musiało być wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim i jednocześnie postępowanie to nie mogło zostać zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. W świetle powyższego Sąd uznał, iż wobec konieczności rozpoznania sprawy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r., zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, w związku z tym, iż wydana ona została na podstawie nieobowiązujących w dacie orzekania przez ten organ przepisów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewodę Łódzkiego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła M. D., podnosząc zarzuty naruszenia: 1) art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zastosowanie miały przepisy tej ustawy, 2) art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez: a) nieuwzględnienie zarzutu skargi i niezakwestionowanie nieuzasadnionego uchylenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych w całości decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2013 r. i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, b) brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. wykładni pojęcia "wszczęcia postępowania" w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż istota rozstrzygnięcia tej sprawy sprowadza się do wykładni pojęcia "wszczęcia postępowania" w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy o obywatelstwie polskim datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Strona skarżąca powołała się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienia podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61 a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Stanowisko wyrażone w tej uchwale powinno zostać uwzględnione przy wykładni art. 66 ustawy o obywatelstwie polskim. Ponadto wykładnia celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że postępowania wszczęte pod rządami poprzedniej ustawy były prowadzone na podstawie jej przepisów aż do wydania decyzji ostatecznej. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. pełnomocnik skarżącej poinformował, że M. D. zmarła w dniu [...] lipca 2015 r., lecz jej syn P. D. jest zainteresowany uzyskaniem poświadczenia obywatelstwa polskiego na podstawie ustaleń dotyczących matki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłosiła osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W tej sprawie skarżąca zmarła już po wniesieniu skargi kasacyjnej, lecz w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r. jej syn P. D. oświadczył, że jest zainteresowany uzyskaniem poświadczenia obywatelstwa polskiego na podstawie ustaleń dotyczących matki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, iż dziecko może być stroną w sprawie dotyczącej obywatelstwa polskiego zmarłego rodzica (wyrok NSA z dnia 10 marca 2009 r., II OSK 406/08, wyroki NSA z 19 kwietnia 2007 r., II OSK 636/06 i II OSK 573/06, wyrok NSA z 14 września 2006 r., II OSK 353/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej sprawie syn zmarłej skarżącej ma interes prawny w tym, aby kwestia obywatelstwa polskiego jego matki została ostatecznie rozstrzygnięta przez organy administracji, gdyż – jak wynika z akt sprawy – złożył on razem z matką wniosek o potwierdzenie posiadania przez niego obywatelstwa polskiego, wywodząc swoje prawa w tym zakresie od matki. Zatem Sąd uznał, że postępowanie w tej sprawie powinno być nadal prowadzone z udziałem następcy prawnego zmarłej skarżącej. W odniesieniu do zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, iż niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zastosowanie miały przepisy tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem postępowania wszczęte na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 69, i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych. W myśl art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W doktrynie prawa administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że do wszczęcia postępowania dochodzi wyłącznie w związku ze złożeniem wniosku do organu właściwego do jego załatwienia (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Warszawa 2015, s. 424, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 291, R. Hauser, Wszczęcie postępowania administracyjnego, RPEiS 1998, z. 1, s. 3). Wniesienie podania do organu niewłaściwego nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, choć może wywoływać pewne skutki prawne w zakresie zachowania terminu prawa materialnego. Zgodnie bowiem z art. 65 § 2 k.p.a. podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Jednak przepis ten nie znajduje zastosowania przy interpretacji przepisów przejściowych, takich jak art. 66 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. W tej sprawie wnioskodawczyni złożyła podanie o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego do Wojewody Mazowieckiego w dniu [...] kwietnia 2012 r., a więc pod rządami ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że nie skutkowało to wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, gdyż wnioskodawczyni skierowała swój wniosek do organu niewłaściwego. Dopiero na skutek przekazania wniosku przez Wojewodę Mazowieckiego do organu właściwego - Wojewody Łódzkiego w dniu [...] stycznia 2013 r. postępowanie zostało wszczęte. Nastąpiło to już pod rządami obowiązującej od dnia 15 sierpnia 2012 r. ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Zatem organ odwoławczy i Sąd I instancji prawidłowo uznał, że to przepisy tej nowej ustawy mają zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącej i te przepisy powinny być zastosowane przez organ I instancji. W związku z powyższym niezasadne są również zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez niezakwestionowanie nieuzasadnionej decyzji kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych. Należy jedynie dodać, że nieuprawnione jest zawarte w uzasadnieniu decyzji Ministra stwierdzenie, że organ I instancji powinien najpierw zweryfikować czy wniosek skarżącej spełnia wymogi formalne określone w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 tej ustawy i czy nie zachodzą w sprawie warunki do zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Przepis art. 56 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż dane cudzoziemca, małoletniego, wnioskodawcy, osoby lub wstępnych wymagane na podstawie m.in. art. 56 ust. 1 obejmują: 1) imię (imiona) i nazwisko; 2) nazwisko rodowe; 3) datę i miejsce urodzenia; 4) imię i nazwisko ojca; 5) imię i nazwisko rodowe matki; 6) płeć; 7) obywatelstwo; 8) stan cywilny; 9) numer PESEL, jeżeli został nadany. Powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego musi spełniać warunki formalne podania wynikające z przepisów ogólnych k.p.a., bez których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte i podaniu nie może być nadany dalszy bieg, tj. powinien zawierać imię i nazwisko wnioskodawcy, wskazanie żądania wniosku, w tym imienia i nazwiska osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli jest to inna osoba niż wnioskodawca (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), pełnomocnictwo (art. 33 § 3 k.p.a.). Brak tych elementów obliguje organ do podjęcia czynności w trybie art. 64 § 1 i 2 k.p.a. Uznać należy również, iż dodatkowe wymogi formalne wniosku w odniesieniu do wnioskodawcy i ewentualnie innej osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli nie jest to wnioskodawca wynikają z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który w tym zakresie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego są sprawami, w których stosunek publicznoprawny obywatelstwa jest pochodną stanu cywilnego i stanu rodzinnego danej osoby, zatem podstawowe dane personalne wnioskodawcy (osoby, której dotyczy wniosek) muszą zostać w tym wniosku podane, aby organ mógł nadać mu dalszy bieg. Wnioskodawca powinien więc oprócz swojego imienia i nazwiska podać nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię i nazwisko rodowe matki, płeć, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL, jeżeli został nadany. Pozostałe elementy wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wskazane w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim (szczegółowe dane personalne wstępnych osoby, której wniosek dotyczy i pozostałe informacje) nie stanowią warunków formalnych wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i wydania decyzji merytorycznej. Należy bowiem odróżnić warunki formalne wniosku od elementów materialnoprawnych stanowiących potwierdzenie przesłanek merytorycznych do przyznania lub potwierdzenia określonego prawa wnioskodawcy. Ocena spełnienia wymogów materialnoprawnych wniosku powinna być dokonywana już podczas merytorycznego rozpatrywania sprawy, w przeciwnym razie etap rozpoznania sprawy przeniósłby się do fazy wszczęcia postępowania, a pozostawienie bez rozpatrzenia zastępowałoby merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. W tej sprawie wniosek skarżącej zawiera wszystkie podstawowe elementy o charakterze formalnym i możliwe jest nadanie mu biegu, co też uczynił organ I instancji i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, choć uczynił to w oparciu o przepisy niewłaściwej ustawy. Organ I instancji powinien więc ponownie rozpoznać wniosek, stosując przepisy ustawy z 2009 r. o obywatelstwie polskim, i na tej podstawie dokonać oceny kompletności przedstawionych dowodów i zasadności żądania wniosku. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło