II FSK 3244/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1587/15 w zakresie odrzucenia skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 kwietnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 1587/15, mocą którego odrzucono skargę R. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 15 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2015 r. pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącego (adw. B. J.) do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik skarżącego nadesłał pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi dla adw. W. G. oraz r. pr. D. Z. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego adw. B. J., który złożył w imieniu skarżącego skargę, w odpowiedzi na wezwanie Sądu nadesłał jedynie pełnomocnictwo procesowe do działania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi dla adw. W. G. oraz r. pr. D. Z. Natomiast z nadesłanego pełnomocnictwa nie wynika umocowanie do działania w imieniu skarżącego dla adw. B. J. W skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie: 1. art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi mimo że adw. J. działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego, ewentualnie przez stwierdzenie, że nie uzupełniono skargi w terminie; 2. art. 46 § 3 p.p.s.a. przez stwierdzenie obowiązku złożenia pełnomocnictwa mimo że zostało one złożone wraz z odwołaniem i znajdowało się w aktach sprawy; 3. art. 36 pkt 1 w zw. z art. 39 p.p.s.a. przez uznanie, że załączone do akt sprawy pełnomocnictwo nie uprawniały do działania w imieniu strony w tej sprawie; 4. art. 39 pkt 2 p.p.s.a. przez uznanie, że pełnomocnictwo substytucyjne nie upoważniało adw. J. do złożenia skargi; 5. art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej: p.u.s.a.) oraz art. 1 i 2 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie przy wykładni pełnomocnictwa; 6. art. 39 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o radcach prawnych przez uznanie, że adw. J. powinien legitymować się pełnomocnictwem, choć działał na podstawie i w granicach pełnomocnictwa substytucyjnego; 7. art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. przez niedokładne i budzące wątpliwości określenie rzekomych braków skargi w wezwaniu; 8. art. 133 w zw. z art. 166 przez wydanie orzeczenia z pominięciem dokumentów pełnomocnictw znajdujących się w aktach sprawy. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna, choć tylko jeden zarzut zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, że niezrozumiały jest zarzut naruszenia w sprawie przez Sąd pierwszej instancji art. 2 p.u.s.a. oraz art. 1 i 2 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie przy odczytywaniu treści pełnomocnictwa, a także rozważania dotyczące właściwości sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw z zakresu nadpłat w podatkach. Artykuł 2 p.u.s.a. stanowi, że sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Natomiast zgodnie z art. 1 p.p.s.a. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Artykuł 2 p.p.s.a. przewiduje, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował w sprawie swojej właściwości, a dokonanie "wykładni" pełnomocnictwa w oparciu o wskazane przepisy p.p.s.a. i p.u.s.a. z uwagi na ich treść jest niemożliwe, ponieważ nie dotyczą one kwestii pełnomocnictwa. Niejasne są również zarzuty dotyczące zakresu pełnomocnictw głównego i substytucyjnego, a także związane z bezpodstawnym wezwaniem adw. J. do przedłożenia pełnomocnictwa (niebędącego substytucyjnym), skoro w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo substytucyjne. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji nie kwestionował bowiem zakresu umocowania adw. J., lecz kwestionował jedynie brak stosownego dokumentu w aktach sprawy sądowoadministracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym stanowiska pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którym złożenie pełnomocnictwa do akt innego postępowania ‒ postępowania administracyjnego ‒ jest wystarczające dla przyjęcia, że został spełniony wymóg przewidziany w art. 37 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi wyraźnie, że pełnomocnik przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym ‒ wszak tego postępowania dotyczą przepisy p.p.s.a. ‒ jaką w tej sprawie było wniesienie skargi, obowiązany był dołączyć do akt sprawy stosowne pełnomocnictwo. Złożenie pełnomocnictwa do akt administracyjnych ‒ nawet, jeżeli obejmuje ono postępowanie sądowe ‒ nie zwalnia pełnomocnika od obowiązku określonego w powołanym przepisie. Przez akta sprawy należy bowiem rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, a nie akta administracyjne (por. postanowienia NSA: z dnia 21 grudnia 2010 r., I FSK 1612/10; z dnia 21 grudnia 2010 r., I FSK 1576/10; z dnia 26 maja 2009 r., II FSK 413/09; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu niejasności wezwania z dnia 18 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasługuje on na uwzględnienie. Wezwanie z dnia 18 czerwca 2015 r. zostało skierowane w niniejszej sprawie do adw. J. (do niego adresowane), by przedłożył on pełnomocnictwo do działania w imieniu strony. Pełnomocnik nadesłał jedynie pełnomocnictwo główne, co spowodowało, że skarga została odrzucona. Natomiast w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1584/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skierował do adw. J. tożsame wezwanie jak w sprawie niniejszej. Również odpowiedź pełnomocnika na to wezwanie była taka sama, jak w analizowanej sprawie: nadesłał on do Sądu jedynie pełnomocnictwo główne. Sąd pierwszej instancji nie odrzucił jednak skargi, tak jak to uczynił w analizowanej sprawie, lecz ponownie wezwał adw. J. do usunięcia tego samego braku formalnego wyjaśniając, że nadesłane pełnomocnictwo dotyczy pełnomocników głównych, a nie pełnomocnika substytucyjnego, a to jego umocowanie musi z załączonego do akt sprawy pełnomocnictwa wynikać. Tego rodzaju wezwanie oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie III SA/Wa 1584/15 nie stwierdził wystąpienia przesłanek do odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1584/15, przyznał niejako, że pierwsze wezwanie skierowane do adw. J. było niewystarczająco precyzyjne. A w takim przypadku nie można obciążyć strony konsekwencjami procesowymi wynikającymi z niewypełnienia wezwania Sądu. Powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego musi prowadzić do wniosku, że Sąd w zaskarżonym postanowieniu dopuścił się naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia braków skargi oraz art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.