I OSK 1073/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-28
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Elżbieta Kremer, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwym organem do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty ustalającej opłatę za czynności geodezyjne i kartograficzne, czy też właściwość tę przejął Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w związku ze zmianą przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ to właśnie SKO było właściwym organem do rozpatrzenia odwołania. Zmiany w Prawie geodezyjnym i kartograficznym wprowadzone ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. nie zmieniły właściwości SKO w tej konkretnej sprawie, ponieważ nie stanowiły przepisów szczególnych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, która nadal regulowała kwestię właściwości organów odwoławczych w sprawach należności budżetowych. Właściwość organu Służby Geodezyjnej i Kartograficznej uruchamiana jest dopiero w przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, co nie miało miejsca w dacie wydawania decyzji przez Starostę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Starosta T. nałożył na konsorcjum opłatę w wysokości 47.142 zł. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Starosty i umorzeniu postępowania, Prokurator Rejonowy w T. zaskarżył decyzję SKO do WSA w Gliwicach, domagając się stwierdzenia nieważności. WSA w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając, że organ odwoławczy był niewłaściwy rzeczowo. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że SKO było właściwym organem odwoławczym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w K. J. K. po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości P. G. I. Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 703/15 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 703/15 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r, Starosta T. obciążył Lidera Konsorcjum Przedsiębiorstwo G. sp. z o.o. w B. oraz Partnera M. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G. w S. opłatą za korzystanie z zasobu geodezyjnego za czynności geodezyjne i kartograficzne polegające na modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej, zgodnie z pozycją nr 2 tabeli III załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U. z 2004 r. Nr 37, poz. 333). Obciążenie określone w decyzji wyniosło 47.142 zł i złożyła się na nie opłata za modernizację w zakresie 13.775 działek oraz 4649 budynków w zakresie jednostki ewidencyjnej O. Wskazano przy tym, że opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne na rzecz organów samorządowych prowadzących zasób geodezyjny i kartograficzny zgodnie z art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych są świadczeniami publicznymi stanowiącymi nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym i wynikają z art. 40 ust. 3c ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm. – dalej jako: u.p.g.k.) oraz art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U. Nr 76, poz. 489). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] marca 2011 r. wykonawca złożył wniosek o przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacji technicznej powstałej w wyniku pracy zgłoszonej i zarejestrowanej pod nr [...] – kompleksowa modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków w jednostce ewidencyjnej O.). Organ I instancji zaznaczył, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. wystawiony został rachunek nr [...] na kwotę 47.142 zł, którym dokonano rozliczenia całości wykonanej pracy. Niemniej jednak, organ I instancji podkreślił, że uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Gl 661/12) wskazujący, że w stanie prawnym po dniu 1 stycznia 2010 r. wysokość opłat za korzystanie z zasobu geodezyjnego ustala się w drodze decyzji administracyjnej, wszczął on w dniu [...] marca 2013 r. z urzędu postępowanie mające na celu wydanie decyzji o opłatach. Następnie w dniu [...] maja 2013 r. Starosta wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty za korzystanie z zasobu geodezyjnego i kartograficznego, która w wyniku odwołania została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Organ I instancji wskazał, że wszczęte ponownie postępowanie zakończone zostało przedmiotową decyzją, w której wykazano, w wyniku przeprowadzonych szczegółowo prac określonych szczegółowo w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, że w jednostce ewidencyjnej O. na dzień zakończenia kompleksowej modernizacji operatu gruntów i budynków modernizacji podlegała wymieniona powyżej ilość działek i budynków.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. w B. oraz M.G. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą G. w S.
W odwołaniu wniesionym pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. pkt 3 załącznika nr 1 (tabeli III) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego poprzez błędne przyjęcie współczynnika opłaty za korzystanie z zasobu geodezyjnego, naruszenie art. 77 k.p.a. przez jego niezastosowanie, tj. brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Mając na uwadze zgłoszone naruszenia odwołująca się spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie, iż w sprawie zastosowanie znajduje współczynnik 0,01 wskazany w pkt 3 wymienianego załącznika, względnie o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozwinięto zgłoszone zarzuty, a ponadto wskazano, że w dniu [...] maja 2010 r. podpisana została umowa nr [...], której przedmiotem było wykonanie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej O., zgodnie z warunkami opisanymi w rozdziale I Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Organ I instancji podał, że wynika z tej umowy, iż dokonano zmiany nośnika danych, czyli dopełniono czynności określonej w pkt 3 załącznika nr 1 (tabeli III) rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Stąd też, zdaniem odwołującej, błędnie przyjął organ wysokość należnej opłaty, nie uwzględniając określonego w tabeli współczynnika – wynoszącego w tej sprawie 0,01. W ocenie odwołującej się w tej sprawie nastąpiła bowiem zmiana nośnika danych ewidencyjnych z analogowego na numeryczny. Według odwołującej się, niezrozumiałe jest w takiej sytuacji wykluczenie przez organ wymienionego powyżej przelicznika, podczas gdy z rozporządzenia bezpośrednio wynikał, że każdorazowo w przypadku zmiany nośnika informacji, współczynnik ten powinien być zastosowany.
Podobnie w drugim odwołaniu wniesionym przez M.G., zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci pkt 3 załącznika nr 1 (tabeli III) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 i art. 10 k.p.a. Wniesiono także o zmianę decyzji poprzez przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie określony w pkt 3 wymienionego załącznika współczynnik 0,01, względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu odwołania powołano argumentację podobną jak w poprzednim odwołaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną m. in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i umorzyło postępowanie w tej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu [...] czerwca 2014 r. obowiązywał art. 40 ust. 3c u.p.g.k., z którego wynikał obowiązek naliczenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie. Organ II instancji podkreślił przy tym, że w dniu [...] czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt K 30/12 Trybunał Konstytucyjny uznał przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 u.p.g.k. za niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, orzekając w punkcie II tego wyroku, że przepis art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Organ odwoławczy podał zatem, że wyrok został ogłoszony w Dz.U. z dnia 11 lipca 2013 r., czyli stan prawny uległ zmianie od 12 lipca 2014 r. Samorządowej Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie wymienionego powyżej art. 40 ust. 5 pkt 1 ww. ustawy Minister Infrastruktury wydał w dniu [...]19 lutego 2004 r. rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego. Organ odwoławczy uwzględniając powyższe podkreślił, że przepis objęty wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przestał obowiązywać w związku z wejściem w życie w dniu 12 lipca 2014 r. ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ II instancji wskazał, że kwestie odpłatności za korzystanie z danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego reguluje obecnie m.in. art. 40a, w brzmieniu po nowelizacji, która weszła w życie 12 lipca 2014 r. Organ dodał przy tym, że przepis ten w obowiązującym brzmieniu określa w ust. 2 kiedy nie pobiera się przedmiotowych opłat. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wydał decyzję na gruncie obowiązujących w czasie jego orzekania przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. przed ich nowelizacją obowiązującą od dnia 12 lipca 2014 r. Z kolei organ odwoławczy rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania, działa w zmienionym stanie prawnym, wobec wejścia w życie w dniu 12 lipca 2014 r. nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, konieczne stało się rozstrzygnięcie kwestii, na podstawie których przepisów powinna być po dniu 12 lipca 2014 r. rozpatrywana przez organ odwoławczy przedmiotowa sprawa i wydane rozstrzygnięcie drugiej instancji. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że regulacje wynikające z art. 12 ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. rozstrzygające o kwestiach intertemporalnych nie są kompletne, a w szczególności nie regulują kwestii, jakie przepisy stosować, gdy decyzja I instancji została wydana na gruncie przepisów wcześniejszych, a na skutek odwołania od tej decyzji nie stała się ona ostateczna w starym stanie prawnym. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997 r. oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, stanęło ostatecznie na stanowisku, że w sprawie ma zastosowanie zasada bezpośredniego działania nowego prawa. W tym zakresie, organ odwoławczy wskazał zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa, nakaz ochrony interesów w toku postępowania, który jest zarazem jedną z podstawowych wartości dla ochrony wolności działalności gospodarczej (art. 20 Konstytucji RP). Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, skoro w sprawie ustalenia opłaty za czynności geodezyjne było związane z treścią rozporządzania Ministra Infrastruktury z dnia 19 lipca 2004 r., wydanego na podstawie art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b u.p.g.k., który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r. (sygn. akt K 30/12) został uznany za niezgodny z Konstytucją i utracił moc obowiązującą, a obowiązująca od dnia 12 lipca 2014 r. nowa regulacja nie przewiduje ustalenia opłaty za czynności geodezyjne polegające na modernizacji ewidencji, to oznacza to brak podstawy prawnej do ustalenia opłaty, która to opłata powinna wyraźnie wynikać z konkretnego przepisu prawnego. Organ II instancji podkreślił, że brak było regulacji, która przewidywałaby dla spraw wszczętych i nie zakończonych przed datą 12 lipca 2014 r. stosowanie przepisów poprzednich, a ponadto powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, podniósł, że był zobowiązany z urzędu uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego oraz zaznaczył, że art. 12 ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. dotyczy wyłącznie wysokości opłat. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że obowiązujący stan prawny nie reguluje odpłatności za modernizację, tak jak było to przedmiotem regulacji w poz. nr 2 tabeli III załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, stosowanie poprzednio obowiązujących przepisów byłoby sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dniu orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które nie ustalają odpłatności za czynności związane z modernizacją ewidencji. Jednocześnie odnosząc się do wniosków odwołań o zasądzenie kosztów postępowania organ odwoławczy wskazał, że na gruncie procedury administracyjnej brak było podstaw do podjęcia takiego rozstrzygnięcia.
Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Prokurator Rejonowy w T., domagając się jej uchylenia w całości. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na wynik sprawy, a polegający na nieprawidłowym uznaniu, że decyzja Starosty T. z dnia [...] czerwca 2014 r. wymaga uchylenia, a prowadzone postępowanie w pierwszej instancji należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie jest oparte na podstawie prawnej obowiązującej w chwili orzekania przez organ odwoławczy, podczas gdy okoliczności faktyczne wskazują, że w czasie wydawania decyzji I instancji obowiązywał stan prawny wskazujący na ważność zapadłego rozstrzygnięcia i brak było podstaw do jego uchylenia. Skarżący podkreślił również, że decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014 r., obciążająca Konsorcjum Przedsiębiorstwo G. sp. z o.o. w B. oraz Partnera M.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G. w S. opłatami za korzystanie z zasobu geodezyjnego w wysokości 47.142 zł wydana została w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy, przy czym rozporządzenie z dnia 19 marca 2004 r. w sprawie wysokości opłat obowiązywało do dnia 11 lipca 2014 r. Według skarżącego, istotne znaczenie w sprawie miało także to, że sposób i wysokość opłaty regulowały Specyfikacje Istotnych Warunków Zamówienia, które stanowiły integralną cześć umowy zawartej między Powiatem T. a Przedsiębiorstwem G. sp. z o.o. Skarżący dodał, że warunki te nie podlegały zmianie w świetle art. 144 ust. 1 Prawo zamówień publicznych, zaś osoby składające ofertę wiedziały, że muszą się liczyć z wydatkiem w granicach 50.000 zł i z pewnością uwzględniały tę okoliczność ustalając cenę za wykonywanie zamówienia. W ocenie skarżącego, Starosta T. wydając sporną decyzję zobowiązany był do stosowania obowiązujących przepisów prawa i nie był upoważniony do badania ich poprawności. Za słuszny, zdaniem skarżącego, należało bowiem uznać pogląd, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają charakter prospektywny, a moc wsteczna takich orzeczeń określona jest ściśle w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Dlatego też, zdaniem skarżącego, skoro Starosta T. wydał decyzję w dniu 12 czerwca 2014 r., nie można było od niego wymagać, aby stosował przy tym stan prawny obowiązujący w dniu 12 lipca 2014 r., nawet jeśli miał świadomość przyszłej zmiany stanu prawnego. Ponadto, według skarżącego, organ odwoławczy, dokonując oceny wydanej decyzji powinien przede wszystkim orzekać według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania ocenianego rozstrzygnięcia, a w związku z tym decyzja organu I instancji nie mogła być uchylona, bowiem była zgodna z przepisami, które stanowiły podstawę do jej wydania, natomiast późniejsza utrata mocy prawnej przepisu nie powinna była mieć – według skarżącego – znaczenia dla oceny legalności rozstrzygnięcia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. Prokurator oświadczył, że podtrzymuje skargę modyfikując jednak jej żądanie, a mianowicie domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości organów wynikających z ustawy nowelizującej z dnia 5 czerwca 2014 r. Skarżący wskazał bowiem, że od wejścia w życie ustawy nowelizującej właściwym organem II instancji jest Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa G. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B. wniosła o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska zaprezentowanego przez organ odwoławczy.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Syndyk nie zgodziła się, że zaskarżona decyzja wydana została przez niewłaściwy organ. W jej ocenie, z dniem 1 stycznia 2011 r. opłaty związane z udostępnianiem materiałów zasobu są dochodami własnymi samorządu województwa czy powiatu bądź państwowego funduszu celowego w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Stąd też według niej organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych jest nadal Samorządowe Kolegium Odwoławcze (art. 61 ust. 3 pkt 4 tej ustawy). Tym samym, Syndyk powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniosła, że właściwym do rozpatrzenia odwołania w niniejszej sprawie powinno być wyłącznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Niezależnie od powyższego poprała ona argumentację organu odwoławczego przedstawioną w zaskarżonej decyzji, dowodzącą, iż wobec utraty mocy obowiązującego art. 40 ust. 5 pkt 1b ustawy odpadła podstawa do naliczenia jakichkolwiek opłat za wykonane w tym przypadku czynności geodezyjnych i kartograficznych, co w konsekwencji nakazywało uznać, że rozstrzygnięcie zapadłe w niniejszej sprawie było w pełni prawidłowe.
W piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, iż niezależnie od tego, kto był właściwy do rozpoznania odwołań od decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, wobec zmiany stanu prawnego, zachodziła konieczność uchylenia tej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie administracyjnej, która to praktyka zdaniem organu odwoławczego miała swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Na rozprawie w dniu 14 grudnia 2015 r. Prokurator podtrzymał stanowisko zaprezentowane podczas ostatniej rozprawy, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania M.G. wnosząc o oddalenie skargi, przychyliła się do stanowiska przedstawionego przez Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa G. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B. i organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że w jego ocenie w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć kwestię, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja tego organu z dnia 15 grudnia 2014 r.) było właściwe rzeczowo do wydania zaskarżonej decyzji, czy też właściwość ta uległa zmianie i za właściwego do rozpoznania sprawy należało uznać wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Sąd I instancji podał, że decyzja organu I instancji (Starosty T.) została wydana w dniu [...] czerwca 2014 r., a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jako organu odwoławczego w dniu [...] grudnia 2014 r., czyli już po zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, która dokonana została ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz.897). Sąd I instancji podkreślił przy tym, że zmiana stanu prawnego wywołana wskazaną ustawą nowelizującą nastąpiła z dniem 12 lipca 2014 r. (art. 16 ustawy nowelizującej). Ponadto Sąd I instancji zaznaczył, że problem podstawy prawnej, określającej formę i organ właściwy do ustalenia opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r. (sygn. akt I OPS 1/14, LEX nr 1475306), podjętej tuż przed tym, jak uchwalona, już wówczas ustawa z dnia 5 czerwca 2014 r. zaczęła obowiązywać (czyli od dnia 12 lipca 2014 r.). Sąd I instancji podał, że uchwale tej przyjęto, iż o ustaleniu opłat za udostępnianie danych i informacji z powiatowego zasobu geodezyjnego rozstrzyga starosta w drodze decyzji administracyjnej. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego wynikało to ze zmian w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wcześniej bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budziło wątpliwości, że nałożenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, które jednolicie kwalifikowano jako należności o charakterze publicznoprawnym, należą do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten zaznaczył, że w świetle art. 60 ustawy o finansach publicznych opłaty te stały się natomiast nieopodatkowanymi należnościami budżetowymi, do których zastosowanie znajduje art. 61 tej ustawy. Sąd I instancji podkreślił, że w przywołanej uchwale wskazano, że stosownie do treści art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organami właściwymi w pierwszej instancji do wydawania decyzji w odniesieniu do takich należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego jest odpowiednio wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa, natomiast organem wyższego stopnia od decyzji wydawanych przez te organy jest samorządowe kolegium odwoławcze (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). Dodano jednak, że zarówno z art. 61 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jak i z art. 1 ust 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych wynikało, że należy je stosować, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Dlatego też zaznaczono, że ustawa nowelizująca z dnia 5 czerwca 2014 r. wprowadziła do treści ustawy tego rodzaju przepisy szczególne odnośnie opłat przekazywanych przez organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, a to wykluczało sięgnięcie w tym zakresie do regulacji ogólnej, dotyczącej nieopodatkowanych należności budżetowych. W myśl art. 40f ustawy, który został dodany wskutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. w przypadku sporu w przedmiocie wysokości tej opłaty, decyzję administracyjną wydaje właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, przy czym zgodnie z art. 6a ust. 1 pkt 2b ustawy służbę tę stanowią m.in. organy administracji geodezyjnej i kartograficznej, do których należy starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety państwowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego. W takim jednak przypadku wskazano, że stosownie do art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy organem wyższego stopnia w stosunku do takich organów jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, co oznaczało, że z dniem wyjścia w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. starosta pozostał nadal organem właściwym mimo, że jego właściwość w tej materii wynikała z innej podstawy prawnej, określającej jego zadania jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, lecz w związku z tym samorządowe kolegium odwoławcze utraciło swoją ogólną kompetencję jako organ wyższego stopnia na rzecz organu właściwego do rozpatrywania odwołań od organów tego typu. Sąd I instancji nadmienił, że pogląd ten został zasadniczo zaaprobowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należało, że zaskarżoną decyzję wydał organ niewłaściwy rzeczowo do rozpatrzenia odwołania. Sąd I instancji przytoczył przy tym treść art. 19 k.p.a. wskazując, że organy administracji publicznej są zobligowane do badania swojej właściwości z urzędu w każdym stadium postępowania (np. z uwagi na zmianę stanu prawnego w trakcie toczącego się postępowania), zaś niedopełnienie tego obowiązku należy uznać za kwalifikowaną wadę postępowania, która rodzi konieczność stwierdzenia nieważności wydanej decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła strona skarżąca kasacyjnie – Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa G. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.) naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem zaskarżonego wyroku, w którym przyjęto, że z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 520 z późn. zm. – dalej jako: u.p.g.k.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 897 – dalej jako: ustawa zmieniająca), organem właściwym do rozpoznania decyzji Starosty T. nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. (dalej jako: Decyzja Starosty) jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podczas gdy w niniejszej sprawie przepisy u.p.g.k. zmienione ustawą zmieniającą nie stanowiły przepisów szczególnych, które uprawniałyby inny niż Samorządowe Kolegium Odwoławcze organ do rozpatrzenia odwołania od Decyzji Starosty, gdyż tymi szczególnymi przepisami, są przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm. – dalej jako: u.f.p.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego wyroku, tj. do dnia 31 grudnia 2015 r., co w konsekwencji skutkowało niezasadnym stwierdzeniem, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] (dalej jako: Decyzja SKO) uchylającą w całości Decyzję Starosty – z uwagi na naruszenie zasady wyrażonej w art. 19 k.p.a. – jest nieważna;
2) art. 60 pkt 7 lub 8 u.p.f. oraz art. 61 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.f. poprzez błędną ich wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem, podczas gdy pobieranie opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, jako dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego spełniają kryterium dochodu i jako takie stanowią nieopodatkowane należności publiczno-prawne, co oznacza, że organem właściwym do wydania decyzji w odniesieniu do nich są: w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa, a organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), są samorządowe kolegium odwoławcze, co poprzez ich niezastosowanie skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku stwierdzającego nieważność Decyzji SKO uchylającej w całości Decyzję Starosty;
art. 40f ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną jego wykładnię skutkującą przyjęciem, że w przypadku sporu w przedmiocie wysokości opłaty, decyzje administracyjną wydaje właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, podczas gdy poczynając od dnia 12 lipca 2014 r. moc utracił art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b u.p.g.k., który regulował kwestię wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, co w konsekwencji oznacza, że w niniejszej sprawie nie ma sporu w przedmiocie wysokości opłat, gdyż zgodnie z art. 40a ust. 2 pkt 3 ustawy zmieniającej takowej opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne objętej Decyzją Starosty nie pobiera się;
art. 8 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię skutkującą jego niezastosowaniem i stwierdzeniem, że Decyzja SKO jest nieważna, podczas gdy organy administracji publicznej mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a z uwagi na wejście w życie ustawy zmieniającej, w szczególności art. 40a ust. 2 pkt 3 ustawy zmieniającej, w przedmiocie odpadnięcia – od dnia 12 lipca 2014 r. – podstawy prawnej do pobrania opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne, decyzja organu wyższego stopnia – niezależnie czy wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, czy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego – powinna uchylić Decyzję Starosty i na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie w sprawie administracyjnej, co oznacza, że rozstrzygnięcie powinno być tożsame z tym wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Wskazując na powyższe uchybienia strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, strona skarżąca kasacyjnie przytoczyła na wstępie art. 153 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., art. 60 pkt 7 i 8, art. 61 ust. 3 pkt 4 u.f.p. oraz liczne orzecznictwo sądów administracyjnych na poparcie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, przede wszystkim zaś potwierdzenie, iż właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach opłat za udostępnianie danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie jak przyjął za skarżącym Sąd I instancji – wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie za słuszne należało uznać stwierdzenie, że skoro opłaty za udostępnienie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowią dochód budżetu Starosty T., to z uwagi na brzmienie art. 61 u.f.p., organem odwoławczym od Decyzji Starosty powinno być wyłącznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. G. wniósł o jej uwzględnienie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. M. G. na poparcie swojego żądania powtórzył argumentację przedstawioną przez stronę skarżącą kasacyjnie.
Ponadto w odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. poparło jej wniesienie, powołując się przy tym – podobnie jak strona skarżąca kasacyjnie i uczestnik M. G. – na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do właściwości rzeczowej organu do rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawach opłat za udostępnianie danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. Wniesienie skargi kasacyjnej uruchamia kontrolę Naczelnego Sądu Administracyjnego w granicach skargi kasacyjnej nad wyrokiem wydanym przez Sąd I Instancji.
Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione w zakresie wskazanym poniżej.
Przed ustosunkowaniem się do zarzutów skargi, Sąd II Instancji zwraca uwagę na fakt, że kontrolowane przez Sąd I instancji decyzje administracyjne były wydane w specyficznym czasie, jeżeli chodzi o zmiany w obowiązującym wówczas Prawie geodezyjnym. Decyzja organu pierwszej instancji tj. Starosty T. została wydana w dniu [...] czerwca 2014 r., a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., jako organu odwoławczego, w dniu 15 grudnia 2014 r., czyli już po zmianie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287, z późn. zm. u.p.g.k. ) która dokonana została ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz.897, dalej też jako ustawa zmieniająca). Zmiana stanu prawnego wywołana wskazaną ustawą zmieniającą nastąpiła z dniem 12 lipca 2014 r. (art. 16 ustawy zmieniającej).
W chwili obecnej kwestią sporną, w ramach badanych zarzutów skargi kasacyjnej, jest właściwość organu uprawnionego do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2014 r. W dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, tj. w dniu [...] czerwca 2014 r. obowiązywał art. 40 ust. 3c u.p.g.k., z którego wynikał obowiązek naliczenia opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne, z wyjątkami przewidzianymi w tym przepisie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych - do dnia 1 stycznia 2010 r. ustalenie opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne traktowane było jako czynność materialno-techniczna, skutkująca obowiązkiem strony uiszczenia stosownej należności, a przepisy prawa dla tego działania nie przewidywały formy decyzji lub postanowienia. Z tego powodu czynność była uznawana za czynność z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednakże, po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o finansach publicznych, uznano, że uregulowana w niej została kwestia formy ustalenia opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne (decyzja) oraz kwestia właściwości organów uprawnionych do wydania takiej decyzji zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji.
W myśl stanowiska zajętego w uchwale NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 1/14, opłaty, o których mowa w art. 40 ust. 3c ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne powinny być ustalane w formie decyzji administracyjnej, gdyż pobierane opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne - jako dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego spełniające kryterium dochodu określone w pkt 7 lub 8 art. 60 ustawy o finansach publicznych - stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, konsekwencją czego jest stosowanie do tych należności przepisu art. 61 i następnych ustawy o finansach publicznych. Zgodnie zaś z ust. 1 art. 61 tej ustawy w odniesieniu do tych należności wydawane są decyzje administracyjne przez właściwe organy. Stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Zgodnie zaś z postanowieniami art. 61 ust. 3 pkt 4 organami odwoławczymi od decyzji, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są samorządowe kolegia odwoławcze.
Wskazana powyżej ustawa zmieniająca z dnia 5 czerwca 2014 r., z dniem wejścia w życie, tj. co do zasady z dniem 12 lipca 2014 r., wprowadziła zmiany w zakresie ustalenia właściwości organów w sprawie ustalenia przedmiotowej opłaty. Jej postanowienia stały się postanowieniami bowiem normami szczególnymi wobec ww. norm art. 61 ustawy o finansach publicznych i zgodnie z brzmieniem art. 40 e ust. 1 u.p.g.k. dodanym do ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wysokość należnej opłaty oraz sposób jej wyliczenia utrwala się w Dokumencie Obliczenia Opłaty, który zawiera: 1) nazwę jednostki organizacyjnej, która wystawiła dokument; 2) identyfikator i datę wniosku o udostępnienie materiałów zasobu albo identyfikator i datę zgłoszenia prac geodezyjnych lub prac kartograficznych; 3) nazwy oraz liczbę jednostek rozliczeniowych udostępnianych materiałów zasobu, a także oznaczenia pozycji w odpowiedniej tabeli opłat zawartej w załączniku do ustawy; 4) wysokość użytych do wyliczenia podstawowych stawek jednostkowych oraz współczynników korygujących;5) kwotę opłaty; 6) datę wystawienia dokumentu oraz podpis organu lub upoważnionej przez niego osoby. W myśl art. 40e ust 2 u.p.g.k., dodanego ustawą zmieniającą, Dokument Obliczenia Opłaty wystawiany w postaci elektronicznej i generowany z systemu teleinformatycznego w sposób umożliwiający jego wydruk nie wymaga podpisu ani pieczęci.
Z kolei w myśl nowego art. 40f. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dodanego przez art. 1 pkt 29 ustawy zmieniającej: "W przypadku sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty, właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej wydaje decyzję administracyjną. 2. Wniesienie odwołania od decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty za udostępnianie materiałów zasobu nie wstrzymuje udostępnienia tych materiałów, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji".
Z powyższego wynika, że ustawodawca wprowadził nowy, oparty na przesłankach szczególnych, mechanizm ustalania i pobierania przedmiotowych opłat, który w pierwszej kolejności opiera się na czynności materialno-technicznej organu i jej akceptacji przez wnioskującego, a dopiero w przypadku sporu, który stanowi w tym przypadku niezbędną przesłankę prawną i faktyczną, wydawane są odpowiednie decyzje administracyjne.
W tym miejscu trzeba zauważyć, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja organu I instancji była wydana na podstawie m.in. art. 40 ust. 3c ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 61 ustawy o finansach publicznych. W tym czasie było przyjęte standardowe wydawanie z urzędu decyzji w sprawie opłat, o których stanowi ten przepis. Dla organu I instancji (starosty) obligatoryjną sprawą z urzędu było ustalenie przedmiotowej opłaty a rolą organu II instancji (samorządowe kolegium odwoławcze) było dokonanie aktu ponownej subsumpcji prawa w wyniku wniesionego odwołania.
Po wprowadzeniu zmian w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawą zmieniającą z dnia 5 czerwca 2014 r. przesłankami do wydania decyzji przez organ I instancji Służby Geodezyjnej i Kartograficznej (starostę ) stało się istnienie sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty. W tej sytuacji, nie ma racji Sąd I instancji stwierdzając, że w kontrolowanej sprawie organem II instancji jest właściwy organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, gdyż w myśl nowych przepisów organ ten rozpatruje odwołania od decyzji, w których, przesłankami jest uprzednie istnienie sporu dotyczącego zakresu udostępnianych materiałów zasobu lub wysokości należnej opłaty. Zdaniem Sądu II instancji, ten drugoinstancyjny organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej nie posiada zatem właściwości rzeczowej, która by wprost korespondowała z właściwością organu I instancji istniejącą przed omawianą zmianą. W tej sytuacji, w realiach sprawy kontrolowanej przez Sąd I instancji, organem II instancji jest samorządowe kolegium odwoławcze. Powoływanie się przez Sąd I Instancji na tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 1/14 jest o tyle nieuzasadnione, że stanowisko to nie odnosi się bezpośrednio/wprost w żaden sposób do stanu prawnego i faktycznego, jaki istnieje w sprawie kontrolowanej przez Sąd I instancji.
W świetle powyższych ustaleń, Sąd II instancji podziela argumentację strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie, że Sąd I instancji naruszył prawo ustrojowe (wskazane w skardze kasacyjnej jako materialne z uwagi na treść art. 174 p.p.s.a., który nie uwzględniając specyfiki prawa administracyjnego nie przewiduje naruszenia prawa ustrojowego) w postaci art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące wydaniem zaskarżonego wyroku, w którym przyjęto, że z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem właściwym do rozpoznania decyzji Starosty T. z dnia [...] czerwca 2014 r. jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego a nie samorządowe kolegium odwoławcze. Jak to zostało wykazane powyżej, w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie przepisy u.p.g.k. zmienione ustawą zmieniającą - nie stanowiły, co należy podkreślić, właśnie w realiach kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy - przepisów szczególnych, które uprawniałyby inny, niż samorządowe kolegium odwoławcze, organ do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2014 r. Właściwymi przepisami, w przedstawionych na wstępie uwarunkowaniach stanu prawnego i faktycznego kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawy, są przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), obowiązujące w dacie wydania kontrolowanej decyzji. W konsekwencji, Sąd I instancji niezasadnie stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r., uchylającą w całości decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2014 r., z uwagi na naruszenie zasady wyrażonej w art. 19 k.p.a. , jest nieważna.
Wobec powyższych ustaleń, Sąd II instancji podziela samo stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że Sąd I instancji naruszył art. 61 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.f. przez błędną ich wykładnię skutkującą ich niezastosowaniem podczas kontroli decyzji organu odwoławczego. Sąd II instancji jednak nie podziela argumentacji skarżącego kasacyjnie w tym zakresie, gdyż z jednej strony mija się ona w pewnym zakresie z istotą problemu ściśle kompetencyjnego występującego w sprawie i ponadto wychodzi częściowo poza granice sprawy sądowoadministracyjnej. Zdaniem Sądu II instancji, niezastosowanie jednak tych przepisów przez Sąd I instancji podczas kontroli decyzji organu odwoławczego skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku stwierdzającego nieważność decyzji SKO uchylającej w całości decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2014 r.
W kontrolowanym wyroku Sąd I instancji naruszył także art. 40f ust. 1 dodany przez ustawę zmieniającą do ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że znajduje zastosowanie w kontrolowanej sprawie jako podstawa uzasadniająca stwierdzenie nieważności kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji. W tym jednak miejscu Sąd II instancji czyni zastrzeżenie - z uwagi na konieczność działania w granicach kontrolowanej sprawy sądowoadministracyjnej, a tą sprawą jest obecnie kontrola przez Sąd II instancji zgodności z prawem/prawidłowości kontroli dokonanej przez Sąd I instancji wobec decyzji samorządowego kolegium odwoławczego - że wypowiedzenie się za właściwością samorządowego kolegium odwoławczego jest czynione przez Sąd II instancji w drodze analizy przepisów ustrojowowprawnych w oderwaniu od oceny kwestii ściśle materialnoprawnych. W ujęciu Sądu II instancji brak właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako organu odwoławczego od przedmiotowej decyzji starosty z dnia [...] czerwca 2014 r. wynika stąd, że w świetle nowego art. 40 f , dodanego ustawą nowelizacyjną do ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne, kompetencja organu I instancyjnego jest uruchamiana w przypadku sporu o jakim mówi wskazany przepis. Jest przy tym bezsprzeczne, że przy wydawaniu decyzji starosty z dnia [...] czerwca 2014 r., obowiązujące wówczas prawo nie czyniło takiego sporu przesłanką wydania decyzji. Stąd organem odwoławczym jest tutaj w konsekwencji, wobec braku wyraźnych ustawowych rozstrzygnięć intertemporalnych, samorządowe kolegium odwoławcze nie wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, gdyż ten ostatni organ jest właściwy jedynie w sprawie decyzji kwalifikowanych w swych ustawowych przesłankach tymże sporem. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę stanowisko Sądu II instancji.
Sąd II instancji nie ustosunkowuje się do zarzutu podnoszącego naruszenie art. 8 k.p.a. przez Sąd I instancji podczas kontroli skarżonej decyzji, gdyż sposób jego sformułowania, w tym szczególnie argumentacji powoduje, że Sąd II instancji musiałby się wypowiedzieć o kwestiach o wyraźnym wymiarze materialnoprawnych, a te nie były przedmiotem wywodu Sądu I instancji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd II instancji działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło