III SA/Wa 2373/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-18
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Agnieszka Krawczyk, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, podpisane przez osoby działające z upoważnienia Prezesa Zarządu PFRON na podstawie pełnomocnictw udzielonych na podstawie art. 53 ustawy o rehabilitacji, spełnia wymogi formalne dotyczące podpisu na tytule wykonawczym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając za zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego podpisu na tytułach wykonawczych. Podpisy złożone przez osoby działające z upoważnienia Prezesa Zarządu PFRON na podstawie art. 53 ustawy o rehabilitacji nie spełniają wymogów art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) w związku z art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ponieważ upoważnienie to dotyczy reprezentowania Zarządu Funduszu, a nie Prezesa Zarządu jako organu administracji publicznej będącego wierzycielem. Właściwą podstawą upoważnienia pracowników do działania w sferze władztwa administracyjnego jest art. 268a k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Grupy G. sp. z o.o. na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. nieprawidłowego określenia stawki odsetek, niepełnego określenia podstawy prawnej egzekucji oraz wystawienia tytułów wykonawczych przez osoby nieuprawnione. Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego podpisu na tytułach wykonawczych, stwierdzając, że osoby podpisujące działały na podstawie niewłaściwego upoważnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, stwierdził, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Prezesa Zarządu PFRON na rzecz G. sp. z o.o. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz G. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na podstawie dwóch tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2012 r. wystawionych przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON") o nr [...] oraz nr [...] , Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko Grupie G. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "Skarżąca").
Skarżąca w dniu 7 listopada 2012 r. zgłosiła na podstawie art. 33 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), zarzuty niespełnienia przez oba te tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., t.j.:
- nieprawidłowe określenie stawki odsetek przez wpisanie stawki nieaktualnej na dzień wystawienia tytułów, niepodanie wysokości odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułów wykonawczych oraz pominięcie okresów przerw w naliczaniu odsetek;
- niepełne określenie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji, które miało polegać na wpisaniu w poz. 30 tylko numeru decyzji organu I instancji bez wskazania tego organu i bez wskazania wydanej w sprawie decyzji organu II instancji;
- wystawienie tytułu wykonawczego przez osoby nieuprawnione.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Prezes Zarządu PFRON uwzględnił zarzut Skarżącej dotyczący braku wskazania okresów przerw w naliczaniu odsetek, odmawiając zasadności pozostałym zarzutom.
Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie w części dotyczącej oddalenia zarzutów błędnego wystawienia ww. tytułów wykonawczych przez nieprawidłowe określenie stawki odsetek, nie wskazanie wysokości odsetek naliczonych na dzień wystawienia przywoływanych tytułów wykonawczych, niepełne określenie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji oraz wystawienie tytułów przez osoby nieuprawnione.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r., w sprawie ostatecznego stanowiska wierzyciela, Prezes Zarządu PFRON nie uznał zarzutów Skarżącej.
Pismem z 7 czerwca 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej: "rozporządzenie") przez przyjęcie, że prawidłowe określenie decyzji będącej podstawą prawną egzekwowanego obowiązku nie wymaga wskazania organu, który ją wydał, a w sytuacji gdy wierzyciel posługiwał się formularzem tytułu wykonawczego czteropozycyjnego, nie miał obowiązku zliczenia odsetek na dzień wystawienia tytułu ani określenia stawki odsetek na ten dzień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1792/13 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). uchylił ww. postanowienie Prezesa Zarządu PFRON ze względu na naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 17 § 1a u.p.e.a.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. zostało podpisane przez działających z upoważnienia Prezesa Zarządu PFRON: kierownika działu Windykacji Wpłat Obowiązkowych – D. G. , oraz p.o. zastępcę dyrektora Wydziału Wpłat Obowiązkowych – A. F. oraz pracownika: B. S.. Natomiast zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. podpisali z upoważnienia Prezesa Zarządu PFRON: p.o. zastępcy dyrektora Wydziału Wpłat Obowiązkowych – A.F. oraz p.o. zastępcy dyrektora Wydziału Wpłat Obowiązkowych – E. D. oraz pracownicy: starszy specjalista B.S. , p.o. kierownika II Sekcji Administracyjnej I. W. a, oraz kierownik działu Windykacji Wpłat Obowiązkowych – D. G. . Tym samym w wydaniu ww. postanowienia uczestniczyły osoby, które brały udział w wydaniu postanowienia je poprzedzającego, a zatem podlegały one wyłączeniu od udziału w postępowaniu.
Prezes Zarządu PFRON po ponownym rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. uwzględnił zarzut Skarżącej dotyczący braku wskazania okresów przerw w naliczaniu odsetek. Jednocześnie odmówił uznania zarzutów Skarżącej dotyczących błędnego wystawienia tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz [...] z dnia [...] września 2012 r. przez nieprawidłowe określenie stawki odsetek, nie wskazanie wysokości odsetek naliczonych na dzień wystawienia przywoływanych tytułów wykonawczych, niepełne określenie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji oraz wystawienie tytułów przez osoby nieuprawnione.
W uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej stawki odsetek oraz braku wskazania wartości odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, stwierdził, iż zgodnie z art. 27 u.p.e.a. tytuł wykonawczy musi zawierać treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Organ egzekucyjny egzekwując należność pieniężną musi znać jej wysokość. W tytule egzekucyjnym muszą zatem być podane wszelkie dane, pozwalające na jej ustalenie.
Ponadto w myśl zaś art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "o.p.", zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z art. 51 § 1 o.p. podatek nie zapłacony w terminie jest zaległością podatkową. Odsetki nalicza się od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności zobowiązania.
Organ wskazał, że wielkość stopy procentowej odsetek za zwłokę jest zmienna. Ponieważ w treści przepisu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. użyto sformułowania stawka odsetek w liczbie pojedynczej, to w tytule nie wskazuje się wszystkich stawek odsetek obowiązujących w poszczególnych okresach od dnia powstania zaległości podatkowej, a jedną konkretną stawkę odsetek. Równocześnie przepis ten nie zawiera żadnego dodatkowego określenia, poza sformułowaniem stawka odsetek, wskazującego okres, którego ma dotyczyć stawka odsetek wpisana w tytule wykonawczym. W związku z tym, sam brak określenia kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nie powoduje, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów z art. 27 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu niepełnego określenia podstawy prawnej dochodzonej należności wskazano, że w przypadku, gdy decyzją ostateczną utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, niepowoływanie decyzji ostatecznej w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji, nie ma znaczenia prawnego dla istnienia egzekwowanego obowiązku. Powołanie zatem w tytule wykonawczym jako podstawy prawnej egzekucji decyzji nieostatecznej w sytuacji, gdy decyzja ostateczna nakłada na adresata decyzji dokładnie taki sam obowiązek, jaki nałożony był decyzją organu I instancji, utrzymaną w mocy tą pierwszą decyzją, pozostaje bez wpływu na kształt obowiązku ciążącego na adresacie decyzji obu instancji.
Organ zaznaczył, że przepis art. 27 § 1 u.p.e.a. nie stanowi o tym, że oprócz podania podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy określić organ będący jej autorem.
W związku z zarzutem dotyczącym wystawienia ww. tytułów wykonawczych przez osoby nieuprawnione organ wskazał, że zgodnie z art. 49 ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127 poz. 721 ze zm. – dalej: "ustawa o rehabilitacji"), do egzekucji wpłat na PFRON, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu. Ponadto, zgodnie z art. 53 ust 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu reprezentuje Fundusz na zewnątrz oraz może powoływać pełnomocników Zarządu, ustalając granice ich umocowania. Na dzień wystawienia tytułów wykonawczych osoby podpisane posiadały wymagane i ważne pełnomocnictwa.
Skarżąca zakwestionowała to postanowienie wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia przez bezzasadne przyjęcie, że prawidłowe określenie decyzji będącej podstawą prawną egzekwowanego obowiązku nie wymaga wskazania organu, który ją wydał, a także, że w sytuacji gdy wierzyciel posługiwał się formularzem tytułu wykonawczego czteropozycyjnego, nie miał obowiązku zliczenia odsetek na dzień wystawienia tytułu ani określenia stawki odsetek na ten dzień.
W związku z tym Skarżąca sformułowała wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że Prezes Zarządu PFRON nie uznał zgłoszonego przez nią zarzutu błędnego wystawienia tytułów wykonawczych przez nieprawidłowe określenie stawki odsetek, niewskazanie wysokości odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułów; niepełne określenie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji oraz wystawienie tytułów wykonawczych przez osoby nieuprawnione .
W uzasadnieniu podkreślono, że oceniając treść tytułu wykonawczego nie można poprzestać – jak to czyni wierzyciel – na lekturze art. 27 u.p.e.a., ale trzeba mieć na uwadze rozporządzenie Ministra Finansów, tj. jego § 5 oraz załączniki graficzne. Z treści ww. rozporządzenia Ministra Finansów jednoznacznie wynika obowiązek wpisania kwoty i stawki odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.
W kwestii nieprawidłowego określenia podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku podniosła, że wpisanie w tytule jedynie numeru decyzji administracyjnej, z której obowiązek wynika, bez określenia organu, który jest jej autorem, nie jest miarodajnym oznaczeniem aktu administracyjnego i nie pozwala na jego poprawną identyfikację w sformalizowanym postępowaniu egzekucyjnym.
Poza tym za gołosłowne uznano zapewnienie wierzyciela, że podpisani pod tytułem wykonawczym pracownicy istotnie dysponowali pełnomocnictwami uprawniającymi ich do dokonania czynności w zastępstwie organu.
W odpowiedzi na skargę Prezes PFRON podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. pełnomocnik organu wniósł o przeprowadzenie dowodu ze złożonych pełnomocnictw o nr [...] i [...] oraz regulaminu organizacyjnego wydziału wpłat obowiązkowych PFRON na okoliczność umocowania osób w nich wskazanych do podpisania tytułów wykonawczych. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód z ww. dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego – Grupę G. sp. zo.o. z siedzibą w O. – w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2012 r. o nr [...] oraz nr [...] , wystawionych na należności z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2006 r. do lipca 2007 r.
Skarżąca oparła zarzuty na podstawie wymienionej w przepisie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. wskazując na niespełnienie w tytule wykonawczym wymagań określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów. Jak wywodziła w skardze, tytuły wykonawcze zostały wystawione błędnie przez: 1) nieprawidłowe określenie stawki odsetek, niewskazanie wysokości odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułów; 2) niepełne określenie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji oraz 3) wystawienie tytułów wykonawczych przez osoby nieuprawnione .
Sąd uznał, że na uwzględnienie zasługuje ostatni z wymienionych zarzutów skargi.
Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela.
Użyte w przepisie sformułowanie: "podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego" należy rozumieć jako warunek złożenia na tytule wykonawczym podpisu albo przez piastuna organu będącego wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albo przez osobę upoważnioną do wystawienia tytułu wykonawczego przez organ będący wierzycielem. Podstawę takiego upoważnienia w postępowaniu administracyjnym stwarza przepis art. 268a k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym znajduje odpowiednie zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a. Na możliwość i konieczność zastosowania go m.in. w sprawach takich, jak sprawa rozpoznana (egzekucja wpłat na PFRON), wskazuje dodatkowo zawarte w art. 66 ustawy o rehabilitacji odesłanie do stosowania k.p.a. w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy.
Zgodnie ze wspomnianym przepisem art. 268a k.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Jak z tego wynika, katalog działań, do podejmowania których organ może upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej, ma charakter przykładowy (zwrot "w szczególności"), nie powinno zatem budzić wątpliwości, że upoważnienie takie może też obejmować czynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym wystawianie w jego imieniu tytułów wykonawczych.
Jak wynika z tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2012 r. o nr [...] oraz nr [...] , w ich nagłówku prawidłowo wskazano jako wierzyciela Prezesa Zarządu PFRON. Uprawnienie tego organu do wystawienia tytułu wykonawczego na należności z tytułu wpłat na PFRON wynika wprost z art. 49 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z jego treścią, do egzekucji wpłat na PFRON z tytułu należności, o których mowa m.in. w art. 21 ust. 1 ustawy (a o takie chodzi w sprawie niniejszej), stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z tym że tytuł wykonawczy wystawia Prezes Zarządu Funduszu.
Prezesem Zarządu PFRON jest W. S. , co wynika z załączonego do odpowiedzi na skargę odpisu aktu powołania na to stanowisko z dnia 17 czerwca 2008 r. (k. 11).
Tytuły wykonawcze, będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozpoznanej sprawie, nie zostały jednak podpisane przez piastuna organu będącego wierzycielem. Na tytułach tych widnieje podpis dwóch osób: Kierownika Sekcji Egzekucji Administracyjnej – J. M. oraz Eksperta Wydziału Wpłat Obowiązkowych – T.D. . Osoby te – jak wynika z pieczęci, którą podpisy opatrzono – działały z upoważnienia Prezesa PFRON.
Okoliczność ta nie znajduje jednak żadnego potwierdzenia w aktach sprawy. Organ nie dowiódł jej także przed Sądem złożonymi na rozprawie dowodami z dokumentów w postaci poświadczonych za zgodność z oryginałem pełnomocnictw o nr [...] i [...] oraz regulaminu organizacyjnego wydziału wpłat obowiązkowych PFRON na okoliczność umocowania osób w nich wskazanych do podpisania tytułów wykonawczych. Po przeprowadzeniu dowodu z wymienionych dokumentów Sąd uznał, że podpisy na tytułach wykonawczych wymienionych w nim osób nie spełniają warunków podpisu z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z art. 268a k.p.a.
O takiej ocenie wskazanych dowodów przesądziła okoliczność, że pełnomocnictwa o wskazanych numerach zostały wystawione nie na podstawie art. 268a k.p.a., lecz na podstawie art. 53 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 tej ustawy.
Zgodnie z treścią art. 53 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu reprezentuje Fundusz na zewnątrz (ust. 1). Prezes może powoływać pełnomocników Zarządu, ustalając granice ich umocowania (ust. 2). Do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych Funduszu są upoważnieni: 1) Prezes lub każdy z jego zastępców samodzielnie; 2) dwaj pełnomocnicy działający łącznie (ust. 3). Prezes wykonuje za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników Funduszu (ust. 4).
Stosownie do tego złożone na rozprawie pełnomocnictwa przewidują ustanowienie J. M. i T.D. pełnomocnikami Zarządu PFRON. Zarząd PFRON nie jest jednak wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji z tytułu wpłat na PFRON – jest nim Prezes Zarządu PFRON. Osoby podpisane pod tytułami wykonawczymi nie mogły więc działać z upoważnienia wierzyciela, bo nie zostały upoważnione do działania w jego imieniu, lecz do działania w imieniu organu PFRON, jakim jest Zarząd PFRON. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że w treści pełnomocnictwa i w regulaminie organizacyjnym wydziału wpłat obowiązkowych PFRON zostały one upoważnione do wykonywania czynności i podpisywania pism w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Sądu, nie mogły one być do tego umocowane na podstawie upoważnienia przewidzianego w art. 53 ustawy o rehabilitacji, który stwarza podstawę do ustanowienia pełnomocników Zarządu PFRON i które to upoważnienie nie może być utożsamiane z tzw. przedstawicielstwem administracyjnym, o którym mowa w art. 268a k.p.a. tj. upoważnieniem do działania w imieniu Prezesa Zarządu PFRON jako organu administracji publicznej będącego wierzycielem. Uprawniony jest w związku z tym wniosek, że błędna praktyka podpisywania tytułów wykonawczych i aktów administracyjnych przez dwie osoby "upoważnione" do działania w imieniu Prezesa Zarządu PFRON wynika z takiego mylnego rozumienia skutków upoważnienia z art. 53 ustawy o rehabilitacji.
Właściwą podstawą upoważnienia pracowników do działania w sferze władztwa administracyjnego, czyli w postepowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym ogólnym (regulowanym k.p.a.) i egzekucyjnym (u.p.e.a.), jest przepis art. 268a k.p.a. Upoważnienia do działania w tej sferze w imieniu Prezesa Zarządu PFRON nie można mylić z mającym inny charakter upoważnieniem do działania jako pełnomocnik Zarządu Funduszu. Zarząd Funduszu jest organem Funduszu, będącego państwowym funduszem celowym (art. 50 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o rehabilitacji), a do jego zadań należy w szczególności: opracowywanie projektów planów działalności Funduszu i projektu planu finansowego; dokonywanie wyboru przedsięwzięć do finansowania ze środków Funduszu; gospodarowanie środkami Funduszu; opracowywanie szczegółowych zasad finansowania realizacji zadań, o których mowa w ustawie; podejmowanie decyzji w sprawie odraczania terminu spłat i umarzania pożyczek; sprawowanie kontroli nad wykorzystaniem środków Funduszu przekazywanych na realizację zadań określonych ustawą; współpraca z organizacjami pozarządowymi; składanie Radzie Nadzorczej sprawozdań z działalności Funduszu (art. 51 ust. 1 ustawy o rehabilitacji).
Zadania te nie mają charakteru działań władczych o charakterze jurysdykcyjnym, czy wykonawczym, dlatego nie można uznać, że upoważnienie do działania jako pełnomocnik Zarządu PFRON jest tożsame z upoważnieniem do działania w imieniu Prezesa Zarządu PFRON (w tym w postępowaniu egzekucyjnym).
Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, że wypełnienie przewidzianego w art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. warunku prawidłowości tytułu wykonawczego, w zakresie obejmującym "podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego" wymaga podpisu samego piastuna organu lub pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej upoważnionego na podstawie i zgodnie z art. 268a k.p.a. Upoważnienie do działania jako pełnomocnik Zarządu PFRON wymagania tego nie spełnia. Nie można zatem uznać, by wierzyciel wydając skarżone postanowienie wykazał bezzasadność zgłoszonego w tym zakresie zarzutu zobowiązanego.
Uchybienie to należy ocenić jako naruszenie przepisów postępowania (art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 10 i art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie skarżonego postanowienia.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będący wierzycielem będzie zobowiązany do uwzględnienia wspomnianego zarzutu. Nie wyklucza to, rzecz jasna, możliwości wystawienia tytułu wykonawczego ponownie, z właściwym na nim podpisem, przy założeniu, że termin przedawnienia jeszcze nie minął.
Pozostałe zarzuty skargi są niezasadne. Odnosząc się do nich ze względu na wymagania płynące z treści art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że ani zarzut wskazania błędnej stawki odsetek za zwłokę, ani zarzut niewskazania wielkości odsetek na dzień wystawienia tytułów, ani też zarzut niepełnego określenia podstawy prawnej należności nie mogły prowadzić do uznania, że tego rodzaju uchybienia mogły mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, faktem jest, że w tytułach należało wskazać stawkę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (rubryka nr 34), zliczając kwotę odsetek naliczonych na dzień wystawienia tytułu (rubryka nr 47), czego nie uczyniono. Obowiązek taki wynika z objaśnienia zawartego we wzorze tytułu wykonawczego, gdzie wskazuje się, że w rubryce nr 34 "wpisuje się stawkę odsetek, według której nalicza się dalsze odsetki". Te dalsze odsetki to odsetki naliczane po zliczeniu dotąd powstałych, które należy wskazać w rubryce nr 47. Sąd podziela w tym względzie pogląd wyrażony w powołanym w skardze wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 21 października 2008 r. sygn..akt I SA/Wr 816/08 (CBOSA), gdzie stwierdzono, że w tytule wykonawczym "chodzi o stawkę odsetek, obowiązującą w dniu wystawienia tytułu".
Sąd stwierdza jednocześnie, że pewne braki w tytule wykonawczym nie przesądzają automatycznie o jego wadliwości aktu, ale wymagają oceny w kontekście wszystkich informacji podanych w tytule (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2263/11, CBOSA). Skoro przepis art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wymaga wskazania w tytule wykonawczym stawki odsetek i terminu, od którego nalicza się odsetki i termin taki został wskazany wraz ze stawką odsetek na dzień powstania każdej z zaległości, to niewątpliwie pozwalało to na ustalenie wysokości odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Wykluczało to, zdaniem Sądu, możliwość uwzględnienia wspomnianego zarzutu.
Sąd nie dopatrzył się także wadliwości polegającej, zdaniem Skarżącej, na niepełnym określeniu podstawy prawnej należności. Jak wynika z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., w tytule wykonawczym należy wskazać podstawę prawną dochodzonego obowiązku. W tytułach wykonawczych z dnia 10 września 2012 r. nie wskazano wprawdzie organu, który decyzję wydał, ale jego identyfikacja była możliwa ze względu na podanie w tytułach numeru i daty decyzji Prezesa Zarządu PFRON określającej wysokość zobowiązań Skarżącej z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2006 r. do lipca 2007 r. W postępowaniu zakończonym tą decyzją Skarżąca była stroną i czynnie w nim uczestniczyła, nie może zatem twierdzić, że podane w tytułach oznaczenie nie pozwala na identyfikację podstawy obowiązku i organu, który ten obowiązek nałożył. Oznaczenie decyzji wskazanej w tytułach dotyczyło wprawdzie decyzji pierwszoinstancyjnej, co jednak nie oznacza, że tytuły wykonawcze dotknięte były wadą braku lub nienależytego określenia podstawy prawnej dochodzonego obowiązku.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). W przedmiocie wstrzymania wykonania uchylonych postanowień orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Na wniosek Skarżącej, stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego w kwocie stanowiącej sumę uiszczonego wpisu od skargi ((pkt 3 sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło