II GSK 1774/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-31
Skład orzekający: Jan Bała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w trybie autokontroli (uwzględniając skargę w całości), może orzec o prawach strony, które nie były objęte zakresem pierwotnej skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję autokontrolną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia. Nie może orzec o prawach strony, które nie były objęte zakresem pierwotnej skargi, gdyż brak jest podstawy prawnej do wydania takiej decyzji. W konsekwencji, taki punkt decyzji jest nieważny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR dotyczącą R. Ż. Organ w odpowiedzi na skargę wydał decyzję, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą pomoc finansową skarżącej spółce. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność punktu tej decyzji, który utrzymywał w mocy decyzję przyznającą pomoc spółce, uznając, że organ orzekł w sprawie, która nie była objęta zakresem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając w istocie stanowisko WSA, że punkt decyzji był nieważny z powodu braku podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie w trybie autokontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 796/15 w sprawie ze skargi "K. R. Ś." Spółki z o.o. w P. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 796/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., po rozpoznaniu skargi "K. R. Ś." Spółki z o.o. w P., stwierdził nieważność pkt 2 decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] lipca 2015 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] maja 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. odmawiającą R. Ż. płatności ONW. Decyzja ta została skierowana (zamiast do R. Ż.) do "K. R. Ś." Spółki z. o.o. w P. (dalej skarżąca).
Pismem z [...] czerwca 2015 r. "K. R. Ś." Sp z .o.o. w P. wywiodła od powyższej decyzji skargę, w której zaskarżyła jedynie rozstrzygnięcie w części, a mianowicie w zakresie, w jakim dotyczyło ono R. Ż..
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o umorzenie postępowania, gdyż decyzją z [...] lipca 2015 r. uwzględnił skargę w całości i orzekł o:
1. uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z [...] maja 2015 r. o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2015 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2014 dla R. Ż. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;
2. utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ś. z [...] lutego 2015 r. w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystanych warunkach gospodarowania na rok 2014 dla "K. R. Ś." Sp z. o.o. w P..
Postanowieniem z 21 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. umorzył sprawę jako bezprzedmiotową (sygn. akt III SA/Wr 569/15).
Pismem z [...] sierpnia 2015 r. "K. R. Ś." Sp. z.o.o. w P. wywiódł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] lipca 2015 r. wnosząc o jej uchylenie w zakresie pkt. 2.
WSA we W. stwierdził nieważność pkt. 2 decyzji z [...] lipca 2015 r.
Sąd stwierdził, że wadliwość zaskarżonej w sprawie decyzji (w zakresie wskazanym w pkt 2 sentencji wyroku) wynika z faktu, iż ten sam organ orzekał w sprawie, w której zapadło już uprzednio ostateczne rozstrzygnięcie.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W.:
- pierwotnie decyzją z [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie przyznania stronie skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2014 r.;
- następnie (zaskarżoną) decyzją z [...] lipca 2015 r. "niejako" ponownie utrzymał w mocy tę samą w/w decyzję pierwszoinstancyjną tj. decyzję z [...] lutego 2015 r. (pkt 2 decyzji).
W związku z tym Sąd uznał, że zaszła przesłanka nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej k.p.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie skargi lub uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we W. do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Zdaniem organu decyzja z [...] maja 2015 r. skierowana do K. została omyłkowo zamieszczona w aktach sprawy, ponieważ nie została doręczona skarżącej.
K. otrzymał bowiem decyzję, która dotyczyła R. Ż., więc złożył skargę od decyzji, która faktycznie jego nie dotyczyła.
Wobec tego brak doręczenia decyzji stronie nie wywołuje żadnych skutków procesowych, czyli organ nie jest związany wydaną decyzją.
W tych warunkach WSA nie mógł stwierdzić nieważności pkt. 2 decyzji z [...] lipca 2015 r.
Pismem z [...] marca 2016 r. organ zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jest ona oparta wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 (naruszeniu przepisów postępowania), a strona, która wniosła skargę kasacyjną, zrzekła się rozprawy, zaś pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W rozpoznawanej sprawie zostały spełnione powyższe warunki, więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Oznacza to, że wydając decyzję autokontrolną, organ związany jest granicami sprawy wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia.
Wobec tego NSA stwierdza, że pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. został wydany z naruszeniem powyższego przepisu. Bezsporne jest w sprawie, że pierwotnie spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z [...] maja 2015 r. dotyczącą R. Ż.. W jej konsekwencji organ wydał zaś decyzję, w której orzekł o uprawnieniach zarówno R. Ż., jak i skarżącej, tj. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2015 r. o przyznaniu skarżącej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach (ONW) na rok 2014 r. Nie budzi wątpliwości NSA, że powyższa decyzja nie była objęta zakresem pierwotnej skargi spółki. W konsekwencji nie mogła też stanowić przedmiotu rozstrzygnięcia w decyzji autokontrolnej.
Skoro zatem organ wydał decyzję, do podjęcia której nie było podstawy prawnej, należy stwierdzić, że pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. jest nieważny stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym też zakresie NSA uznał, że uzasadnienie wyroku jest błędne, choć ostateczne rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Pozostałe podniesione przez organ okoliczności pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Niezależnie bowiem od tego, czy decyzja z [...] maja 2015 r. została spółce doręczona, czy nie, pkt 2 decyzji z [...] lipca 2015 r. jest nieważny. Brak jest bowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy podstawy prawnej do wydania w trybie autokontrolnym decyzji dotyczącej spółki.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło