IV SA/Wa 2621/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-08
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Kaja Angerman, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów jest dopuszczalne, gdy od jej wydania upłynęło więcej niż 5 lat, a decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów jest dopuszczalne, nawet jeśli od jej wydania upłynęło ponad 5 lat, jeśli postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów ograniczających możliwość wzruszenia decyzji. Ponadto, późniejsze czynności cywilnoprawne, zwłaszcza nieodpłatne, nie stanowią przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie są one bezpośrednimi skutkami prawnymi decyzji administracyjnej i powinny być oceniane w odrębnym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1978 r. w części dotyczącej działek po scaleniu. Wniosek o stwierdzenie nieważności złożono z powodu naruszenia granic działek i objęcia scaleniem gruntów zabudowanych bez zgody właścicieli. Minister stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając rażące naruszenie przepisów o scalaniu gruntów. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o terminach do stwierdzenia nieważności oraz wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych przez pierwotną decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...] Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013, poz. 267), po rozpoznaniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku w części, dotyczącej dziełek oznaczonych po scaleniu nr [...].
W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 1977 roku nr [...] Wojewoda [...] z urzędu podjął postępowanie scaleniowe we wsi P., gm. C. Projekt scalenia opracowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13) został zatwierdzony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku nr [...]. Postępowaniem scaleniowym objęto m. in. grunty należące do W. i S. małż. W. o łącznej powierzchni 0,74 ha i wartości 75,10 jednostek szacunkowych, w tym zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych oraz zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych, należącą do S. M. W zamian za te grunty W. i S. małż. W. wydzielono grunty o łącznej powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych, w tym zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych. Natomiast S. M. otrzymał zabudowaną działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i wartości [...] jednostek szacunkowych.
Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 roku, W. i S. małż. W. i S. M. zwrócili się o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku nr [...] w części dotyczącej gruntów, oznaczonych po scaleniu jako działki nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że przy wyznaczaniu projektu scalenia na gruncie, naruszono granice przebiegające pomiędzy działkami nr [...]. Według wnioskodawców, granice ustalone w czasie postępowania scaleniowego pomiędzy przedmiotowymi działkami były niezgodne ze stanem faktycznym na gruncie oraz naruszyły kontur budynku gospodarczego na działce nr [...], istniejącego przed wszczęciem postępowania scaleniowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku w części, dotyczącej dziełek oznaczonych po scaleniu nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że brak było zgody wnioskodawców na objęcie scaleniem ich gruntów pod zabudowaniami, a w szczególności na zaprojektowanie bez ich zgody nowych granic między tymi gruntami.
Pismem z dnia 5 maja 2015 roku A. K., właścicielka nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że w obecnym porządku prawnym istnieją ograniczenia czasowe w dopuszczalności prowadzenia postępowania nieważnościowego, a mianowicie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 2014, poz. 700), zgodnie z którym do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych nie stosuje się art. 145-145b oraz art. 154-156 k.p.a jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Nadto, zarzuciła również że organ nie zbadał problematyki nieodwracalnych skutków prawnych, jakie miała wywołać przedmiotowa decyzja.
Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z rejestru gruntów wsi P., mapy obszaru scalenia, zezwolenia na budowę z dnia [...] lutego 1961 r. Nr [...] oraz decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1970 r. Nr [...], że grunty skarżących, oznaczone przed scaleniem jako działki nr [...], a następnie odpowiadające im grunty oznaczone po scaleniu jako działki nr [...], w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi P., stanowiły działki zabudowane. W dokumentacji operatu scaleniowego wsi P., zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku, brak jest zgody właścicieli przedmiotowych gruntów na objęcie scaleniem ich gruntów pod zabudowaniami, a w szczególności na zaprojektowanie bez ich zgody nowych granic między tymi gruntami. Prowadzenie prac projektowych w obszarze gruntów pod zabudowaniami, pogorszenie warunków korzystania z budynków oraz ustalenie granic między takimi gruntami nie uwzględniając ich stanu zagospodarowania, bez zgody ich właścicieli, stanowi rażące naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Odnosząc się do zarzutu ograniczeń czasowych, wskazał że jest on bezzasadny, bowiem zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 roku o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 2013, poz. 1157), obowiązującym od dnia 16 października 2013 roku, do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145 b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, do postępowań administracyjnych o których mowa wart. 33 ust. 2 ustawy zmienianej wart. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku zostało wszczęte wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 roku, a art. 33 ust 2 ustawy o scalaniu i wyminie gruntów ma zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie tego przepisu, czyli po dniu 16 października 2013 roku, nie można w przedmiotowym postępowaniu zastosować art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymienianie gruntów.
Odnosząc się zaś do problematyki nieodwracalnych skutków prawnych jakie miałaby wywołać decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Postępowanie scaleniowe jest jednym z najbardziej skomplikowanych postępowań administracyjnych. W wyniku tego postępowania nie dochodzi bowiem do przeniesienia tytułu własności nieruchomości, a jedynie do zmiany posiadania. Naczelny Sąd Administracyjne w Warszawie w wyroku z dnia 8 października 1999 roku, sygn. akt: II SA 986/99 wskazuje, że stosownie do przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechuje je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Kontrolowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem dla ich oceny znaczenie mają późniejsze czynności cywilnoprawne lub publicznoprawne, które nie były ani przedmiotem badania przedmiotowej decyzji, ani wynikiem jej wydania, ani też wynikiem jej wykonania. Prawa te powstały w oderwaniu od zakresu i skutków omawianej decyzji i powinny być ocenianie pod względem skutków prawnych jakie wywołały w innym postępowaniu i przed właściwym organem.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:
- art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez niepoczynienie żadnych ustaleń co do tego, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku nr [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez lakoniczne niejasne ustosunkowanie się do zarzutu postania nieodwracalnych skutków prawnych wskutek wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku,
- art. 156 § 2 k.p.a. poprzez wadliwą wykładnię pojęcia "nieodwracalne skutki prawne",
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sprawie, podczas gdy nie wystąpiły przesłanki pozwalające na użycie sankcji nieważności.
W ocenie strony skarżącej organ nie uwzględnił, że w sprawie doszło do szeregu czynności prawnych odnoszących się do działki objętej decyzją Wojewody [...], której nieważność stwierdzono, tj. zawarto:
- umowę częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny [...].04.1992 r. - umowa między Z. T. A. T., rep. A nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w B.),
- umowę darowizny nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny z dnia [...].11.1991 r. - umowa zawarta między S. T. a A. T. i Z. T., rep. A nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w B.),
- umowę darowizny nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny z dnia [...].03.2013 r. - umowa zawarta m.in. między A. T. a A. K., rep. A nr [...] Kancelaria Notarialna Notariusz A. K.), jak również okoliczność, iż obecnie nie istnieje działka o numerze [...].
Ponadto skarżąca zarzuciła organowi, iż lakonicznie ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez nią we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez co naruszył art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając niniejszą sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu orzekający w niniejszej sprawie organ słusznie wywiódł, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku w części, dotyczącej dziełek oznaczonych po scaleniu nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, co uzasadniało koniczność stwierdzenia jej nieważności w w/w zakresie na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, grunty pod zabudowaniami nie mogły być objęte scaleniem bez zgody ich właściciela (samoistnego posiadacza). Jak wynika zaś ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności z rejestru gruntów wsi P., mapy obszaru scalenia, zezwolenia na budowę z dnia [...] lutego 1961r. Nr [...] oraz decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1970 r. Nr [...], że grunty skarżących, oznaczone przed scaleniem jako działki nr [...], a następnie odpowiadające im grunty oznaczone po scaleniu jako działki nr [...], w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi P., stanowiły działki zabudowane. W dokumentacji operatu scaleniowego wsi P., zatwierdzonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku, brak jest zgody właścicieli przedmiotowych gruntów na objęcie scaleniem ich gruntów pod zabudowaniami, a w szczególności na zaprojektowanie bez ich zgody nowych granic między tymi gruntami. Prowadzenie prac projektowych w obszarze gruntów pod zabudowaniami, pogorszenie warunków korzystania z budynków oraz ustalenie granic między takimi gruntami nie uwzględniając ich stanu zagospodarowania, bez zgody ich właścicieli, stanowi rażące naruszenie art. 1 ust. 3 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.
Sąd w pełni podziela także stanowisko organu w zakresie "ograniczeń czasowych". Jak bowiem słusznie wskazał Minister, zgodnie z treścią art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 roku o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. 2013, poz. 1157), obowiązującym od dnia 16 października 2013 roku, do postępowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, nie stosuje się art. 145-145 b oraz art. 154-156 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów stała się ostateczna, upłynęło 5 lat. Jednak stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, do postępowań administracyjnych o których mowa wart. 33 ust. 2 ustawy zmienianej wart. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku zostało wszczęte wnioskiem z dnia 20 grudnia 2012 roku, a art. 33 ust 2 ustawy o scalaniu i wyminie gruntów ma zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie tego przepisu, czyli po dniu 16 października 2013 roku, nie można było w przedmiotowym postępowaniu zastosować art. 33 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymienianie gruntów.
Odnosząc się z kolei do problematyki nieodwracalnych skutków prawnych jakie miałaby wywołać decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1978 roku, z uwagi na:
- umowę częściowego zniesienia współwłasności nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny [...].04.1992 r. - umowa między Z. T. a A. T., rep. A nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w B.),
- umowę darowizny nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny z dnia [...].11.1991 r. - umowa zawarta między S. T. a A. T. i Z. T., rep. A nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w B.),
- umowę darowizny nieruchomości obejmującej w/w działkę (akt notarialny z dnia [...].03.2013 r. - umowa zawarta m.in. między A. T. a A. K., rep. A nr [...] Kancelaria Notarialna Notariusz A. K.), jak również okoliczność, iż obecnie nie istnieje działka o numerze [...], należy wskazać, że stosownie do art. 156 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Na wstępie należy wskazać, że słusznie organ wyjaśnił, że w wyniku postępowania scaleniowego nie dochodzi do przeniesienia tytułu własności nieruchomości, a jedynie do zmiany posiadania. w przywołanym przez niego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w z dnia 8 października 1999 roku, sygn. akt: II SA 986/99 wskazano, że stosownie do przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechuje je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowujące projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego - ich zdaniem - rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Kontrolowana decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem dla ich oceny znaczenie mają późniejsze czynności cywilnoprawne lub publicznoprawne, które nie były ani przedmiotem badania przedmiotowej decyzji, ani wynikiem jej wydania, ani też wynikiem jej wykonania. Prawa te powstały w oderwaniu od zakresu i skutków omawianej decyzji i powinny być ocenianie pod względem skutków prawnych jakie wywołały w innym postępowaniu i przed właściwym organem. Nadto, jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 czerwca 2013 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 463/13, przy ocenie ujemnej przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a., nie chodzi o "odwracalność" skutków prawnych w ogóle, lecz o odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności. Jednocześnie w orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że stwierdzenie nieważności decyzji nie musi automatycznie oznaczać odzyskania własności nieruchomości przez jej poprzedniego właściciela. Należy bowiem odróżnić skutki prawne decyzji administracyjnej od skutków prawnych decyzji wydanych w innym postępowaniu lub innych zdarzeń prawnych, które również wywołały dalsze skutki prawne i mogą być przedmiotem oceny w zakresie nieodwracalności tych skutków w innych postępowaniach.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż czynności prawne wskazane przez skarżącą, jakie dokonano w odniesieniu do spornych nieruchomości tj. umowa częściowego zniesienia współwłasności, umowy darowizny, nieistnienie obecnie w ewidencji działki nr [...], nie mogły stać na przeszkodzie w wydaniu zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie ochrona dotyczy nabycia odpłatnego, a nie nieodpłatnego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 października 1995 r., IV SA 747/94, Wspólnota 1997, nr 7, s. 26: "Stosownie do art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 z późn. zm.) [wersja archiwalna, obecnie tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707 z późn. zm. - przyp. aut.], ochrona nabywcy nieruchomości obejmuje jedynie prawa nabyte odpłatnie. Nabycie nieodpłatne nie może zostać ocenione jako powodujące nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Nakłady poczynione na nieruchomość nie mogą być oceniane jako zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej. Nakłady te podlegają rozliczeniu w postępowaniu cywilnym"). W tych przypadkach, gdy znajduje zastosowanie art. 156 § 2, organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (zob. komentarz do art. 158 § 2). Ochrona ta dotyczy, zgodnie z aktualnym art. 6 ust. 1 u.k.w.h., praw nabywcy działającego w dobrej wierze". Ponadto na marginesie należy także wskazać, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 20 marca 2000 r., OPS 14/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 93, że: "Dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość, jeżeli oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nastąpiło w toku postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji". Z akt sprawy wynika zaś, iż ostatnia z umów darowizny, na którą powołuje się skarżąca została zawarta już po wszczęciu postępowania nieważnościowego tj. w marcu 2013r. Również okoliczność, iż jedna z działek obecnie w jej ocenie "nie istnieje" nie stanowi przeszkody do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem decyzja odnosi się do numeracji działek i stanu jaki istniał w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji, a ewentualna zmiana w ewidencji gruntów w zakresie np. numeracji, nie oznacza jeszcze, że dana nieruchomość przestała istnieć.
Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie stanowisko Ministra jest uzasadnione.
Sąd nie stwierdził także, by w sprawie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a.. Materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organy. Strony miały możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami. Organ odwoławczy nie uchybił także art. 15 k.p.a. Organ dwukrotnie przeanalizował sprawę, z uwzględnieniem obowiązku dwukrotnego rozważenia sprawy w jej całokształcie, prowadzone przez niego postępowania cechowała wszechstronność i dążność do ustalenia prawdy obiektywnej. Wobec wskazanych przyczyn nie można zarzucić mu, by swoje stanowisko sformułował z naruszeniem art. 11 k.p.a. Sporządzone uzasadnienia i rozstrzygnięcia spełniają zaś wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji odniesiono się także do argumentacji odwołania. Brak podzielenia jej przez organ nie jest natomiast tożsamy z błędnym rozstrzygnięciem sprawy.
Reasumując należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 ustawy Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło