II GZ 272/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1029/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2012-2013 oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1029/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dotacji na prowadzenie szkół niepublicznych wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2012-2013 w wysokości 83.751 zł oraz pobranej w nadmiernej wysokości w 2013 r. w kwocie 6.480 zł. Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że w piśmie z dnia 16 grudnia 2015 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wyjaśniła, że na stronę wnoszącą o wstrzymanie wykonania decyzji ustawodawca nie nałożył bezwzględnego obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności warunkujących uwzględnienie wniosku, a weryfikacja zasadności takiego żądania powinna nastąpić z urzędu nie tylko na podstawie materiału przedstawionego przez wnioskodawcę, lecz w oparciu o całokształt akt sprawy. Podniosła, że finansowanie szkół, które prowadzi, następuje wyłącznie z otrzymywanych dotacji i wymaga angażowania środków własnych, gdyż nauka pobierana jest nieodpłatnie. Z tego powodu konieczność uiszczenia kwot określonych w zaskarżonej decyzji wymusi zamknięcie tych placówek i pozbawi rzeszę uczniów możności ukończenia kształcenia. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie poglądem w kwestii tej sąd orzeka przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony, gdyż to w jej interesie leży takie sformułowanie żądania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zaistnienie co najmniej jednej z przesłanek wstrzymania wykonania. Jednocześnie konieczne jest, by twierdzenia te zostały poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych wystarczająco obrazujących sytuację strony, ponieważ brak takiego odniesienia czyni niemożliwym pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania. Następnie Sąd I instancji stwierdził, że wniosek skarżącej został uzasadniony w stopniu niewystarczającym do jego uwzględnienia. Ewentualność uwzględnienia skargi nie jest bowiem przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z kolei samo twierdzenie, że konieczność uiszczenia zobowiązania stanowiłaby dla skarżącej znaczny wydatek i skutkowałaby powstaniem u niej istotnego uszczerbku uznać należy za niewystarczające. Do oceny słuszności tych obaw niezbędne byłoby poznanie sytuacji skarżącej, a zwłaszcza kondycji finansowej prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa, tymczasem niezbędnych w tym zakresie dokumentów brak w aktach sprawy, w szczególności nie zostały one złożone wraz z rozpoznawanym wnioskiem. W tej sytuacji niemożliwe było stwierdzenie, że powołana przez skarżącą okoliczność stanowi realne zagrożenie, a jeżeli tak, to czy jej wystąpienie może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. C., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że jeżeli Sąd I instancji uwzględniłby materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy to, ponad wszelką wątpliwość, doszedłby do wniosku, iż skarżącej należy udzielić ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonalności decyzji SKO w K. Ponownie podniosła, że z art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również z innych przepisów tej ustawy związanych z instytucją ochrony tymczasowej, nie wynika, by to na skarżącym spoczywał obowiązek uprawdopodobnienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto skarżąca stwierdziła, że Sąd I instancji nie odniósł się do jej argumentów dotyczących konieczności likwidacji prowadzonej przez nią szkoły w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji a w konsekwencji egzekucji kwoty 90.231 zł wraz z odsetkami. Do zażalenia dołączyła dokumenty mające potwierdzać jej trudną sytuację finansową, tj. wydruk raportu ZUS DRA z programu "Płatnik" z naliczonymi składkami za miesiąc grudzień 2015 r., kserokopię zeznania PIT 36 za 2010 r., a także upomnienie przesłane przez ZUS O/T. Inspektorat w G. na potwierdzenie, że nie jest w stanie spłacić bieżących składek ZUS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wbrew stanowisku skarżącej, strona zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Uprawnienie do przyznania ochrony tymczasowej wiąże się zatem z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, niepubl.). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06, niepubl.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie, a powtórzone następnie w zażaleniu sprowadzały się bowiem jedynie do ogólnych sformułowań nieuprawdopodobnionych jakimikolwiek okolicznościami faktycznymi. Samo podanie konkretnej sumy dotacji, która podlegać może egzekucji w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, nie jest wystarczające do uznania, że w sprawie występują przesłanki wyczerpujące wymogi określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia, nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji, tj. egzekucja 90.231 zł wraz z odsetkami spowoduje w omawianym stanie sprawy automatycznie skutki podane we wniosku, tj. likwidację prowadzonej przez skarżącą szkoły. Wnioskowanie takie należy uznać za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości przez Sąd sytuacji finansowej skarżącej. Skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje likwidację placówki oświatowej. W orzecznictwie podkreśla się, że niewątpliwie zakończenie bytu prawnego przedsiębiorstwa czy też innego podmiotu jest skutkiem trudnym do odwrócenia i wysoce szkodliwym. Konieczne jednocześnie jest wykazanie szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem wystarczające powoływanie się na ewentualną możliwość ogłoszenia upadłości i zwolnienia pracowników bez poparcia tych przypuszczeń konkretnymi faktami (por. postanowienia NSA z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1243/08, zbiór lex 575350). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarówno materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, jak i dołączone do zażalenia dokumenty, z których wynika jedynie wysokość dochodu skarżącej w 2010 r. oraz fakt zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie obrazują stanu finansowego i majątkowego skarżącej w stopniu uprawdopodabniającym okoliczności podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odwoływanie się we wniosku jedynie do obawy likwidacji prowadzonej przez skarżącą szkoły nie mogło być uznane za uzasadniające ten wniosek. Wobec powyższego ocenę wniosku skarżącej dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. należy uznać za prawidłową. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.