I SA/Wr 1757/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-14
Skład orzekający: Maria Tkacz - Rutkowska, Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), będąca trwałym zarządcą gruntów sklasyfikowanych jako lasy, jest podatnikiem podatku leśnego, mimo że grunty te są przeznaczone pod budowę dróg publicznych i GDDKiA nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że GDDKiA, jako posiadacz lasów stanowiących własność Skarbu Państwa w ramach trwałego zarządu, jest podatnikiem podatku leśnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku leśnym. Trwały zarząd jest formą posiadania zależnego, a fakt przeznaczenia gruntów pod budowę dróg publicznych i brak prowadzenia przez GDDKiA działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wyłącza obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku leśnym za 2014 r. dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), która uzyskała trwały zarząd nad gruntami sklasyfikowanymi jako lasy, przeznaczonymi pod budowę drogi. Organy podatkowe uznały GDDKiA za podatnika podatku leśnego, podczas gdy GDDKiA twierdziła, że nie jest podatnikiem, ponieważ nie posiada tytułu własności ani wieczystego użytkowania, a także nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżąca podnosiła również, że po przywróceniu miastu W. statusu miasta na prawach powiatu, faktyczne władztwo nad terenami przejęło miasto.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: starszy referent sądowy Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. w Wydziale I sprawy ze skargi A Oddział we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr SKO [...] w przedmiocie podatku leśnego za 2014 r oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...] określającą Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. (dalej także: GDDKiA, strona, skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku leśnym na 2013 r. w kwocie 34 zł i określiło GDDKiA z siedzibą w W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku leśnym na 2014 r. w kwocie 34 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Prezydent Miasta W., po uprzednim wezwaniu do złożenia deklaracji na 2014 r. i wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, określił GDDKIA zobowiązanie podatkowe w podatku leśnym na 2013 r. w wysokości 37 zł. Wskazał, że na mocy decyzji Wojewody D. z dnia [...], Nr [...], zezwalającej GDDKiA na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa Obwodnicy Miasta W. w ciągu drogi krajowej nr 35, od km 2 + 350 do km 8 + 250", strona stała się trwałym zarządcą nieruchomości położonych na terenie Gminy W., z których część stanowią grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy o łącznej powierzchni 0,8920 ha (szczegółowo opisane w decyzji organu I instancji).
Przytaczając treść art. 1 ust.1, ust. 2 i ust. 3, oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 465 ze zm., zwanej dalej u.p.l.), organ I instancji wskazał, że grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów jako las, podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym, chyba, że został zajęty na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna - wówczas obciąża go podatek od nieruchomości. Stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniała spełniona przesłanka zajęcia gruntów leśnych na prowadzenie działalności gospodarczej, a zatem grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 - dalej także: specustawa drogowa), zwalnia się z podatku od nieruchomości grunty i budynki wchodzące w skład nieruchomości przeznaczonych na realizację dróg publicznych, nabytych po dniu [...] stycznia 2007 r., odpowiednio na własność lub w trwały zarząd m.in. Skarbu Państwa oraz przekazanych GDDKiA na okres wskazany w tym przepisie. Podkreślił, że w aktualnym stanie prawnym zwolnienie dotyczy tylko gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, co wynika bezpośrednio z art. 1b ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustawa o podatku leśnym nie zawiera natomiast takiego zwolnienia. Jeżeli zatem grunty nabyte na budowę dróg publicznych i przekazanych w trwały zarząd GDDKiA są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, to podlegają opodatkowaniu podatkiem leśnym do czasu zajęcia ich na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Oznacza to, że na GDDKiA, w posiadaniu której są sporne grunty, ciąży obowiązek złożenia deklaracji oraz rozliczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku leśnego na 2014 r.
Prezydent zaznaczył także, że przepis art. 22 ust. 2 specustawy drogowej w sposób wyraźny odnosi się do zwolnienia z podatku od nieruchomości nie do zwolnienia ze wszystkich podatków, jakim mogą podlegać nieruchomości, w tym podatku leśnego. Przepisu tego nie można traktować jako lex specialis wobec zasad ogólnych, bowiem jego treść nie uzasadnia tego typu wykładni. Wyjaśnił również, że okoliczność przywrócenia Miastu W. statusu miasta na prawach powiatu nie wywiera wpływu na stan faktyczny sprawy. Nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że Prezydent Miasta W. z dniem [...] stycznia 2013 r. stał się z mocy prawa zarządcą wszystkich dróg publicznych w granicach tego miasta, zgodnie z art. 19 ust. 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 260, zwanej dalej u.d.p.). Organ podatkowy I instancji stwierdził, że strona mylnie wiąże powyższy fakt zarządzania drogami publicznymi z przeniesieniem statusu podatnika w podatku leśnym. Podatnikiem tym pozostaje trwały zarządca nieruchomości, czyli podmiot który otrzymał daną nieruchomość w trwały zarząd, a zatem GDDKiA. Podkreślił, że grunty stanowiące przedmiot opodatkowania w sprawie, sklasyfikowane jako lasy, nie są drogami, lecz nieruchomościami przeznaczonymi pod budowę dróg. Tym samym art. 19 ust. 5 u.d.p. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
W odwołaniu GDDKiA, wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła, że nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust. 1 u.p.l. zobowiązanych do zapłaty podatku rolnego. Przez objęcie przedmiotowych nieruchomości, trwałym zarządem GDDKiA nie stała się bowiem ani wścielam, ani wieczystym użytkownikiem, ani posiadaczem tych gruntów. Trwały zarząd wg strony stanowi jedynie prawną formę władania przedmiotowymi nieruchomościami. Ponadto począwszy od dnia 1 stycznia 2013 r, tj. od dnia przywrócenia Miastu W. statusu miasta na prawach powiatu, faktyczne władztwo nad tymi terenami, w tym umożliwiające podejmowanie inwestycji przejął Prezydent Miasta W., jako zarządca tych terenów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją uchyliło i określiło zobowiązanie w podatku leśnym na 2014 r., a nie jak błędnie wskazano w decyzji pierwszoinstancyjnej na 2013 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno postępowanie jak i wszystkie dokonane ustalenia dotyczyły roku 2014 a jedynie błędnie podano w decyzji, że określono zobowiązanie na 2013 r. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że poza sporem pozostaje okoliczność, że na mocy decyzji Wojewody D. z dnia [...], nr [...] (ostatecznej z dniem [...]) zezwalającej GDDKiA na realizację inwestycji drogowej, strona uzyskała trwały zarząd w stosunku do będących przedmiotem tej inwestycji nieruchomości położonych w W., z których część sklasyfikowana została jako lasy. W sprawie ustanowienia na rzecz GDDKiA od dnia 9 czerwca 2012 r. trwałego zarządu w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa (położonych na obszarze gminy W.) Wojewoda D. wydał ostateczne decyzje z dnia [...], [...] oraz [...].
Następnie, przytaczając treść art. 43 oraz art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., zwanej dalej u.g.n.), organ odwoławczy omówił instytucję trwałego zarządu i sposoby jego wygaśnięcia. Wskazał, że trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomościami przez jednostkę organizacyjną, a momentem nabycia tego rodzaju uprawnień w niniejszej sprawie przez GDDKiA jest data 9 czerwca 2012 r., kiedy to przymiot ostateczności uzyskała decyzja Wojewody D. z dnia [...]. Podkreślił, że na dzień wydania decyzji wymiarowej w niniejszej sprawie, nie zostało w trybie administracyjnym decyzją ostateczną stwierdzone wygaśnięcie trwałego zarządu strony w odniesieniu do nieruchomości będących przedmiotem postępowania wymiarowego w podatku leśnym na 2014 r.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w powyższych okolicznościach, przywrócenie miastu W. statusu miasta na prawach powiatu nie wywiera wpływu na stan faktyczny w niniejszej sprawie. Wskazał, że wprawdzie z dniem 1 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta W. z mocy prawa stał się zarządcą wszystkich dróg w granicach miasta W., bowiem zgodnie z art. 19 ust. 5 u.d.p. w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Jednak faktu zarządzania tymi drogami nie należy uważać za tożsame z posiadaniem tytułu prawnego do posiadania nieruchomości w postaci trwałego zarządu. Podkreślił, że zmiana zarządcy drogi nie jest tym samym co zmiana podmiotu posiadającego tytuł prawny w formie trwałego zarządu do danej nieruchomości. Wskazał również, że "zarządca drogi" to nie to samo co posiadane "statusu trwałego zarządu" oznaczającego tytuł prawny do gruntu zajętego pod drogę. W tym zakresie wskazał na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt OW 51/11. Dodatkowo podniósł, że przedmiotem opodatkowania nie były drogi, lecz nieruchomości przeznaczone pod budowę drogi, skalsyfikowane jako lasy. Przepis art. 19 ust. 5 u.d.p. nie znajduje zatem zastosowania w sprawie. Na poparcie swojego stanowiska, organ odwoławczy odwołał się również do danych z ewidencji gruntów i budynków podkreślając, że informacje tam zawarte są wiążące dla organów podatkowych przy wymiarze podatków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu GDDKiA, wnosząc o uchylenie o zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzuciła naruszenie:
- art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.l. w zw. z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że status trwałego zarządcy posiadany przez skarżącą daje podstawy do jednoczesnego przypisania skarżącej podmiotowości podatnika i płatnika podatku leśnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.l.;
- art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.l. w zw. z art. 336 ustawy Kodeks cywilny, poprzez ich niezastosowanie i nieobciążenie Prezydenta Miasta W. zobowiązaniem podatkowym za rok 2014, w sytuacji w której Prezydent Miasta W. jest samodzielnym posiadaczem lasów o powierzchni 0,8920 ha.
Ponad to, w sytuacji, w której powyższe zarzuty nie zostałyby uwzględnione przez Sąd, zaś Prezydent Miast W. zostałby uznany za posiadacza zależnego lasów o powierzchni 0,8920 ha, zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 4 u.p.l. poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w braku solidarnego zobowiązania skarżącej i Prezydenta Miasta W. do zapłaty podatku leśnego za rok 2014.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła brak podstaw prawnych do przypisania jej statusu podatnika w podatku leśnym. Podniosła, że stanowisko organów podatkowych w tym zakresie nie znajduje umocowania w treści art. 2 ust. 1 u.p.l., zawierającym zamknięty katalog podmiotów zobowiązanych do zapłaty podatku leśnego. Wskazała, że nie jest ani właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym, ani posiadaczem samoistnym opodatkowanych gruntów. Zdaniem skarżącej, w stanie faktycznym sprawy nie znajdzie zastosowania także regulacja z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.l., albowiem skarżąca nigdy nie weszła w posiadanie opodatkowanych gruntów.
Odnośnie przesłanki samego posiadania, skarżąca – przywołując definicję posiadania jako faktycznego władztwa nad rzeczą – zarzuciła, że takowego władztwa nie posiadała odnośnie do opodatkowanych gruntów, a sprawowany przez nią trwały zarząd należy odnieść jedynie do formy prawnej władania tymi nieruchomościami, której nie należy utożsamiać z przesłanką posiadania tych nieruchomości. Czyniąc to rozróżnienie skarżąca powtórzyła jednocześnie wcześniej prezentowany w sprawie pogląd, w myśl którego, z dniem 1 stycznia 2013 r., czyli z dniem przywrócenia miastu W. statusu miasta na prawach powiatu, faktyczne władztwo nad opodatkowanymi gruntami wykonywane jest przez Prezydenta Miasta W. jako zarządcy tych terenów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej p.g.i.k.), wpisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 publ CBOSA – www.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu, dla celów podatkowych podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcja (przeznaczenie) wskazana w ewidencji gruntów i budynków. Stanowią tak też ustawy podatkowe regulujące opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, podatkiem rolnym i podatkiem leśnym. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.l., opodatkowaniu tym podatkiem podlegają lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Lasem w rozumieniu ustawy o podatku leśnym są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art. 1 ust. 2 u.p.l.). Na gruncie ustawy o podatku leśnym zapisy ewidencji gruntów i budynków, uwzględniając też uregulowania zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przez ten organ samodzielnie korygowane bez uprzedniej zmiany zapisów zawartych w tej ewidencji.
W rozpoznawanej sprawienie nie jest sporne, że wskazane w decyzji organu I instancji grunty zostały w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane jako grunty leśne. Prawidłowo zatem przyjęły organy podatkowe, że grunty te, nad którymi GDDKiA uzyskała trwały zarząd, to grunty leśne i w związku z tym do opodatkowania tych gruntów zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku leśnym.
Uwzględniając także brzmienie art. 1 ust. 1 u.p.l., należy stwierdzić, że tylko w przypadku zajęcia nieruchomości sklasyfikowanych jako lasy na działalność gospodarczą wyłączone jest opodatkowanie tych nieruchomości podatkiem leśnym, przy czym nie ma znaczenia, czy na gruntach sklasyfikowanych jako lasy faktycznie wykonywana jest dzielność leśna w rozumieniu art. 1 ust. 3 u.p.l. W tym zakresie sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w wyroku WSA we Wrocławiu z 17 grudnia 2014 r. sygn.. akt I SA/Wr 2108/14).
Ponieważ działalność leśna, jak wynika z definicja zamieszczonej w art. 1 ust. 3 u.p.l., jest także rodzajem działalności gospodarczej dlatego zastrzeżono, w art. 1 ust. 1 tej ustawy, że wyłączeniem z opodatkowanie podatkiem leśnym objęte są lasy zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.
Zgodnie z definicją ogólną zawartą w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
W niniejszej sprawie nie doszło do zajęcie przez GDDKiA gruntów, sklasyfikowanych jako lasy, na działalność gospodarczą. Strona, która nabyła grunty leśne z mocy prawa w trwały zarząd (art. 20 specustawy drogowej) nie może bowiem prowadzić działalności gospodarczej o jakiej mowa w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. GDDKiA jest urzędem centralnym administracji rządowej. Status prawny strony reguluje ustawa o drogach publicznych. Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest centralnym organem administracji rządowej, który wykonuje swoje zadania przy pomocy GDDKiA (art. 18a ust. 1 u.d.p.). GDDKiA wykonuje również zadania zarządu dróg krajowych. Przepisy te oznaczają, że GDDKiA ma charakter podmiotu pomocniczego przy realizowaniu kompetencji przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Ponadto ze statutu nadanego GDDKiA przez Ministra Infrastruktury zarządzeniem nr 5 z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie nadania statutu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. Urz. Ministra Infrastruktury a 2002 r., nr 3, poz. 8 ze zm.), które obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2002 r. wynika, że GDDKiA jest centralnym urzędem administracji rządowej, obsługującym Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
Z obowiązujących przepisów wynika zatem, że GDDKiA jest urzędem centralnym administracji rządowej, powołanym do obsługi konkretnego centralnego organu administracyjnego jakim jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który nie posiada osobowości prawnej (na co wskazuje się w doktrynie), oznacza to, że GDDKiA wykonuje powierzone jej ustawą zadania, nie wyczerpując tym znamion definicji działalności gospodarczej określonej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (por wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4.02.2013 r., sygn. akt I SA/Gl 797/12, publ. CBOSA). Skarżąca realizuje więc wyłącznie swoje cele statutowe określone przepisami ustawy o drogach publicznych i wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi i nie prowadzi działalności gospodarczej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.p.l. Nie ma tym samym podstaw do twierdzenia, że na skutek wykonywania przez GDDKiA trwałego zarządu gruntów sklasyfikowanych jako lasy doszło do wyłączenia tych gruntów, na podstawie art. 1 ust. 1 u.p.l., jako zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej z opodatkowania podatkiem leśnym.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.l., podatnikami podatku leśnego z zastrzeżeniem ust.2, są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym, spółki, nieposiadające osobowości prawnej będące: (1) właścicielami lasów, z zastrzeżeniem ust. 3; (2) posiadaczami samoistnymi lasów; (3) użytkownikami wieczystymi lasów; (4) posiadaczami lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
W rozpoznawanej sprawie GDDKiA jest posiadaczem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa sklasyfikowanych jako lasy w ewidencji gruntów i budynków. Posiadanie to związane jest z trwałym zarządem tych gruntów nabytym przez GDDKiA nieodpłatnie, z mocy prawa na podstawie art. 20 ust.1 specustawy drogowej. Trwały zarząd tych gruntów GDDKiA uzyskała z dniem 9 czerwca 2012 r. , tj. z dniem w którym stała się ostateczna wydana przez Wojewodę D. decyzja nr [...] dnia [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Budowa obwodnicy miasta W. w ciągu drogi krajowej nr 35, od km2+350 do km 8+250". Do dnia wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie podatku leśnego na 2014 r. nie wydano ostatecznej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie trwałego zarządu GDDKiA w odniesieniu do nieruchomości będących przedmiotem wymiaru podatku leśnego na 2014 r.
Trwały zarząd jest formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną (art. 43 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jest swego rodzaju administracyjnym instrumentem służącym do dokonywania przesunięć majątkowych w ramach złożonej struktury. W takim wypadku oddając nieruchomości w trwały zarząd, Skarb Państwa przekazał ich posiadanie, które czyni z zarządzającego podatnika podatku leśnego albo rolnego. Skarżąca władała nieruchomością, wykonując zadania do jakich została powołana, a czyniła to wykonując uprawnienia płynące z własności państwowej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24.06.2008 r., sygn. akt I SA/Bd 172/08, publ. CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja trwałego zarządu zawiera w swej konstrukcji prawnej element posiadania w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, a trwały zarządca jest posiadaczem nieruchomości. Nie ulega przy tym wątpliwości, że posiadanie wykonywane w ramach trwałego zarządu jest posiadaniem zależnym, wykonywanym w ramach uprawnień przyznanych aktem prawnym. Stanowi zatem posiadanie, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku leśnym (por. wyrok NSA z dnia 30.03 2010 r., sygn. akt II FSK 1914/08 publ. CBOSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).Tym samym, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.l., GDDKiA jest podatnikiem podatku leśnego. Taki pogląd przedstawił wcześniej, na gruncie analogicznego stanu faktycznego, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 4.03.2015 r. sygn. akt I SA/Gl 886/14 (pub. CBOSA), Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości pogląd ten podziela.
Niezasadne są podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty, że jako podmiot sprawujący trwały zarząd gruntami uznanymi za lasy nie mieści w zamkniętym katalogów podatników podatku leśnego, zawartym w art. 2 ust. 1 u.p.l. Sąd, podobnie jak organ podatkowy, podziela stanowisko strony skarżącej, że nie jest ona ani właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem lasów objętych opodatkowaniem podatkiem leśnym. Z zaskarżonej decyzji wynika, że za podatnika podatku leśnego GDDKiA uznano na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 u.p.l., tj. przyjmując, że jest posiadaczem lasów, stanowiących własność Skarbu Państwa. Posiadaczem rzeczy, stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego, jest zarówno posiadacz samoistny (ten kto włada rzeczą faktycznie jak właściciel), jak i posiadacz zależny (ten kto włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą cudzą). Niewątpliwie GDDKiA, jako sprawująca trwały zarząd gruntami należącymi do Skarbu Państwa i sklasyfikowanymi jako lasy, jest posiadaczem zależnym tych gruntów. Tym samym jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 2 ust.1 pkt 4 u.p.l.
Na zakres opodatkowania GDDKiA nie ma także wpływu fakt, że z dniem 1 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta W. z mocy prawa stał się zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, w granicach miasta Wałbrzycha (art. 19 ust. 5 u.d.p.). Z treści art. 18 ust. 1 u.d.p. wynika, ze centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Wprawdzie przepis art. 19 ust. 5 u.d.p. wyłącza zarząd drogami krajowymi znajdującymi się w granicach miast powiatowych spod jego kompetencji na rzecz prezydenta danego miasta, nie oznacza to jednak, zdaniem Sądu, że dotychczasowy zarządca stał się zarządca niewłaściwym. Co więcej, brak w przepisach obecnie obowiązującej ustawy o drogach publicznych regulacji, z których można by wnioskować, że wcześniej ustalony trwały zarząd na nieruchomości znajdującej się w obszarze miasta, przechodzi obligatoryjnie, na podstawie tej ustawy, na rzecz prezydenta danego miasta (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.02.2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1691/11, także postanowienie NSA z dnia 2.08.2011 r. sygn. akt I OW 51/11, publ. CBOSA). Nadal zatem w 2014 r. GDDKiA posiadała sporne grunty w trwałym zarządzie. Zasadnie też podniósł organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie przedmiotem opodatkowania nie były drogi, ale grunty sklasyfikowane jako lasy przeznaczone pod budowę dróg, zatem trudno przyjąć, aby w przypadku tych gruntów miał zastosowanie art. 19 ust. 5 u.d.p. To zaś oznacza, że to GDDKiA jako trwały zarządca spornych nieruchomości jest podatnikiem podatku leśnego na 2014r.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako bezzasadna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło