I SA/Wa 1594/15
WyrokWSA w Warszawie2016-01-14
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Marta Kołtun-Kulik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną postępowania pierwotnego, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w dniu komunalizacji, może żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej?Ratio decidendi
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej jest uzasadniona, gdy wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej przysługuje jedynie Skarbowi Państwa, gminie oraz podmiotowi, który wykaże, że w dniu komunalizacji posiadał tytuł prawny do nieruchomości, wykluczający jej komunalizację. Sam interes faktyczny nie jest wystarczający do legitymacji procesowej.Stan faktyczny
K.M. złożyła skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1991 r. Skarżąca twierdziła, że posiada interes prawny jako spadkobierczyni osoby, która miała tytuł prawny do nieruchomości. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ nie wykazała tytułu prawnego do nieruchomości w dniu komunalizacji, a wpis Skarbu Państwa w księdze wieczystej jest wiążący.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K.M. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
K.M. złożyła skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2015r. utrzymujące w mocy postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2014r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Miasto T., z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie ewidencyjnym [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], [...], jako działki nr [...] i [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.
Zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1991 r., działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Miasto T. z mocy prawa, nieodpłatnie własności opisanej wyżej nieruchomości.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wystąpiła K.M., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata W.I..
Minister Administracji i Cyfryzacji, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
Następnie K.M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższym postanowieniem wskazując, iż w jej opinii, organ błędnie uznał, iż "nie wykazała ona interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i że wnioskodawczyni nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości w dacie komuanlizacji, tj. w dniu 27 maja 1990 r. jak również nie posiada go obecnie".
Minister Administracji i Cyfryzacji rozpoznając sprawę uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Organ podkreślił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2014 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Organ w całości podtrzymał stanowisko, że koniecznym było odmówienie wszczęcia postępowania - na podstawie art. 61a § 1 i 2 kpa - w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r.
Organ wskazał, że kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy wnioskodawczyni legitymuje się prawem do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji komunalizacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że ustalenie takie musi nastąpić przed (ewentualnym) rozpatrzeniem i rozstrzygnięciem sprawy (o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej), co do jej istoty.
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku K.M. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wynika z faktu, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu przepisu art.28kpa w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Organ wskazał, że w postępowaniu komunalizacyjnym stroną jest Skarb Państwa i właściwa gmina. Poza tym stroną tego postępowania może być dodatkowo tylko ten podmiot (osoba) który wykaże, iż ma tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości. wykluczający jej komunalizacje. I tylko taki podmiot (osoba) będzie również, obok Skarbu Państwa i gminy, stroną postępowania administracyjnego, które służy ewentualnej zmianie decyzji komunalizacyjnej. Trzeba pamiętać przy tym, że celem deklaratoryjnej decyzji wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r.
Warunku zawartego z przepisie art. 28 kpa, gwarantującego uznanie wnioskodawczyni za stronę w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] wnioskodawczyni nie spełnia.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wnioskodawczym przy piśmie z dnia 3 września 2014 r. nie wskazała żadnych nowych okoliczności, dowodów ani dokumentów do akt przedmiotowej sprawy, które miałyby potwierdzać jej interes prawny. Zatem wnioskodawczyni nadal powołuje się na argumenty, które były już przedmiotem analizy w toczącym się postępowaniu. Z akt sprawy oraz zgromadzonych dokumentów wynika, że według stanu na dzień 27 maja 1990 r. K.M. nie była właścicielką działki nr [...] i [...].
Organ odwoławczy zgodził się z wyjaśnieniami Ministra przedstawionymi w zaskarżonym postanowieniu, że na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej Wydział Finansowy w T. z dnia [...] listopada 1957 r., nr [...] uznano, że nieruchomość położona w T. przy ul. [...], zapisana w księdze wieczystej T. tom II karta [...] stanowi majątek opuszczony w rozumieniu przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Ponadto, postanowieniem Sądu Powiatowego w T. z dnia [...] maja 1964 r. w księdze gruntowej [...] tom II karta [...] jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa. Kwestionowane przez wnioskodawczynię postępowanie prowadzone przed Sądem Powiatowym w T. zostało zakończone. Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Sądu Powiatowego w T. z dnia [...] maja 1964 r. organ nadzoru jest związany tym orzeczeniem.
Organ wskazał ponadto, że podstawowym dokumentem wskazującym na prawo własności jest wpis w księdze wieczystej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok WSA w Łodzi z 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt 1 SA/Łd 1328/07). Organy administracji publicznej są związane domniemaniem prawnym z ksiąg wieczystych z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. i nie mogą z własnej inicjatywy dokonywać ich obalenia. Skoro zatem przedmiotowy wpis w księdze wieczystej był objęty domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, nie mogło ono być obalone w wyniku postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy podmiot został ujawniony jako właściciel w księdze wieczystej, obalenie domniemania z art. 3 u.k.w.h. może nastąpić tylko w procesie wytoczonym na podstawie art. 10 u.k.w.h.
Z kolei ustosunkowując do kwestii związanych z powołaniem dodatkowych dowodów w postaci postanowień dotyczących stwierdzenia nabycia spadku, organ stwierdził, że art. 7 kpa nakłada na organ obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższe oznacza, że organ ma obowiązek wyjaśnienia okoliczności dla sprawy istotnych, nie zaś okoliczności nie związanych ze sprawą i nie wnoszących nic do sprawy. Ocena czy podnoszona przez stronę okoliczność jest istotna dla sprawy podejmowana jest w toku postępowania, w oparciu o zgromadzoną już dokumentację w sprawie. W przeciwnym wypadku prowadzenie czynności wyjaśniających dla ustalenia faktów niezwiązanych ze sprawą naruszałaby zasadę szybkości postępowania oraz zasadę praworządności. Wskazać także należy, że przedmiotem dowodu są fakty mające znaczenie dla sprawy, a zatem dotyczące danej sprawy administracyjnej oraz mające znaczenie prawne. Przedmiotem dowodu jest okoliczność, której istnienie lub nieistnienie organ prowadzący postępowanie albo strona pragną ustalić za pomocą określonego dowodu. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt dziedziczenia po F.F. - właściwe dokumenty na potwierdzenie ww. faktu znajdują się w aktach przedmiotowej sprawy.
Organ wskazał, że komunalizacja mienia nie może służyć do regulacji stanu prawnego nieruchomości. Inicjowanie konkretnych postępowań przed organami administracji sytuuje wnioskodawców jako strony w ujęciu procesowym, gdyż rozstrzygając wniosek strony, nawet negatywnie, organ czyni to w drodze decyzji administracyjnej, kierowanej do osoby, która żąda czynności organu, gdy przepis prawa przewiduje w takich sprawach wydanie decyzji. Sytuacja taka nie daje jednak wnioskodawcom uprawnień materialnoprawnych, a tylko posiadanie takich dawałoby możliwość skutecznego domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego. Ochrona posiadania jako roszczenie cywilnoprawne wyłączona została z postępowania komunalizacyjnego, o czym przesądził ustawodawca w art. 19 ustawy komunalizacyjnej (wyrok NSA z dnia 9 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 542/06).
Organ podkreślił, że prowadzone postępowanie miało charakter wstępny, zmierzający do ustalenia przesłanek formalnych określających, czy podmiot inicjujący postępowanie jest do niego uprawniony. Organ ograniczył się zatem jedynie do oceny przymiotu strony wnioskodawczyni w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r.
Zebrany materiał w żaden sposób nie potwierdził okoliczności zasygnalizowanych przez wnioskodawczynię. Nie przedstawiła ona dokumentów poświadczających, że przysługuje jej legitymacja do skutecznego wszczęcia postępowania nadzorczego wobec decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. Wobec powyższego odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego jest uzasadniona.
Skargę na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2015r. wniosła K.M. zarzucając:
naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 28 kpa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na ustaleniu, iż K.M. nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, a tym samym nie może żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r.,
naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 61a § 1 kpa poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżącej przysługuje przymiot strony albowiem niniejsze postępowanie dotyczy jej interesu prawnego, a tym samym brak jest przesłanek warunkujących odmowę wszczęcia postępowania, z kolei istnieją podstawy do wydania przez organ decyzji co do istoty sprawy,
naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 157 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki warunkujące wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r., stwierdzającej nabycie przez Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], [...] jako działki nr [...] i [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część decyzji.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie posiada ona przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu i tym samym nie może ono być wszczęte z jej wniosku.
W ocenie skarżącej posiada ona interes prawny w stwierdzeniu przez organ nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r., zwłaszcza w sytuacji, gdy jak wynika z treści wniosku o stwierdzenie nieważności przywołanej decyzji, K.M. jest spadkobierczynią F.F., która posiadała tytułu prawny do nieruchomości (prawo własności) oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], [...] jako działki nr [...] i [...]. Wynika to także z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, potwierdzających ostateczne uniewinnienie F.F., skutkujące ponownym wstąpieniem jej w pełnię praw, co do nieruchomości położonej przy ulicy [...]. Z przepisu art. 28 kpa wynika ponadto jedynie wymaganie, aby postępowanie administracyjne dotyczyło interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu.
Wnioskodawczyni jako osoba, która wykazała, iż posiada tytuł prawny do objętej postępowaniem komunalizacyjnym nieruchomości, wykluczający jej komunalizację, winna tym samym korzystać z przymiotu strony i móc inicjować postępowanie nadzorcze. W przeciwnym przypadku dochodzi do istotnego naruszenia przepisu art. 28 kpa polegającego na jego wadliwej wykładni prowadzącej w istocie do pozbawienia skarżącej realnej możliwości korekty niezgodnych ze stanem prawnym skutków postanowienia Sądu Powiatowego w T. z dnia [...] maja 1964 r., w sytuacji, gdy wnioskodawczyni przedkłada dowody istotne dla sprawy, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Dochodzi tym samym do naruszenia przepisu art. 157 § 2 kpa, który uprawnia do inicjowania przedmiotowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
|Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone oraz poprzedzające |
|postanowienie nie naruszają prawa. |
|W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji |
|komunalizacyjnej. |
|Zgodnie z art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z |
|utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji |
|administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego |
|interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. |
|Stroną zaś, stosownie do art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności |
|organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa ,jest jego związek z konkretną |
|normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może |
|wywodzić swoje racje. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, to jest sytuacji, w której dany podmiot jest zainteresowany w|
|rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie można jednakże wskazać przepisu materialnego prawa, z którego wypływałoby prawo do żądania |
|działania w określony sposób przez organ administracji. A zatem, skarżący powinien był wskazać konkretny przepis prawa materialnego, |
|którego złamanie naruszyło jego uprawnienia. |
|Tylko wówczas można mówić o posiadaniu interesu prawnego skarżącego we wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wykazanie, |
|że powołany przez niego przepis rzeczywiście został przy wydawaniu decyzji naruszony i to w sposób określony przez jedną z przesłanek |
|wymienionych w art. 156 § 1 kpa. |
|Z utrwalonego w sprawie komunalizacji orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że stronami postępowania komunalizacyjnego są |
|- Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia, oraz gmina, która mienie to przejmuje, ponieważ postępowanie to dotyczy interesu |
|prawnego tych podmiotów. Inne osoby natomiast mogą brać udział w postępowaniu komunalizacyjnym, gdy wykażą, że to im, a nie Skarbowi |
|Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności komunalizowanego mienia, a zatem, że postępowanie komunalizacyjne jest |
|bezprzedmiotowe, ponieważ mienie to stanowi ich własność, a nie własność Skarbu Państwa, czyli odpada zasadnicza przesłanka umożliwiająca |
|przeprowadzenie komunalizacji. |
|Przyznać należy rację Ministrowi Administracji i Cyfryzacji, który stwierdził, iż stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa |
|- jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, ponieważ postępowanie to dotyczy wprost interesu prawnego tych podmiotów. |
|Wyjątkowo, w postępowaniu komunalizacyjnym może wziąć udział także inny podmiot, ale tylko wówczas, gdy wykaże, iż skomunalizowane mienie |
|stanowiło w istocie jego własność, a zatem nie powinno ulec komunalizacji. Brak wykazania się przez taki podmiot tytułem prawnorzeczowym do|
|mienia, będącego przedmiotem komunalizacji, wyklucza możliwość skutecznego wszczęcia postępowania w trybie nadzoru o stwierdzenie |
|nieważności decyzji. O tym czy interes lub obowiązek ma charakter prawny, czy tylko faktyczny przesądza treść przepisów prawa materialnego,|
|z których wynikają obowiązki lub prawa pozostające w związku z rozstrzygnięciem. Natomiast pojęcie interesu faktycznego nie może być |
|utożsamiane z pojęciem interesu prawnego. Interes faktyczny jest to bowiem stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio |
|zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie |
|obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. |
|Minister Administracji i Cyfryzacji słusznie stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy nie wykazuje, iżby skarżąca czy jej poprzednicy |
|prawni posiadali tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości w dniu 27 maja 1990r. |
|Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1991 r., działając na podstawie art.18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.|
|Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm.),|
|stwierdził nabycie przez Miasto T. z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości stanowiących przedmiot postepowania. |
|Natomiast, na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej Wydział Finansowy w T. z dnia [...] listopada 1957 r., nr [...] uznano, że |
|nieruchomość położona w T. przy ul. [...], zapisana w księdze wieczystej [...] tom II, karta [...] stanowi majątek opuszczony w rozumieniu |
|przepisów dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Ponadto, postanowieniem Sądu Powiatowego w T. z dnia [...] maja 1964 r. w księdze|
|gruntowej [...] tom II karta [...] jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa. Kwestionowane przez wnioskodawczynię postępowanie |
|prowadzone przed Sądem Powiatowym w T. zostało zakończone. Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Sądu Powiatowego w T. z |
|dnia [...] maja 1964 r. organ nadzoru jest związany tym orzeczeniem. |
|Należy podnieść, że art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001r. nr 124, poz. 1361 ze zm.) stanowi|
|– domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Tak więc jak wskazał Minister dla |
|organów administracji publicznej, które zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 kpa działają na podstawie przepisów prawa – wpis |
|w księdze wieczystej jest wiążący i muszą one orzekać z uwzględnieniem stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej, nie mogą go oceniać|
|i samodzielnie dokonywać innych ustaleń. |
|Takie zasady postępowania wynikają również z utrwalonego orzecznictwa sądowego - vide wyrok NSA w Warszawie IV SA 2338/98 LEX nr 47173: |
|"Zasada wyrażona w art. 3 ustawy z 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym,|
|dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach." |
|Zasada ta dotyczy - w określonych granicach - także Sądu - vide wyrok SN III CKN 325/00 LEX nr 52385: "Niedopuszczalne jest wzięcie przez |
|sąd pod rozwagę z urzędu zarzutu niezgodności wpisu w księdze wieczystej zmierzającego do obalenia domniemania przewidzianego w przepisie |
|art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.). |
|Ponieważ przedmiotowy wpis w księdze wieczystej objęty był domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, dlatego też domniemanie to|
|nie mogło być obalone w wyniku postępowania administracyjnego, ani wzięte pod rozwagę przez sąd z urzędu. Z powyższych względów także organ|
|administracyjny nie ma uprawnień do obalenia tego domniemania. |
|Wzruszenie domniemania prawnego, u podstaw którego leży zasada wiarygodności ksiąg wieczystych, może nastąpić w sprawie o uzgodnienia |
|treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz w każdym innym postępowaniu sądowym, w którym ocena prawdziwości wpisu ma |
|istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu. |
|Trafnie zatem Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, że skarżąca nie legitymuje się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania|
|nadzorczego, w związku z tym Minister zobligowany był do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie |
|art. 61a § 1 kpa. |
|Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został |
|właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 28 |
|kpa, art. 61a § 1 kpa czy art. 157 § 2 kpa. |
|Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego |
|postanowienia. Przy czym organ nie przekroczył granic wstępnego rozpoznania wniosku. Minister stwierdził bowiem jedynie, że na datę 27 maja|
|1990r. wnioskodawczyni nie legitymowała się tytułem własności spornej nieruchomości, zważywszy na fakt ujawnienia tytułu własności Skarbu |
|Państwa w księdze wieczystej, co zasadnie skutkowało odmówieniem przymiotu strony uprawnionej do wszczęcia postępowania nadzorczego |
|dotyczącego decyzji komunalizacyjnej. |
|Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło