II FSK 1043/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-12
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Sławomir Presnarowicz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. z powodu przedawnienia, mimo że organy podatkowe ustaliły nierzetelność informacji podatkowej złożonej przez podatników?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję organów podatkowych, przyjmując przedawnienie prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego. Sąd kasacyjny stwierdził, że WSA nie zakwestionował ustaleń faktycznych organów podatkowych, które wskazywały na nierzetelność informacji podatkowej złożonej przez podatników (zaniżenie powierzchni, niewykazanie części mieszkalnej). W związku z tym, WSA nie powinien był orzekać co do istoty sprawy, uznając przedawnienie, lecz powinien był rozpoznać sprawę w granicach ustaleń faktycznych organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2009 r. Organ I instancji ustalił zobowiązanie, a SKO uchyliło tę decyzję i ustaliło nowe, niższe zobowiązanie. WSA uchylił obie decyzje, uznając, że nastąpiło przedawnienie prawa do ustalenia zobowiązania. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynnego udziału w postępowaniu, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przedawnienia. SKO w odpowiedzi na skargę wskazało na nierzetelność informacji podatkowej i przedłużenie terminu przedawnienia. WSA uznał, że prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ informacja podatkowa była rzetelna, a zawyżenie powierzchni budynków nie uzasadniało zastosowania dłuższego terminu przedawnienia. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Zasądził od M. B. i A. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu kwotę 1989 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirosław Surma, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Wr 1527/15 w sprawie ze skargi M. B. i A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 26 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od M. B. i A. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu kwotę 1989 (słownie: jeden tysiąc dziewięćset osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") po rozpoznaniu skargi M. B. i A. B. (dalej: "Skarżący") uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: "SKO") z dnia 26 lutego 2015 r. i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza L. (dalej: "organ I instancji") z dnia 11 grudnia 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że decyzją z dnia 11 grudnia 2014 r., organ I instancji, ustalił Skarżącym zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 30.604 zł.
Od decyzji tej Skarżący wnieśli odrębne odwołania, w których wskazywali na niezapewnienie im czynnego udziału w postępowaniu oraz wydanie decyzji w warunkach przedawnienia.
Decyzją z dnia 26 lutego 2015 r. SKO uchyliło w całości decyzję organu I instancji i ustaliło Skarżącym zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 9.403 zł.
W odrębnych skargach do WSA:
Skarżący wskazał na naruszenie:
- art. 210 § 1 i § 4 oraz art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), przez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, a także niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyczerpujące wyjaśnienia całego materiału dowodowego;
- art. 200 § 1 o.p., przez uniemożliwienie Skarżącemu zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz wypowiedzeniem się w sprawie, mimo że mógł w tym czasie przedstawić jeszcze swoje dowody, w tym dowody na potwierdzenie sposobu wykorzystywania nieruchomości przy ul. L.;
- art. 68 § 1 o.p. poprzez uznanie, że przepis ten nie ma w sprawie zastosowania i nie nastąpiło przedawnienie prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r.
Skarżąca podniosła zaś w skardze naruszenie:
- art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 200 § 1 o.p., przez uniemożliwienie Skarżącej zapoznania się i wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskutek czego Skarżąca pozbawiona została możliwości zgłoszenia dowodów na potwierdzenie m.in. sposobu wykorzystania nieruchomości przy ul. L., co doprowadziło również do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy;
- art. 210 § 1 i § 4 o.p., przez nieprawidłowe uzasadnienie wydanej decyzji, w tym brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
- art. 68 § o.p., przez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie i nie nastąpiło przedawnienie prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, podczas gdy informacja o nieruchomościach złożona przez Skarżących zawierała dane niezbędne do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazało, że w przypadku nieruchomości położonej przy ul. P. doszło do przedawnienia prawa organu podatkowego do wydania decyzji ustalającej. W zakresie zaś nieruchomości przy ul. L. organ uznał, że termin przedawnienia uległ przedłużeniu do 5 lat. Potwierdza to wyrok WSA z dnia 14 kwietnia 2014 r., I SA/Wr 169/14, który zapadł w zakresie tych samych nieruchomości, ale za 2007 r. Organ zauważył, że Skarżący złożyli tylko jedną informację w sprawie podatku od nieruchomości (za 2007 r.). W efekcie SKO związane było ustaleniami dotyczącymi nierzetelności informacji, potwierdzonymi w powyższym wyroku. Dodatkowo SKO wyjaśniło, że w sprawie nie gromadziło żadnego dodatkowego materiału dowodowego, a swoje rozstrzygnięcie oparło w całości na materiale zebranym przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe za 2009 r. została doręczona Skarżącym po okresie przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 o.p., tj. po 31 grudnia 2012 r. Należało zatem ocenić, czy w tej sytuacji miał zastosowanie art. 68 § 2 o.p. Skarżący złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych w terminie przewidzianym w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Oznacza to, że w analizowanej sprawie nie mógł mieć zastosowania pkt 1 art. 68 § 2 o.p. Odnośnie możliwości zastosowania regulacji z pkt 2 art. 68 § 2 o.p., WSA zauważył, że do przedłużenia terminu przedawnienia może dojść, o ile podatnik nie zadeklarował wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Kluczowe jest więc zbadanie, jakie nieruchomości i w jakiej wielkości zostały zadeklarowane przez podatnika i czy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego zostały te dane potwierdzone. W złożonej informacji Skarżący zgłosili do opodatkowania nieruchomości położone:
1) przy ul. P., tj. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.282 m² i budynki lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 701 m²;
2) przy ul. L., tj. grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.842 m², grunty pozostałe o pow. 3.779 m² oraz budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 553 m².
Odnośnie nieruchomości przy ul. P., SKO przyjęło, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej. SKO wskazało, że w tym zakresie złożona przez Skarżących informacja była rzetelna. W uprzedniej decyzji kasacyjnej organ I instancji został zobowiązany do wyjaśnienia rozbieżności między opinią biegłego, a zadeklarowaną przez Skarżących powierzchnią do opodatkowania. Organ I instancji – mimo wiążących go zaleceń SKO – nie przeanalizował w ogóle tej kwestii. W tym stanie rzeczy SKO stwierdziło, że nie było podstaw do uznania, że w złożonej deklaracji Skarżący nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, o czym mowa w art. 68 § 2 pkt 2 o.p. W sprawie miał więc zastosowanie krótszy (trzyletni) termin przedawnienia. W ocenie WSA pogląd zaprezentowany przez SKO jest prawidłowy i należy go w pełni zaakceptować, zwłaszcza że jest on korzystny dla Skarżących.
Odnośnie natomiast nieruchomości położonej przy ul. L., SKO uznało, że istnieje możliwość orzekania zgodnie z art. 68 § 2 pkt 2 o.p., ponieważ dane zawarte w informacji w sprawie podatku od nieruchomości były nierzetelne. Przy czym SKO do opodatkowania przyjęło powierzchnię gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz gruntów pozostałych w wielkości takiej, jak zadeklarowali Skarżący. W zakresie powierzchni budynków związanych z prowadzeniem działalności SKO przyjęło powierzchnię mniejszą, niż została zadeklarowana, tj. 532,36 m² (informacja – 553 m²). W opinii WSA zawyżenie powierzchni budynków nie uzasadnia uznania deklaracji za niezawierającej wszystkich danych w rozumieniu art. 68 § 2 pkt 2 o.p. Nie można bowiem przyjmować, że przesłanki z powyższego przepisu wypełnia sytuacja samej wadliwej kwalifikacji zadeklarowanych do opodatkowania przedmiotów opodatkowania. Przeczy to bowiem jego wykładni literalnej. Przepis art. 68 § 2 pkt 2 o.p. ma charakter wyjątku i jako taki powinien być interpretowany w sposób literalny i wąsko. SKO przyjęło za organem I instancji, że złożona deklaracja nie zawiera wszystkich informacji. Organ I instancji ani SKO nie wyjaśnili gdzie upatrują nierzetelności informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Niewystarczające jest wskazanie na wyrok WSA, który zapadł w tożsamej sprawie, ale za inny rok podatkowy. W treści zaskarżonej decyzji SKO powinno przeanalizować rzetelność deklaracji i uzasadnić wyciągnięte wnioski. WSA nie neguje faktu, że Skarżący złożyli jedynie jedną informację podatkową. Jednakże wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Rozpatrywana zaś sprawa dotyczy innego roku podatkowego. Wobec powyższego WSA uznał za niedopuszczalne orzekanie przez SKO (oraz organ I instancji) w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. także co do nieruchomości położonych przy ul. L. Informacja złożona przez Skarżących była, zdaniem WSA, także w tej części rzetelna. Zawyżenie powierzchni budynków nie uzasadnia zastosowania dłuższego terminu przedawnienia. Prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe uległo zatem przedawnieniu z końcem grudnia 2012 r. Decyzja organu I instancji została wydana 11 grudnia 2014 r., a SKO wydało decyzję reformatoryjną 26 lutego 2015 r. Oznacza to, że organy podatkowe ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego po terminie przedawnienia określonego w art. 68 § 1 o.p.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 o.p. polegające na wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i uchylającego zaskarżoną decyzję, pomimo braku przesłanek do podjęcia takiego rozstrzygnięcia wobec niedopuszczenia się przez organ podatkowy naruszenia art. 68 § 1 o.p.;
- art. 145 §1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i art. 68 § 2 pkt 2 o.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których WSA przyjął, że informacja podatkowa zawierała wszystkie dane niezbędne dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zwłaszcza w sytuacji gdy z porównania danych przedstawionych w informacji podatkowej dotyczących przedmiotów opodatkowania z danymi przyjętymi w decyzji przez organy podatkowe wynika, że Skarżący nie wykazali w informacji podatkowej części mieszkalnej budynku, ale także wykazali ogólną powierzchnię użytkową budynków o 77, 65 m² mniejszą od powierzchni użytkowej przyjętej przez organy podatkowe;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których WSA, nie stawiając w wyroku zarzutu naruszenia przepisów podatkowego, ustalił stan faktyczny w sposób odmienny od stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których WSA, nie kwestionując ustalonego przez organy stanu faktycznego, przyjął jako podstawę do orzeczenia stan faktyczny niewynikający z akt sprawy i stojący w sprzeczności ze stanem faktycznym ustalonym przez organy, a nie zakwestionowanym przez WSA;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które doprowadziło do przedstawienia przez WSA stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w jej aktach i ustaleń dokonanych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a polegające w szczególności na pominięciu przez WSA w uzasadnieniu wyroku, że w złożonej informacji podatkowej wykazano do opodatkowania budynki o ogólnej pow. użytkowej o 77, 65 m² mniejszej, od powierzchni użytkowej przyjętej przez organy podatkowe; nie wykazano do opodatkowania części mieszkalnej budynku;
- 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na pominięciu przez WSA okoliczności faktycznej, że jednym z przedmiotów opodatkowania, którego Skarżący nie wykazali w informacji podatkowej, a który został opodatkowany w decyzjach organów podatkowych, była mieszkalna część budynku;
- art. 145 § 1 pkt lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na pominięciu przez WSA okoliczności faktycznej, że w informacji podatkowej wykazano ogólną pow. użytkową budynków mniejszą od pow. użytkowej przyjętej do opodatkowania przez organy podatkowe;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez postawienie organom zarzutu błędnego zastosowania art. 68 § 2 pkt 2 o.p. sytuacji gdy WSA nie zakwestionował ustaleń faktycznych, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów, dla których WSA przyjął, że wykazane w informacji podatkowej budynków o ogólnej powierzchni użytkowej mniejszej od powierzchni użytkowej opodatkowanej przez organy podatkowe a także niewykazanie przez Skarżących części mieszkalnej budynku nie stanowi podstawy do zastosowania w sprawie art. 68 § 2 o.p. jak również niewskazanie dlaczego okoliczności te nie miały w ocenie WSA istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. i art. 68 § 1 o.p., przez orzeczenie w wyroku co do istoty sprawy w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a., gdy przepis ten, w ocenie SKO niezgodny z Konstytucją RP, został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego jako niezgodny z art. 10 i art. 184 Konstytucji RP, także w sytuacji, gdy z akt sprawy, zwłaszcza porównania informacji podatkowej z przedmiotami i powierzchniami użytkowymi przez organy wynika, że przepis ten w sprawie nie mógł być zastosowany z uwagi na fakt, że w sprawie wbrew twierdzeniom WSA nie doszło do przedawnienia prawa do wydani decyzji;
II. prawa materialnego, tj.:
- art. 68 § 1 o.p., przez niewłaściwe jego zastosowanie w sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że Skarżący w złożonej informacji podatkowej: wykazali do opodatkowania budynki o ogólnej pow. użytkowej o 77,65 m² mniejszej, od powierzchni przyjętej przez organy; nie wykazały do opodatkowania części mieszkalnej budynku, a zatem w sytuacji gdy z porównania rodzaju przedmiotów opodatkowania oraz ich pow. użytkowej wykazanej w informacji podatkowej z decyzjami organów podatkowych wynika, że informacja nie zawiera wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości;
- art. 68 § 2 o.p., przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy organy wykazały, że złożona przez Skarżących informacja podatkowa nie zawiera wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości;
- błędną wykładnię art. 68 § 2 pkt 2 o.p. dokonaną przez WSA a polegającą na przyjęciu, że wadliwa kwalifikacja zadeklarowanych do opodatkowania przedmiotów opodatkowania nie uzasadnia uznania informacji podatkowej za niezawierającą wszystkich danych w rozumieniu art. 68 § pkt 2 o.p.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną Skarżący wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że WSA w swym wyroku nie zakwestionował przyjętej do opodatkowania podstawy opodatkowania poszczególnych przedmiotów, w tym budynków, nie zakwestionował kwalifikacji budynków części jako budynków pozostałych, w części jako związanych z działalnością gospodarczą, nie zakwestionował kwalifikacji części budynku jako części mieszkalnej, ani w zakresie powierzchni, ani w zakresie kwalifikacji. W sytuacji gdy WSA nie zakwestionował ustaleń faktycznych poczynionych przez SKO, na których oparto zaskarżoną decyzję, nie mógł stwierdzić, że SKO wadliwie zastosował prawo materialne, tj. art. 68 § 1 o.p. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów prawa materialnego zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. WSA przy orzekaniu winien uwzględnić tylko taki stan faktyczny, który na podstawie akt sprawy ustalony został przez SKO. Dlatego też za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że SKO błędnie zastosowało art. 68 § 2 pkt 2 o.p., w sytuacji gdy WSA jednoznacznie nie zakwestionował ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie.
WSA nie kwestionując stanu faktycznego ustalonego przez SKO był związany dokonanymi w toku postępowania podatkowego ustaleniami i w tych granicach powinien się poruszać wydając orzeczenie. Tymczasem WSA wykroczył poza granice prawidłowo ustalonego przez SKO stanu faktycznego, którego uprzednio w wyroku nie zakwestionował. W uzasadnieniu wyroku WSA dokonał oceny wydanych w sprawie decyzji w sposób oderwany od ustaleń faktycznych w nich zawartych (nie kwestionowanych przez WSA), pomijając okoliczności, że Skarżący w informacjach podatkowych zaniżyli o 77, 65 m2 podstawę opodatkowania budynku, a także, że nie wykazali do opodatkowania części mieszkalnej budynku o powierzchni użytkowej 98,29 m2. W swoim uzasadnieniu o tych okolicznościach, bardzo istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia spawy, WSA nie wspomniał, nie przywołał ich w opisie stanu faktycznego sprawy, a także nie odniósł się do nich uzasadniając swoje orzeczenie.
W niniejszej sprawie WSA zastosował art. 145 § 3 p.p.s.a.i orzekł co do istoty sprawy, bowiem uchylił decyzje organów obu instancji oraz uznając, że doszło do przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, umorzył postępowanie w sprawie. Uchylając decyzję organów oraz umarzając postępowanie w sprawie WSA bezpośrednio zastosował art. 68 § 1 o.p., co stoi w wyraźnej sprzeczności z istotą kontroli sądowej decyzji podatkowej, polegającej na porównywaniu stanu rzeczywistego ze stanem postulowanym bez możliwości podejmowania bezpośrednio środków oddziaływania merytorycznego. Do naruszenia art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 o.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, doszło również z tego powodu, że WSA orzekł w sprawie co do istoty, tj. podjął rozstrzygnięcie merytoryczne w sytuacji gdy z akt sprawy wynika, że przepis ten nie mógł być zastosowany a to z uwagi na fakt, że w sprawie, wbrew twierdzeniom WSA, nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji. Deklaracja Skarżących była bowiem nierzetelna i nie zawierała wszystkich niezbędnych danych pozwalających na prawidłowe ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że ani organ I instancji ani SKO nie wyjaśnili jednoznacznie gdzie upatrują nierzetelności informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że powyższe nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu decyzji SKO, w której wskazano jakie przedmioty zostały wykazane w informacjach podatkowych, podano jakie przedmioty opodatkowania i o jakich powierzchniach SKO przyjęło do opodatkowania. Nierzetelność informacji podatkowych wynikała stąd, że Skarżący nie wykazali do opodatkowania powierzchni mieszkalnej budynku, zaniżyli ogólną powierzchnię użytkową budynku a także niewłaściwie zakwalifikowali część budynku związaną z działalnością gospodarczą. Nawet jeżeli przyjąć, że w treści uzasadnienia okoliczności powyższe wpływające na nierzetelność informacji podatkowych nie zostały dostatecznie szczegółowo opisane, to można je z decyzji odczytać poprzez zestawienie danych wynikających z informacji podatkowych z przedmiotami opodatkowania i powierzchniami użytkowymi przyjętymi do opodatkowania przez SKO. Skoro WSA z jednej strony zarzucił organom podatkowym brak wyjaśnienia gdzie upatrują nierzetelność informacji, a z drugiej stwierdzając rzetelność informacji orzekł w sprawie co do istoty, to o tym, że informacje Skarżących są rzetelne WSA mógł orzec na podstawie analizy materiału dowodowego. Ze znajdujących się w aktach sprawy informacji wynikają dane ujawnione przez Skarżących, które powtórzył WSA w wyroku. Z uzasadnienia decyzji wynika na podstawie jakich danych SKO ustaliło podatek od nieruchomości na 2009 r. Zestawienie tych danych powinno prowadzić do wniosku, że informacje podatników nie były rzetelne, zwłaszcza, że WSA nie zakwestionował żadnego elementu stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe. WSA, który nie zakwestionował ustalonego przez SKO stanu faktycznego nie mógł uznać, że złożona informacja była rzetelna a prawo do ustalenia zobowiązania podatkowego uległo przedawnieniu. Trudno jest zgodzić się ze stanowiskiem WSA, że rzetelna jest informacja podatkowa, w której wykazano zaniżoną podstawę opodatkowania budynku, wskazano błędną kwalifikację budynku w części dotyczącej związania z działalnością gospodarczą, nie wykazano części mieszkalnej budynku. Okoliczności te w sposób oczywisty wpływają na wysokość zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał wprost, że w jego ocenie informacja złożona przez Skarżących była rzetelna. Tym samym należy stwierdzić, że WSA nie dopatrzył się, że w informacji podatkowej Skarżący zaniżyli ogólną powierzchnię budynku a także nie wykazali powierzchni mieszkalnej, które to fakty wynikają z uzasadnienia decyzji SKO, zwłaszcza gdy porówna się je z danymi wykazanymi w informacji podatkowej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako zasługującą na uwzględnienie i stosując przepis art. 185 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło