II OSK 1591/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Grzegorz Czerwiński, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku zarzutu opartego na potencjalnym uchyleniu postanowienia nakładającego grzywnę w przyszłości, organ egzekucyjny może zawiesić postępowanie lub umorzyć egzekucję?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są niezasadne. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia niewykonania obowiązku, a zarzuty oparte na potencjalnych przyszłych zdarzeniach (uchylenie postanowienia o grzywnie) nie mogą stanowić podstawy do umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, sąd podkreślił, że przepisy P.p.s.a. dotyczące zawieszenia postępowania nie mają zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, które ma własne, specyficzne przesłanki zawieszenia uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił jego skargę na postanowienie Zachodniopomorskiego WINB w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów P.p.s.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestionując prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego i brak zawieszenia lub umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1175/15 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1175/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł M. K. podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezgromadzenie materiału dowodowego mającego znaczenie dla sprawy, niezwrócenie się do stron o przedłożenie innych dowodów na wykonanie obowiązku rozbiórki domków holenderskich skoro organ administracji uznał za niewystarczające dowody przedstawione z własnej inicjatywy strony,
2) art. 33 pkt ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) przez jego niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, a taka sytuacja będzie miała miejsce w przypadku uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r., o nałożeniu grzywny na skutek wniosku o wznowienie postępowania,
3) art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) przez jego niezastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że w kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania właściwy będzie organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., podczas gdy organ nie będzie miał już podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ zgodnie z art. 34 § 1 ww. ustawy będzie związany stanowiskiem wierzyciela,
4) art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne w administracji umarza się jeżeli obowiązek nie istniał, a w niniejszej sprawie obowiązek nie istniał, co zostanie wykazane w postępowaniu o wznowienie postępowania egzekucyjnego zakończonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o nałożeniu grzywny,
5) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i wbrew wnioskowi skarżącego niezawieszenie postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie prowadzonej egzekucji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak [...], mimo że wbrew twierdzeniom organu II instancji nie będzie możliwe zawieszenie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., ponieważ organ egzekucji w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji będzie związany stanowiskiem wierzyciela.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające potwierdzać zasadność podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez M. K. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, że nałożony na skarżącego kasacyjnie obowiązek nie został wykonany i uzupełnianie tego materiału było zbędne. Zarzut wykonania obowiązku opiera się na prezentowaniu przez skarżącego kasacyjnie własnego rozumienia wykonania nałożonego na niego obowiązku. Twierdzenie skarżącego kasacyjnie, że obowiązek został wykonany opiera się tylko na subiektywnym przekonaniu skarżącego kasacyjnie, nie zaś na rzeczywistym wykonaniu tego obowiązku.
Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyraził poglądu, że wymienione w tym przepisie okoliczności nie mogą być podstawą zarzutu. Okoliczności te w sprawie skarżącego kasacyjnie nie zaistniały. Skarżący kasacyjnie twierdzi, że wystąpią one w przypadku uchylenia w postępowaniu wznowieniowym postanowienia PINB w K. o nałożeniu grzywny. Tym samym skarżący kasacyjnie sam przyznaje, że okoliczności wymienione w art. 33 § 1 pkt 1 ww. ustawy nie wystąpiły, tylko ewentualnie wystąpią. Organ egzekucyjny nie może traktować za istniejące tych okoliczności, które mogą tylko potencjalnie nastąpić.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że do kompetencji wierzyciela nie należy zawieszenie postępowania egzekucyjnego (str. 8 uzasadnienia wyroku). Jest to pogląd prawidłowy. Z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednoznacznie wynika, że to organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, by Sąd I instancji stwierdził, że organem tym będzie Naczelnik Urzędu Skarbowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie stwierdził, że nie wnosił on o zwieszenie postępowania egzekucyjnego, tylko postępowania w sprawie wyrażenia stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które jego zdaniem jest odrębnym postępowaniem. Odnosząc się do tego stanowiska stwierdzić należy, że pogląd, iż wyrażenie stanowiska przez wierzyciela w zakresie zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt ww. ustawy następuje w odrębnym postępowaniu jest niczym nieuzasadniony. Wyrażenie tego stanowiska jest jedynie elementem postępowania w sprawie rozpoznania zarzutów do postępowania egzekucyjnego i zawieszeniu może podlegać wyłącznie postępowanie egzekucyjne.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzut nr 4) stwierdzić należy, że stanowisko skarżącego kasacyjnie ma ten sam charakter jak w przypadku zarzutu nr 2. Podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie skarżącego kasacyjnie nie było. Także w tym przypadku skarżący kasacyjnie twierdzi, że wystąpią one w przypadku uchylenia w postępowaniu wznowieniowym postanowienia PINB w K. o nałożeniu grzywny. Tym samym skarżący kasacyjnie sam przyznaje, że okoliczności wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wystąpiły, tylko ewentualnie wystąpią. Organ egzekucyjny nie może traktować za już istniejące tych okoliczności, które mogą tylko potencjalnie nastąpić.
Nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Po pierwsze, stwierdzić należy, że podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja o nakazie rozbiórki. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź też jej wykonanie nie zostanie wstrzymane nie istnieją podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wynik postępowań nadzwyczajnych nie jest okolicznością, od której uzależnione jest prowadzenie egzekucji administracyjnej.
Po drugie stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) skoro ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Co prawda w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś K.p.a. Pogląd ten należy podzielić. Ma on pełne zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło