IV SA/Wr 553/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. F. na pismo Prezydenta Miasta W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej postanawia: I.odrzucić skargę; I.umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 2 marca 2015 r., nr [...] Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy we W., działający z upoważnienia Prezydenta W. odmówił Ł. F., dalej: strona, skarżący, przyznania jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Pismem z dnia 4 marca 2015 r. skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., za pośrednictwem organu I instancji. Skarżący ponowił odwołanie pismem z dnia 9 marca 2015 r. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania z odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia 24 marca 2015 r. strona złożyła podanie do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, o ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na pismo organu I instancji z dnia 2 marca 2015 r., nr [...] odmawiające przyznania jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W skardze skarżący sformułował wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W dniu 21 października 2015 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego (z dnia 19 listopada 2015 r.) zatytułowane "zawezwanie do ugody", w którym skarżący stwierdził, że celem ugody jest wycofanie przez niego skargi. Zarządzeniem z dnia 23 października 2015 r. skarżący został wezwany o jednoznaczne oświadczenie się, czy intencją jego pisma z dnia 19 października 2015 r. jest cofnięcie skargi. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia 23 listopada 2015 r. , w którym stwierdził, że intencją jego pisma z dnia 19 listopada 2015 r. nie jest cofnięcie skargi. Skarżący przedstawił jednocześnie pismo noszące datę 23 listopada 2015 r., zatytułowane "zawezwanie do ugody pozasądowej" i skierowane do skarżonego organu. Zarządzeniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do jednoznacznego oświadczenia się, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał administracyjny tok instancji poprzez złożenie stosownego środka prawnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał pismo z dnia 2 grudnia 2015 r., z którego nie wynika aby wymagane odwołanie zostało złożone. Do pisma dołączył dokumenty, obejmujące m.in. podanie o ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej z dnia 24 marca 2015 r., skierowane do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia 26 czerwca 2015 r., nr XII/225/15 w sprawie rozpatrzenia skargi złożonej przez skarżącego na Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy we W. Żaden z przedstawionych dokumentów, nie stanowi jednak wymaganego środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 52 p.p.s.a., warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie służących w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego aktem jest pismo Prezydenta W. informujące wnioskodawcę o odmowie przyznania środków na podjęcie działalności gospodarczej. Należy wskazać, że w dniu 24 maja 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów w sprawie II GPS 1/12 (ONSAiWSA 2012/4/62) podjął następującą uchwałę: negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie osobie niepełnosprawnej, bezrobotnej, jednorazowych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na podjęcie działalności gospodarczej, na podstawie art. 12a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) w trybie przewidzianym w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 października 2007 r. w sprawie przyznania osobie niepełnosprawnej środków na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej (Dz. U. Nr 194, poz. 1403 ze zm.), następuje w formie decyzji administracyjnej. Co prawda, przywołana uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego została podjęta na gruncie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych jednakże rozważania w niej zawarte dotyczą kwestii szeroko pojętego zawierania umów cywilnoprawnych przez organy administracji z podmiotami indywidualnymi w związku z wykorzystywaniem środków publicznoprawnych, a nadto poddane przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli uregulowania są tożsame pod względem formułowania praw i obowiązków stron postępowania prowadzonego na ich gruncie z przepisami, na podstawie których procedowano w kontrolowanej obecnie sprawie. Stąd też rozważania te mogą znaleźć odpowiednie w niej zastosowanie. Skoro negatywne rozpatrzenie wniosku przez Prezydenta W. jest decyzją podjętą przez organ pierwszej instancji i co zostało zaakceptowane przez orzecznictwo, to od decyzji tej, zgodnie z zasadami sformułowanymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej jako k.p.a., służy odwołanie do organu drugiej instancji. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezydent W. pismem z dnia 2 marca 2015 r. poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku. W piśmie tym oznaczony jest organ administracji publicznej, od którego ono pochodzi, oznaczona jest data wydania, a także strona, do której jest skierowane, zawarte jest jednoznaczne rozstrzygnięcie oraz jego uzasadnienie faktyczne. Pismo jest podpisane przez osobę upoważnioną, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego tej osoby. Nie została jednak wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia, a także nie pouczono o środkach zaskarżenia. Mimo tych braków uznać należy, że pismo to spełnia podstawowe wymagania stawiane decyzji administracyjnej przez art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zatem jest ono decyzją pierwszej instancji wydaną w sprawie. W niniejszej sprawie skarżący odebrał wezwanie Sądu w dniu 14 grudnia 2015 r., jednak w terminie 7 dni od daty jego otrzymania nie uczynił zadość wezwaniu, tj. nie poinformował, czy skargę poprzedził wniesieniem stosownego środka zaskarżenia, co musiało skutkować odrzuceniem skargi. Termin do złożenia stosownego oświadczenia upływał w dniu 21 grudnia 2015 r. Wprawdzie skarżący nadesłał pismo z dnia 17 grudnia 2015 r. jednak z udzielonej odpowiedzi nie wynika, że odwołanie do organu wyższego stopnia zostało przez skarżącego złożone. Także żadne z pism znajdujących się w aktach sprawy owego odwołania nie stanowi. Za takie nie można bowiem uznać odwołania wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., ani pisma do Wojewody D., wniesionego na podstawie przepisu art. 224 k.p.a., stanowiącego skargę powszechną na nienależyte wykonywanie zadań przez organ administracji, ani też wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowanego do Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Jednocześnie żadne z pism dołączonych przez skarżącego do pisma z dnia 17 grudnia 2015 r. nie uprawnia do przyjęcia, że przedmiotowe wezwanie zostało złożone. W tym stanie rzeczy uznać należy, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, których wyczerpanie - jak już wyżej wskazano - warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Niewyczerpanie przez stronę - przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego - środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, skutkuje niedopuszczalnością skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia. Wobec braku skuteczności wniesienia skargi z powodu jej niedopuszczalności za bezprzedmiotowy należało uznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W kwestii wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych wskazać należy, że skarżący, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a., zwolniony jest z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Nie ma bowiem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Tym samym, postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe należało umorzyć, o czym orzeczono w pkt II sentencji postanowienia.