III SA/Kr 974/15
WyrokWSA w Krakowie2016-01-18
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o ustaleniu numeru porządkowego dla nieruchomości, które nie zostało doręczone wszystkim współwłaścicielom, może być uznane za skuteczne?Ratio decidendi
Zawiadomienie o ustaleniu numeru porządkowego dla nieruchomości, które nie zostało doręczone wszystkim współwłaścicielom, jest wadliwe proceduralnie. Organ administracyjny ma obowiązek zawiadomić wszystkich właścicieli lub inne podmioty władające nieruchomością, zgodnie z art. 47a ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nawet jeśli nie są oni ujawnieni w ewidencji gruntów i budynków. Niezastosowanie się do tego wymogu pozbawia stronę możliwości obrony jej praw i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia stwierdzenie bezskuteczności takiej czynności.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. wniósł skargę na czynność Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015 r. dotyczącą nadania numerów porządkowych dla nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia o postępowaniu J. B., która jest współwłaścicielką nieruchomości. J. B. również wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu i poparła argumentację ojca. Uczestnicy postępowania (T. G., W. G., M. Ś. – D.) wnieśli o uwzględnienie skargi, ale z innych powodów, kwestionując samą zasadność zmiany numeracji. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu naruszenia przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015 r. Zasądzono od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na czynność Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadania numerów porządkowych dla nieruchomości I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
wyroku WSA w Krakowie z dnia 18 stycznia 2016r.
W dniu 21 stycznia 2015r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek Z. B. o nadanie numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości Z, obręb [...] dz. ewid. [...], [...] przy ul. A. Z. B. zaproponował, by nieruchomości nadano numer 25.
Zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2015r. nr [...] Burmistrz Miasta poinformował, że dla budynku mieszkalno-usługowego (segment B), usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działki ewid. nr [...], [...] obr. [...] został nadany numer porządkowy 25 przy ulicy A w miejscowości Z, gmina Z, a dla budynku mieszkalno-usługowego (segment A), usytuowanego na nieruchomościach stanowiących działki ewid. nr [...], [...], [...] obr. [...] został nadany numer porządkowy 25 B przy ulicy A w miejscowości Z, gmina Z.
W piśmie z dnia 10 lutego 2015r. T. G. podniósł, że zmiana numeracji w sposób opisany w zawiadomieniu z dnia 30 stycznia 2015r. nr [...], rodzi poważne konsekwencje natury formalnej i finansowej dla współwłaścicieli części budynku określanej jako segment "A", którzy w tej części prowadzą pod adresem A 25 działalność gospodarczą, posiadają zarejestrowane firmy pod tym adresem i adres ten pojawia się w szeregu instytucji publicznych i administracyjnych, a także u kontrahentów, w zawartych umowach, czy posiadanych ulotkach reklamowych, wizytówkach i stronach internetowych. Aktualizacja adresu pociąga za sobą koszty i wymaga czasu, co w oczywisty sposób rażąco narusza interesy współwłaścicieli nieruchomości przy ul. A 25, szczególnie biorąc pod uwagę, że część budynku określona jako segment "A" i której zmieniono numerację stanowi ¾ powierzchni budynku, podczas gdy segment "B", dla którego została utrzymana dotychczasowa numeracja to ¼ powierzchni budynku. Ponadto T. G. wskazał, że zmiana numeracji zaburza dotychczasowy porządek numeracji na ul. A, gdzie numery rosną od dołu tej ulicy (skrzyżowanie z ul. K) w stronę skrzyżowania z ul. T, podczas gdy numeracja nadana przez organ zakłada sytuację odwrotną, co jest bezzasadne i może rodzić zamieszanie oraz utrudnienie dla osób szukających konkretnego adresu. W związku z powyższym T. G. wniósł o pozostawienie dotychczasowej numeracji bez zmian i utrzymanie numeru A 25 dla całego budynku albo zmianę numeracji w taki sposób, by numeracja segmentu "A" pozostała bez zmian, tj. A 25, a segmentowi "B" została nadana numeracja uzgodniona z właścicielem segmentu "B".
W dniu 13 lutego 2015r. do Urzędu Miasta wpłynął wniosek W. G., T. G. i M. Ś. – D. o nadanie numeru porządkowego dla nieruchomości zabudowanej położonej w Z, obręb [...] dz. ewid. [...], [...] i [...] przy ul. A. Wnioskodawcy zaproponowali, by nieruchomości nadano numer 25.
Zawiadomieniem z dnia 18 lutego 2015r. nr [...] Burmistrz Miasta anulował numerację porządkową dla budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działki ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...] w obr. [...] określoną zawiadomieniem z dnia 30 stycznia 2015r. nr [...] oraz ustalił dla budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na nieruchomościach stanowiących działki ewid. nr [...], [...], [...], obr. [...] - segment "A" i nr ewid. [...] i [...] obr. [...]- segment "B" numer porządkowy 25 przy ulicy A w miejscowości Z, gmina Z.
W piśmie z dnia 10 marca 2015r. Z. B. podniósł, że anulowanie zawiadomienia z dnia 30 stycznia 2015r. było niezgodne z prawem, gdyż jako pierwszy wystąpił o nadanie numeru 25. Z. B. wskazał, że budynek mieszkalno-usługowy – segment "A", położony na działkach [...], [...], [...] obr. [...] w Z oraz segment "B", położony na działkach [...], [...] obr. [...] w Z przy ulicy A, został podzielony na dwa odrębne budynki geodezyjnie podczas inwentaryzacji w dniu 15 kwietnia 2014r. Zdaniem Z. B. zawiadomienie z dnia 18 lutego 2015r. jest więc bezzasadne, gdyż dwa oddzielne budynki nie mogą mieć tego samego numeru. W związku z powyższym Z. B. wniósł o przywrócenie stanu prawnego z zawiadomienia wydanego w dniu 30 stycznia 2015r. Z. B. nadmienił, że budynek usytuowany w głębi podwórka (na zapleczu) za jego nieruchomością ma nadany numer porządkowy A 25a. W związku z tym logiczne jest, by jego budynek położony na działkach ewid. [...], [...] obr. [...], który znajduje się bezpośrednio przy ulicy A, miał nadany nr 25.
Zawiadomieniem z dnia 8 kwietnia 2015r. nr [....], wydanym na podstawie art. 47a ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), Burmistrz Miasta poinformował, że dla budynku handlowego (nr ewid. [...]) o statusie: "istniejący", usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działki ewid. nr [...], [...], [...] obr. [...], ustalił numer porządkowy 25 przy ulicy A w miejscowości Z, gmina Z, a dla budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) o statusie: "istniejący", usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działki ewid. nr [...] i [...] obr. [...], ustalił numer porządkowy 25B przy ulicy A w miejscowości Z, gmina Z. Jednocześnie organ anulował oznaczenie budynku (nr ewid. [...]) pod adresem: A 25 ustalone pismem z dnia 18 lutego 2015r. nr [...].
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015r. Z. B. wezwał Burmistrza Miasta do usunięcia naruszenia prawa w postaci wydania niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym zawiadomienia o ustaleniu numerów porządkowych dla nieruchomości obejmującej działki ewid. nr [...], [...], [...] oraz dla nieruchomości obejmującej działki ewid. nr [...], [...] i wniósł o jego uchylenie. Równocześnie Z. B. wniósł o nadanie numeru porządkowego 25 przy ul. A dla budynku mieszkalnego (nr ewid. [...]) usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...], [...], obręb [...] – dawniej tzw. segment B oraz numeru porządkowego 23A przy ul. A dla budynku handlowego (nr ewid. [...]), usytuowanego na nieruchomości stanowiącej działkę ewid. nr [...], [...], [...], obręb [...] – dawniej tzw. segment A.
W piśmie z dnia 26 maja 2015r. nr [...] Burmistrz Miasta nie wyraził zgody na uchylenie numerów porządkowych ustalonych w zawiadomieniu z dnia 8 kwietnia 2015r. nr [...], gdyż jest ono zgodne z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012r. poz. 125). Organ wskazał, że zarówno budynek o nr ewid. [...] (segment "A"), jak i budynek o numerze [...] (segment "B") są usytuowane na nieruchomościach, odpowiadających dawnej działce ewid. nr [...] obr. [...], na której znajdował się stary budynek oznaczony numerem porządkowym 25 przy ul. A. W związku z jego rozbiórką i powstaniem na jego miejscu dwóch w/w budynków oraz mając na uwadze fakt, że to budynek nr [...] (segment "A") leży jako pierwszy w kolejności (licząc od początku przyjętej numeracji porządkowej ulicy A), Burmistrz Miasta uznał, że ustalenie dla niego numeru porządkowego innego niż 25 byłoby zaprzeczeniem przyjętego porządku. Organ nie zgodził się z propozycją Z. B., by ustalono dla niego numer 23A, ponieważ nieruchomość oznaczona przed podziałem jako działka nr [...] obr. [...] nigdy nie była wcześniej oznaczona numerem 23. Natomiast dla budynku [...] (segment "B") należało, zdaniem Burmistrza Miasta, ustalić numer porządkowy złożony z liczby (L), zgodnej z liczbą numeru porządkowego sąsiedniego budynku objętego ewidencją oraz z pierwszej niewykorzystanej litery alfabetu łacińskiego (LA), tj. 25B (z uwagi na istniejący numer porządkowy 25A dla budynku posadowionego na działce ewid. nr [...] obr. [...]).
W skardze na czynność Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015r. nr [...] Z. B. wniósł o jej uchylenie, względnie o stwierdzenie jej bezskuteczności. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 6 KPA w zw. z art. 8 KPA w zw. z art. 10 KPA w zw. z art. 28 KPA w zw. z art. 61 § 4 KPA, przez niedopuszczenie do udziału w przedmiotowej sprawie J. B. widniejącej w dokumentacji rejestrowej organu, w tym także w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr [...], [...], wszystkie położone w Z, i w konsekwencji niezawiadomienie jej o toczącym się postępowaniu, pomimo jej interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym oraz posiadanego przez nią statusu strony administracyjnej, co naruszyło także zasadę praworządności i pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. Skarżący wyjaśnił, że J. B. jest współwłaścicielką nieruchomości o nr ewid. [...], [...], a niezawiadomienie jej o toczącym się postępowaniu pozbawiło ją możliwości działania, w tym ochrony swoich praw.
2. art. 7 KPA w zw. z art. 77 KPA w zw. z art. 80 KPA poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w postaci Księgi Wieczystej, również dowolnej oceny dowodów znajdujących się już w aktach sprawy, w tym w szczególności zestawionej dokumentacji strony i w konsekwencji błędne ustalenie faktyczne, polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż dla nieruchomości obejmującej działki ewid. nr [...], [...], stanowiącej budynek mieszkalno-usługowy tzw. Segment B, nie może zostać nadany numer porządkowy 25 przy ulicy A w Z, jak również że dla nieruchomości obejmującej działki ewid. nr [...], [...], [...], stanowiącej budynek mieszkalno-usługowy tzw. Segment A, nie może zostać nadany numer porządkowy 23 A przy ulicy A w Z, albowiem numery porządkowe dla budynków na A w Z ustala się wyłącznie w oparciu o ich usytuowanie na działce (lecz nie w oparciu o sąsiadujące budynki bez względu na jakiej działce się znajdują), co przeczy numeracji zastosowanej choćby w ciągu budynków 22, 22A i 22B przy ulicy A w Z (po przeciwnej stronie ulicy).
3. art. 7 KPA poprzez naruszenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatelskiego, wobec zmiany numeru z 25 na numer 25B dla zasłużonej dla Z rodziny B., który to numer niezmiennie przyporządkowany był do ich rodu od 1922 roku, co także doprowadza do licznych utrudnień i znacznej szkody związanej ze zmianą meldunkową, paszportową i innych dokumentów prawem przypisanych. Czynności te dodatkowo pociągną za sobą niezliczone koszty związane z wyrobieniem nowych dokumentów.
4. art. 8 KPA, art. 9 KPA w zw. z art. 11 KPA poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej czynności materialno-technicznej z uwagi na nieprzytoczenie i niewyjaśnienie zasadności przesłanek czynności, a także zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, bez wskazania dokładnej podstawy prawnej, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonania kontroli zaskarżonej czynności. Skarżący stwierdził, że organ tylko raz i to w odpowiedzi na wezwanie do zaprzestania naruszenia prawa, wskazał, iż opiera się na rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012r. poz. 125). Natomiast organ nie chciał lub nie był wstanie wskazać dyspozycji konkretnego przepisu, z którego czerpał informacje na temat przynależności numerów nie do budynków, lecz działek. Zdaniem skarżącego, czynność taka jest co najmniej nieuzasadniona i sprawia, że jakakolwiek głębsza polemika z organem opierać się musi na domysłach.
5. art. 85 KPA poprzez nieprzeprowadzenie oględzin w terenie, z udziałem stron, która to czynność dowodowa niewątpliwie umożliwiłaby wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia.
6. art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U z 2010r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) w związku z § 5 ust. 2 oraz ust. 5 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012r. poz. 125), poprzez błędne przyjęcie, iż nadanie numeru porządkowego przyporządkowane jest wyłącznie do działki, gdy w rzeczywistości numery porządkowe ustala się w oparciu o budynki, bez względu na ich usytuowanie na działce, biorąc jednocześnie pod uwagę istniejące i ujawnione numery porządkowe w Ewidencji Gruntów, Księgach Wieczystych, jak również w oparciu o dotychczasowe zasady i zwyczaje nadawania numeracji w obrębie K Z. Skarżący podniósł, że ulica A tworzy ciągły zbiór numerów – rosnący naprzemiennie w górę, licząc od kierunku północnego do kierunku południowego ulicy, inaczej mówiąc od dołu ulicy w jej górę. Natomiast zaproponowane przez organ rozwiązanie w zaskarżonym zawiadomieniu, jest nie tylko zaprzeczeniem chronologiczności, lecz także prowadzi do nadawania numeracji w sposób dowolny. Skarżący wskazał ponadto, że przyjęty model numeracji, w którym tzw. Segment B posiada numer 25, w pełni odpowiada także ewidencji, która znajduje się w posiadaniu organu, albowiem już w samym Wypisie z Rejestru Gruntów dla jednostki rejestrowej [...] obręb [...] Z, Z. M. dwojga imion B. syn J. i M., będący właścicielem tzw. Segmentu B, ma przyporządkowany właśnie numer 25. Natomiast uczestnicy postępowania nie figurują w ewidencji pod wskazanym numerem 25. Skarżący uważa, że organ winien był także zbadać dotychczasowe zasady i zwyczaje historyczne nadawania numeracji w tym obrębie. Ustalenie tychże okoliczności pozwoliłoby bowiem w sposób klarowny powiązać numer 25 nie tylko z nieruchomością skarżącego, lecz z całą rodzinną B. Skarżący podkreślił, że nieruchomość należąca do rodziny B., a odpowiadająca obecnie Segmentowi B budynku, pierwotnie w roku 1922 posiadała numer 25, który był niezmienny, aż do momentu wydania zaskarżonego zawiadomienia.
7. art. 47a ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez niezawiadomienie J. B. jako właściciela widniejącego w dokumentacji rejestrowej organu, w tym także w Księdze Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, co doprowadziło do braku możności jej działania w toku sprawy administracyjnej.
8. art. 47b ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z treścią § 5 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, poprzez nieprzyjęcie, iż właściciele Segmentu A nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku dotyczącego utrzymywania oznaczenia nieruchomości, choć to oni jako pierwsi uzyskali pozwolenie na użytkowanie budynku Segment A w dniu 1 sierpnia 2014r. i przez okres ponad sześciu miesięcy nie występowali o nadanie numeru porządkowego dla swojej nieruchomości, w przeciwieństwie do strony skarżącej, która bezpośrednio po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie w dniu 12 grudnia 2014r. wystąpiła, jako pierwsza, w dniu 21 stycznia 2015r., z wnioskiem o przeniesienie dawnego numeru porządkowego 25 na swoją nieruchomość, co upoważnia skarżącego do pierwszeństwa do wolnego numeru 25.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie oraz powtórzył te same argumenty co w piśmie z dnia 26 maja 2015r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto organ stwierdził, że J. B. nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu, gdyż nie została ona ujawniona w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel działek ewid. nr [...] i [...].
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2015r. J. B. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze strony, gdyż nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym znak: [...], mimo że wynik tego postępowania dotyczył jej interesu prawnego, gdyż przyszłe rozstrzygnięcie w zaskarżonej sprawie będzie miało istotny wpływ jakim numerem porządkowym jako współwłaściciel nieruchomości usytuowanej na działkach [...] i [...] obr. [...] w Z będzie miała obowiązek się posługiwać. J. B. wskazała, że pod adresem ul. A nr 25 w Z figuruje w ewidencji ludności i księgach wieczystych, prowadzone są też działalności gospodarcze, kierowane są do niej pod wskazany adres nakazy płatnicze i korespondencja urzędowa.
J. B. podzieliła argumentację przytoczoną w skardze jej ojca – Z. B., a dotyczącą właścicieli działek nr [...], [...], [...] obr. [...] w Z (T. i W. G. oraz M. Ś. – D.), którzy nie dopełnili ciążącego na nich obowiązku oznaczenia nieruchomości po uzyskaniu w dniu 01.08.2014r. pozwolenia na użytkowanie swojego budynku i przez okres sześciu miesięcy pozostawali bierni w powyższej sprawie, w przeciwieństwie do skarżącego, który po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (12.12.2014r.,) wystąpił jako pierwszy w dniu 21 stycznia 2015r.,z wnioskiem o nadanie pierwszego wolnego numeru porządkowego, a był nim właśnie nr 25, który to został ujawniony w KW [...].
J. B. podniosła również, że na zawiadomienie o nadaniu numeru porządkowego nie przysługuje zażalenie ani sprzeciw, jaki wniósł w dniu 10 lutego 2015r. T. G. na wprowadzenie numeracji 25 dla budynku usytuowanego na działkach [...] i [...] obr. [...] w Z, a wszystkie podane przez niego propozycje budzą w jej ocenie poważne wątpliwości chociażby fakt, iż do wniosku o nadanie numeru porządkowego z dnia 13 lutego 2015r. T. G. nie dołączył wymaganego dokumentu, to jest wypisu z rejestru gruntów, bowiem nie figuruje on w tym rejestrze. Ponadto J. B. uważa, że oznaczenie segmentów na segment "A" i segment "B" było jedynie oznaczeniem technicznym na czas budowy i posiłkowanie się przez T. G. argumentacją, że wyżej wymienione segmenty są jednym budynkiem podzielonym na części ułamkowe jest bezzasadne, albowiem przy nadawaniu numerów porządkowych obowiązują przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie przepisy Prawa budowlanego. Jednocześnie J. B. nadmieniła, że w dniu 15 kwietnia 2014r. inwestycja została podzielona w trakcie inwentaryzacji geodezyjnej na dwa oddzielne budynki, na co wszyscy inwestorzy wyrazili zgodę i posiłkowanie się jakimikolwiek oznaczeniami z " czasów" budowy jest, jej zdaniem, bezprawne.
J. B. stoi na stanowisku, że skoro organ wydał pierwotnie (w dniu 30 stycznia 2015r.) zawiadomienie o nadaniu numeru 25 dla nieruchomości usytuowanej na działkach [...], [...] obr. [...] w Z wedle ustaleń faktycznych opartych na tej samej podstawie prawnej, to nielogiczne są twierdzenia tego samego organu, iż nadanie numeru porządkowego 25 dla budynku, którego jest ona współwłaścicielem jest niemożliwe w świetle obowiązujących przepisów prawa. W związku iż powyższym J. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015r. nr [...], względnie o stwierdzenie jej bezskuteczności.
W piśmie procesowym z dnia 22 września 2015r., odnosząc się do skargi Z. B., M. Ś. – D., T. G. i W. G., wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej czynności Burmistrza Miasta z dnia [...] 2015r. nr [...]. Uczestnicy postępowania podkreślili, że chociaż podzielają żądanie skargi, to jednak w oparciu o inne podstawy, gdyż w ich ocenie w niniejszej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki dla podjęcia przez Burmistrza Miasta czynności zmierzającej do nadania numeru ewidencyjnego nieruchomości, a także nie zaistniały podstawy dla podjęcia działań zmierzających do zmiany oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości.
Uczestnicy wyjaśnili, że nieruchomość położona przy ulicy A, składająca się ówcześnie z jednej działki ewidencyjnej o numerze [...], a oznaczona numerem ewidencyjnym 25, była zabudowana budynkiem, któremu przyporządkowano wskazane wyżej oznaczenie administracyjne. Budynek ten mocą decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] 2011r. znak: [...], utrzymanej w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...] został rozebrany, a w jego miejsce wybudowano obecny budynek. W związku z powyższym uczestnicy uważają, że brak jest podstaw dla dokonania zmiany w ewidencji miejscowości, ulic i adresów, gdyż nie zaktualizowała się przesłanka zakończenia cyklu istnienia punktu adresowego A 25, albowiem w miejsce budynku rozebranego powstał kolejny budynek, a grunt na którym znajdował się budynek rozebrany i powstał nowy budynek nie zmienił swojego budowlanego przeznaczenia. Okres czasu pomiędzy rozbiórką obiektu istniejącego, a powstaniem w jego miejscu nowego obiektu, wykazuje ścisłe następstwo tychże konstrukcji. Co więcej, punkt adresowy definiowany przez pryzmat przepisów rozporządzenia jest związany z istniejącą zabudową nieruchomości, a nie - jak wskazuje skarżący - z jego strukturą własnościową. Poza tym wskazany punkt adresowy istnieje od dwudziestolecia międzywojennego, a tym samym nie można stwierdzić, iż jego istnienie nie było uwidocznione w istniejących rejestrach, ewidencjach i prognozach. Uczestnicy podnieśli również, że skoro w miejsce jednego budynku powstał drugi budynek (również w ilości jednej sztuki), to chociaż prawdą jest, że składa się on z dwóch segmentów, to oznaczenie go jednym numerem administracyjnym nie wprowadza w błąd i nie jest wadliwe w stopniu utrudniającym korzystanie z niego. Fakt istnienia ściany dylatacyjnej między segmentami czy oddania do użytku niezależnie od siebie, nie czyni z tego budynku na potrzeby oznaczenia administracyjnego dwóch budynków, a także nie uniemożliwia korzystania z niego.
Za chybioną uczestnicy uznali argumentację nawiązującą do dziedzictwa rodziny B., albowiem przemawia ona za wprost odwrotnym wnioskiem niż ten wskazany przez skarżącego. Skoro bowiem budynek położony przy ulicy A 25 kojarzony miał być z rodziną B. i ich zasługami na rzecz lokalnej społeczności, to naturalnym będzie, że budynek powstały w jego miejscu nosić będzie dokładnie to samo oznaczenie. Zdaniem uczestników postępowania również argument, że zmiana wygeneruje daleko idące koszty wymiany dokumentów, przemawia za brakiem potrzeby zmiany oznaczenia jednego budynku powstałego w dokładnym miejscu budynku dotychczas noszącego oznaczenie 25, a rozebranego w toku działań inwestycyjnych skarżącego i uczestników. Skoro bowiem i skarżący i uczestnicy czerpią korzyści majątkowe z przysługującego im prawa własności i najmu wybudowanych lokali, skoro w dokumentach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą stron ujawniony jest dotychczasowy adres A 25, to nie tylko ewidentnie nie istnieje problem z oznaczeniem nieruchomości powstałej w miejsce rozebranego budynku, ale i w interesie żadnej ze stron nie jest dokonywanie w tym przedmiocie zmiany. Poza tym koszty te będą dalece wyższe dla uczestników, prowadzących działalność gospodarczą w tej nieruchomości, niż dla skarżącego i jego córki.
Zdaniem uczestników, chybiony jest też argument skarżącego oznaczenia numerem 25 położenia nieruchomości [...], [...] (znajdujących się pod segmentem B) w wypisach z rejestru gruntów i księdze wieczystej, mający przemawiać za uznaniem, iż to właśnie segment B budynku przy ulicy A 25 winien pozostać z tym oznaczeniem. Takie samo oznaczenie znajduje się bowiem w rejestrze gruntów dla nieruchomości oznaczonych numerami [...], [...] i [...] (znajdujących się pod segmentem A), które stanowią własność uczestników. W ocenie uczestników Burmistrzowi Miasta i skarżącemu umknęło, że w pierwszej kolejności punktem adresowym jest budynek, a ten, w związku z posadowieniem go na pięciu nieruchomościach, stanowi przedmiot współwłasności każdego z właścicieli nieruchomości. Wobec tego bez znaczenia jest na ilu działkach jest położony punkt adresowy, bo wytyczną dla przyjęcia, czy mamy do czynienia z jednym czy wieloma punktami adresowymi jest rodzaj i sposób zagospodarowania terenu. Ten z kolei przemawia za przyjęciem, iż budynek posadowiony w miejsce rozebranego budynku przy ulicy A winien być oznaczony tym samym numerem, a nadto jednym oznaczeniem dla całej nieruchomości budynkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu pominięcia w postępowaniu J. B., uczestnicy postępowania stwierdzili, że skoro ustawodawca przewidział dla nadawania numerów ewidencyjnych nieruchomości tryb uproszczony i zrezygnował z wprowadzenia sformalizowanego postępowania administracyjnego kończącego się rozstrzygnięciem w formie decyzji administracyjnej, w miejsce których przewidziano dokonanie czynności materialno-technicznej i przesłanie osobom mającym interes prawny zawiadomienia, to wątpliwym jest, czy w niniejszej sprawie istniał obowiązek stosowania art. 28 k.p.a. Właściciele nieruchomości mają interes prawny w uzyskaniu wiadomości o numerze ewidencyjnym ich nieruchomości, jednak zdaniem uczestników aktualne pozostaje pytanie, czy w braku trybu postępowania zwyczajnego mamy do czynienia z tożsamymi konsekwencjami niezawiadomienia jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. Niezależnie od powyższego uczestnicy postępowania uważają, że postępowanie obarczone było dalej idącą wadą i to począwszy od pierwszego zawiadomienia z dnia 30 stycznia 2015r., gdyż nie powinno ono być podjęte, a wniosek winien spotkać się z odmową działania organów administracji. W opinii uczestników nie jest więc istotne kto winien być zawiadomiony o zmianie numeracji budynku, skoro ta zamiana w ogóle nie powinna mieć miejsca, z powodu braku przesłanek ustawowych dla jej dokonania. Ta wadliwość, jako dalej idąca, wyłącza potrzebę analizowania, czy w postępowaniu dopuszczono się innych nieprawidłowości natury proceduralnej.
W piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2015r. J. B. wniosła o uwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy uchwały Rady Miasta z dnia 3 września 2015r. w sprawie parku kulturowego pod nazwą "A".
Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2015r. WSA w Krakowie, działając na podstawie art. 33 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił dopuścić J. B. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga Z. B. zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę dla podjęcia czynności nadania numerów porządkowych dla nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2015r., poz. 520, zwana dalej pr.geodez.) oraz wykonawczego do tej ustawy rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2012r., poz. 125). Stosownie do treści art. 47a ust. 1 pr. geodez., do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów oraz umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy. Z art. 47a ust. 3 pkt 1 wynika, że ewidencję miejscowości ulic i adresów zakłada się między innymi na podstawie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) pr.geodez. ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Zgodnie z art. 47a ust. 5 pr. geodez. kompetencja do ustalania numerów porządkowych budynków przysługuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który czyni to z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Właściciele nieruchomości zabudowanych lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które takimi nieruchomościami władają, mają obowiązek umieszczania w widocznym miejscu na ścianie frontowej budynku tabliczki z numerem porządkowym w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o ustaleniu tego numeru (art. 47b ust. 1).
Przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w rozdziale 8a nie normują szczegółowych zasad, według których następuje nadawanie numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmiana, odsyłając w tym względzie do regulacji podustawowej. Z treści upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. 47b ust. 5 pr. geodez. wynikają jednak istotne zasady ogólne, które właściwy minister powinien uwzględnić wydając rozporządzenie w celu wykonania ustawy. Z wytycznych dotyczących treści aktu wynika mianowicie, że określenie szczegółowego zakresu informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizacja i tryb tworzenia, aktualizacja i udostępnianie tych baz powinno nastąpić z zachowaniem w jak najszerszym zakresie dotychczasowych danych adresowych, zasady interoperacyjności, o której mowa w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, potrzeby harmonizacji zbiorów danych tej ewidencji ze zbiorami innych rejestrów publicznych, a także usprawnienia obsługi obywateli. Szczegółowe zasady dotyczące nadawania numerów porządkowych nieruchomościom lub ich zmian ustalone zostały przepisami wymienionego rozporządzenia, w którym określono szczegółowy zakres informacji gromadzonych w bazach danych ewidencji miejscowości, ulic i adresów, organizację i tryb tworzenia, aktualizacji i udostępniania baz danych ewidencji oraz wzór wniosku o ustalenie numeru porządkowego budynku (§ 1 rozporządzenia).
Zgodnie z § 5 ust. 1 w/w rozporządzenia, numery porządkowe, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) ustawy, ustala się w procesie zakładania ewidencji, a w uzasadnionych przypadkach także w procesach jej aktualizacji, uzupełnienia lub zmiany, wykorzystując do tego celu: 1) ewidencję numeracji porządkowej nieruchomości; 2) ewidencję gruntów i budynków; 3) bazy danych obiektów topograficznych (BDOT500 i BDOT10k); 4) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takich planów – decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 5) ortofotomapę cyfrową. Stosownie do treści § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia, dla każdej ulicy i każdego placu posiadającego nazwę tworzy się odrębne, ciągłe zbiory numerów porządkowych w sposób zapewniający przestrzenną regularność każdego z tych zbiorów oraz unikalność jego elementów, zachowując w miarę możliwości istniejące numery porządkowe, ujawnione w ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, oraz dotychczasowe zasady tej numeracji. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnienia lub zmiany dokonuje się z przyczyn wymienionych w tym przepisie (§ 9 ust. 1).
Oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. inną niż decyzja lub postanowienie czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011r., I OSK 30/11). Czynność nadania numeru porządkowego stanowi jedną z prawnych form działania administracji, mających wyraźną podstawę prawną wynikającą z aktu normatywnego i wywołującą określone skutki prawne. Art. 47a ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ustalanie numerów porządkowych zalicza do zadań gminy, zaś ust. 5 tego przepisu przewiduje, że numery porządkowe ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają.
Postępowanie w sprawie zmiany numeracji porządkowej budynków nie jest wprawdzie klasycznym jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, nie znajdują zatem do tego postępowania wprost zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak postępowanie takie stanowi rodzaj postępowania administracyjnego, a więc zapewnione w nim powinny być podstawowe standardy takiego postępowania, konieczne dla zagwarantowania praw stronom tego postępowania. Należy uznać, że do takiego postępowania odpowiednie zastosowanie znaleźć powinna fundamentalna dla prawa administracyjnego zasada zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Zasada ta - wyartykułowana wprost w art. 10 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – jest jedną z zasad ogólnych dla całego prawa administracyjnego, stanowiąc jeden z elementów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997r.). Zasada ta winna mieć zastosowanie nie tylko w ściśle rozumianym postępowaniu administracyjnym, tj. postępowaniu uregulowanym w kodeksie postępowania administracyjnego, ale także w innych postępowaniach prowadzonych przez organy administracyjne, w których organy te władczo rozstrzygają o prawach lub obowiązkach podmiotów zewnętrznych wobec administracji. W sprawie numeracji porządkowej nieruchomości organ administracyjny winien zatem zapewnić udział podmiotom, o których mowa art. 47a ust. 5 pr. geodez., tj. właścicielom i władającym tymi nieruchomościami, by zagwarantować tym podmiotom ochronę ich praw w toku takiego postępowania. Organ winien zawiadomić te podmioty o wszczęciu postępowania po to, by zapewnić im możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań.
Ten obowiązek nie został w rozpoznawanej sprawie spełniony. Z przedłożonego do akt odpisu z księgi wieczystej wynika, że J. B. jest współwłaścicielką nieruchomości o nr ewid. [...] i [...], a zatem nieruchomości, których dotyczyła zmiana numeru porządkowego dokonana zaskarżoną czynnością Burmistrza Miasta z dnia 8 kwietnia 2015r. Z akt sprawy wynika jednak, że organ nie zawiadomił jej o toczącym się z wniosku Z. B. z dnia 10 marca 2015r. postępowaniu w sprawie zmiany numeracji porządkowej. J. B. – współwłaścicielka nieruchomości objętych postępowaniem w sprawie zmiany numeracji porządkowej – nie mogła brać w tym postępowaniu udziału, gdyż nie została o tym postępowaniu zawiadomiona. Niezawiadomienie jej o toczącym się postępowaniu pozbawiło ją możliwości działania i ochrony jej praw.
Co więcej, w tej sprawie organ nie dopełnił również wynikającego wprost z przytoczonego powyżej art. 47a ust. 5 pr. geodez. obowiązku doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeracji właścicielom nieruchomości, nie doręczył bowiem J. B. zawiadomienia z dnia 8 kwietnia 2015r. o zmianie numeracji porządkowej nieruchomości, których jest współwłaścicielką. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia wyraźnego obowiązku ustawowego, co pozbawiło J. B. prawa do udziału w postępowaniu, mimo że postępowanie to dotyczyło jej interesu prawnego.
Nie zasługuje na uwzględnienie argument organu, że przyczyną niezawiadomienia J. B. o ustaleniu numerów porządkowych był fakt, że nie była ona uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków. Aktualnie obowiązująca regulacja prawna nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, komu powinno zostać doręczone zawiadomienie o ustaleniu numerów porządkowych. Ustawodawca w cytowanym powyżej art. 47a ust. 5 pr. geodez. wymienia "właścicieli nieruchomości lub inne osoby uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają". Z treści tego przepisu wynika zatem wyraźnie, że wymóg uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków dotyczy innych osób władających nieruchomościami, a nie właścicieli tych nieruchomości. Okoliczność zatem, że J. B. nie była ujawniona w ewidencji gruntów i budynków, nie zwalniał organu z obowiązku zawiadomienia jej o ustaleniu numerów porządkowych dla nieruchomości, których jest współwłaścicielką. Naruszenie tego wymogu pozbawiło J. B. prawa do udziału w postępowaniu dotyczącym numeracji porządkowej jej nieruchomości, w tym w szczególności możliwości kwestionowania treści tej czynności w procedurze prawem przewidzianej, tj. w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że zaskarżone w niniejszej sprawie zawiadomienie Burmistrza Miasta wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 47a ust. 5 pr. geodez. oraz art. 10 ust. 1 kpa. Naruszenie prawa przez organ administracyjny w tej sprawie pozbawiło stronę możliwości obrony swych praw, mogło zatem mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd uznał, że zachodziła przesłanka do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności Burmistrza Miasta, na podstawie art. 146 §1 w związku z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powyższe rozstrzygnięcie o bezskuteczności czynności organu nie przesądza o sposobie rozstrzygnięcia sprawy przez organ w przyszłości, Sąd uznał bowiem, że wobec naruszenia prawa procesowego pozbawiającego stronę możliwości udziału w postępowaniu, przedwczesne w tej sprawie byłoby odniesienie się do merytorycznych zarzutów dotyczących niezgodności z prawem przedmiotowej czynności Burmistrza. W ponownie prowadzonym postępowaniu, po zapewnieniu stronom udziału w tym postępowaniu, organ winien uwzględnić przytoczoną powyżej regulację prawną wprowadzającą zasady ustalania numeracji porządkowej, a następnie wyczerpująco swoje stanowisko uzasadnić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koszty składają się: wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240zł, koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 15 zł oraz zwrot wpisu w kwocie 200zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło