II GZ 839/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2482/15 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części dotyczącej zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. o sygn. akt V SA/Wa 2482/15, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił A. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister) z dnia [...] marca 2015 r. uchylającej decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w części dotyczącej zwrotu dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej w kwocie 518 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych i w tym zakresie umarzającej postępowanie I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymującej ją w mocy. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika A. K., w skardze na wskazaną wyżej decyzję wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Wnioskodawczyni argumentowała, że decyzję wydano w przedmiocie zwrotu środków dofinansowania (9 946,75 zł wraz z odsetkami) i jej wykonanie może spowodować zagrożenie dla prowadzenia bieżącej działalności oświatowej (przedszkola), czyli znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki. Do wniosku załączono bilans sporządzony na dzień 31.03.2015 r. oraz rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 marca 2015 r. Oceniając wniosek odmownie Sąd uznał, że skarżąca w istocie nie uzasadniła wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, ponieważ nie podała żadnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niemniej jednak Sąd odniósł się do załączonych do wniosku dokumentów i stwierdził, że nie uzasadniają twierdzenia, jakoby wykonanie decyzji mogłoby zagrozić działalności oświatowej prowadzonej przez skarżącą. WSA zwrócił uwagę, że na dzień 31 marca 2015 r. zysk przedsiębiorstwa skarżącej wyniósł 22.118,05 zł, co stanowi prawie połowę rocznego zysku osiągniętego w 2014 r., a to z kolei oznacza, że zysk ten może być przeznaczony na zwrot dofinansowania. Poza tym WSA podkreślił, że nałożony decyzją obowiązek zwrotu dofinansowania ma charakter pieniężny, a z natury rzeczy spełnienie świadczenia pieniężnego jest odwracalne. Z wymienionych powodów brak było przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) A. K. domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 16 września 2015 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie przez Sąd, że uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra w sposób niedostateczny wykazuje możliwość poniesienia przez nią szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Uzasadniając zażalenie skarżąca podała konkretne okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdziła, że wykonanie decyzji może spowodować zamknięcie prowadzonej działalności lub znaczące jej ograniczenie. Zamknięcie przedszkola wywoła trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty pracy przez skarżącą i sześciu zatrudnionych pracowników, którzy stracą źródło utrzymania oraz utraty przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola (33 dzieci) opieki dla tych dzieci, więc likwidacja przedszkola będzie pośrednio oznaczała również rezygnację z pracy rodziców dzieci obecnie do niego uczęszczających. Ponadto wobec skarżącej wydano łącznie trzy decyzje zwrotowe, wszystkie zaskarżone do Sądu, opiewające na łączną kwotę 27 335,18 zł. Uiszczenie tej kwoty spowoduje utratę środków pieniężnych na dalsze finansowanie przedszkola, a w konsekwencji likwidację placówki, niebędącej działalnością gospodarczą nastawioną na osiąganie zysków. Ponadto otrzymywane przez skarżącą czesne od rodziców dzieci jest przeznaczane na bieżące utrzymanie przedszkola, w tym na wyżywienie dzieci i nie pozwala na spłatę należności określonej decyzją Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem NSA, dokonana przez Sąd I instancji ocena wniosku A. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] marca 2015 r. jest prawidłowa, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie są zasadne. WSA trafnie zauważył, że skarżąca nie wyjaśniła we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w jaki sposób wykonanie decyzji mogłoby ją narazić na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Jedynie lakonicznie wskazała, że wykonanie decyzji może spowodować zagrożenie dla prowadzenia bieżącej działalności oświatowej. Usprawiedliwiona jest ocena Sądu, że załączone do wniosku dokumenty przeczą twierdzeniu skarżącej, iż uiszczenie należności nałożonej decyzją zagrozi prowadzeniu przedszkola. Skarżąca osiąga bowiem zysk z tej działalności, który może przeznaczyć na pokrycie kwestionowanej należności. Uzupełniająco dodać należy, że wprawdzie skarżąca przedłożyła do wniosku określone dokumenty, jednak nie przytoczyła okoliczności, które miałyby ilustrować, a błędne jest założenie jakoby dokumenty "mówiły same za siebie". Nie wymaga szerszego komentarza, że załączając do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokumenty, wnioskodawca powinien precyzyjnie wyjaśnić w treści wniosku czemu mają służyć, tj. jakie twierdzenia wniosku czynić prawdopodobnymi. W rozpoznawanej sprawie, pomimo przedłożenia wskazanego wyżej bilansu oraz rachunku zysków i strat, brak takich wyjaśnień. Takim wyjaśnieniem nie jest wyrażenie jednozdaniowej obawy, że wykonanie decyzji może zagrozić bieżącemu prowadzeniu działalności oświatowej. Wobec powyższego uznać trzeba, że wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stanowiska WSA nie podważa argumentacja zażalenia, w której A. K. przytoczyła nowe, nieujawnione wcześniej okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności te, nawet gdyby miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku, nie zostały przedłożone Sądowi pod rozwagę, zatem pozostają bez wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia objętego zażaleniem (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II GZ 399/15 (dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.