I SA/Gl 973/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-01-20
Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zobowiązanego dotyczące wadliwości postępowania egzekucyjnego w zakresie opłat abonamentowych RTV, w tym dotyczące braku podstawy prawnej do egzekucji, przedawnienia, wadliwości dokumentów i sposobu ich uwierzytelniania, są uzasadnione?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. nie narusza prawa. Wskazano, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z ustawy, a Poczta Polska ma prawo do ich egzekucji w trybie administracyjnym. Zarzuty dotyczące wadliwości dokumentów i sposobu ich uwierzytelniania zostały uznane za niezasadne, podobnie jak zarzuty dotyczące przedawnienia i braku podstawy prawnej do egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący M. L. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., które utrzymało w mocy postanowienie o uznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Zarzuty dotyczyły m.in. niewłaściwości trybu i organu, bezprzedmiotowości sprawy, przedawnienia, wad formalnych dokumentów, braku decyzji administracyjnej, nieprawidłowego uwierzytelniania dokumentów oraz naruszenia Konstytucji RP. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległych opłat abonamentowych RTV.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Wojciech Organiściak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728 z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia M. L. (dalej: zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...], wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym zarzuty skarżącego uznano za nieuzasadnione.
Wierzyciel, w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV przez zobowiązanego, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. (dalej: organ egzekucyjny) pismem z dnia [...] r. o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...]. Tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV za okres od stycznia 2009 r. do kwietnia 2014 r., w wysokości [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia 9 października 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty, podnosząc:
1. niewłaściwość trybu i organu do prowadzenia postępowania,
2. bezprzedmiotowość sprawy, z uwagi na brak decyzji administracyjnej Poczty Polskiej S.A. i Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: KRRiT) lub pozwu o zapłatę,
3. przedawnienie roszczenia,
4. brak przerwania biegu przedawnienia w związku z wadami formalnymi dokumentów,
5. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.,
6. brak doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z § 5 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), co powoduje nieistnienie zobowiązania,
7. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, z uwagi na brak wydania decyzji określającej zaległość,
8. nieposługiwanie się przez Pocztę Polską S.A. dokumentami urzędowymi, a jedynie ich kserokopiami oraz poświadczanie dokumentów za zgodność z oryginałem przez nieuprawnionych pracowników, co stanowi naruszenie art. 76 a § 2 i 3 k.p.a.,
9. posługiwanie się przez Pocztę Polska S.A dokumentami, które nie zawierają oryginałów podpisów,
10. brak oryginału podpisu na upomnieniu, co powoduje, że w świetle przepisów prawa nie jest to dokument,
11. brak tytułu prawnego stanowiącego podstawę do dochodzenia obowiązku abonamentowego, w tym do wydania tytułów wykonawczych,
12. podpisywanie tytułów wykonawczych przez niewłaściwy organ Poczty Polskiej S.A.,
13. naruszenie art. 6 - 9 k.p.a., art. 10 § 1 i 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 i 2 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a.,
14. naruszenie zasad Konstytucji RP, tj. art. 2, w zw. z art. 64 ust. 1,
15. naruszenie przepisów konstytucyjnych w związku z brakiem rozwiązań ustawowych.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik zobowiązanego, zarzucając wydanemu postanowieniu:
1. niezgodne z przepisami k.p.a. poświadczanie dokumentów za zgodność z oryginałami, przez nieupoważnionych pracowników Poczty Polskiej S.A.,
2. brak oryginalnego podpisu na przesłanym zobowiązanemu zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zgodnie z § 5 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych,
3. nieprzedstawienie przez Pocztę Polską S.A. dowodu potwierdzającego przesłanie zobowiązanemu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego,
4. brak kompetencji ustawowych do wydawania przez Pocztę Polską S.A. postanowień,
5. posługiwanie się przez Pocztę Polską S.A. duplikatami dokumentów,
6. brak przerwania biegu przedawnienia zobowiązania w związku z niesporządzeniem przez Pocztę Polską S.A. oryginałów dokumentów, a jedynie ich kserokopii,
7. brak decyzji lub postanowienia, z której wynika zaległość w opłatach i jej wysokość,
8. podpisanie przedmiotowych tytułów wykonawczych przez niewłaściwy organ Poczty Polskiej S.A.
Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej opłaty pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy, kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne, musi je zarejestrować i opłacać abonament, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania odbiorników lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Podniesiony przez zobowiązanego zarzut, że "z uwagi na wprowadzenie sygnału naziemnej telewizji cyfrowej stare odbiorniki tv w ogóle utraciły możliwości techniczne do odbierania sygnału cyfrowego", nie przesądza, że na zobowiązanym nie ciąży obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych. Na mocy wydanego na podstawie ustawy abonamentowej rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, które zostało uchylone obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, na posiadacza odbiorników RTV został nałożony m.in. obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zaprzestaniu używania odbiorników, w trybie wskazanym w tych aktach prawnych. W okresie poprzedzającym wprowadzenie w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r., zmianę danych zawartych we wniosku rejestracyjnym należało dokonać zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1190). Zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV zawarte były w książeczce radiofonicznej. Przed wejściem w życie ustawy abonamentowej wyrejestrowania odbiorników RTV należało dokonać, zgodnie z wydanym na podstawie art. 49 ust. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, Rozporządzeniem Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 70, poz. 338), na mocy którego (§ 4) posiadacz książeczki radiofonicznej był zobowiązany powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika.
Wierzyciel podkreślił, że nie posiada, a zobowiązany nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dokonanie w okresie objętym tytułami wykonawczymi wyrejestrowania odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, którego z uwagi na wskazane wyżej przeszkody techniczne nie posiada i nie użytkuje, a zatem obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych, w związku z dokonaną w 2002 r., nie kwestionowaną przez zobowiązanego, rejestracją odbiorników RTV nadal istnieje.
Odnosząc się do kwestii uwierzytelnienia dokumentów Dyrektor COF wskazał, że zgodnie z art. 73 k.p.a. organ ma obowiązek umożliwić stronie prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a ponadto strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale jedynie wtedy, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z kolei przepis art. 76a § 2 k.p.a. stanowi, że: "zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony, będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym". Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że dotyczy on strony postępowania a nie organu. Wierzyciel za niezasadny uznał więc zarzut zobowiązanego, że nieotrzymanie "uwierzytelnionych notarialnie" załączników stanowi podstawę do podważania ich wiarygodności. Również wskazane przez zobowiązanego przepisy art. 63 § 3 k.p.a. oraz 64 § 2 k.p.a. dotyczą wyłącznie strony postępowania.
Dalej Dyrektor COF wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że z uwagi na brak wnoszenia opłat abonamentowych zobowiązany był w latach 2008-2010 trzykrotnie wzywany przez Pocztę Polską, w formie pisemnych zawiadomień, do dobrowolnego uregulowania zaległych opłat abonamentowych, a przed skierowaniem w dniu [...] r. tytułów wykonawczych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., zostało zobowiązanemu wysłane upomnienie, wzywające do zapłaty, w terminie 7 dni zaległych opłat abonamentowych, informujące jednocześnie o zagrożeniu skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Upomnienie zostało doręczone w dniu [...] r. zastępczo żonie zobowiązanego, która zobowiązała się do przekazania pisma adresatowi. Zobowiązany został również powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych.
Następnie Dyrektor COF wyjaśnił, że w związku z wejściem w życie z dniem 13 grudnia 2007 r., wydanego na podstawie ustawy abonamentowej, rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia jego wejścia w życie, na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych posiadaczom imiennych książeczek i powiadomienia ich o tym fakcie. Rozporządzenie wskazywało również, że dotychczasowe dowody rejestracji odbiorników RTV w formie imiennych książeczek, stanowiły dowód ich zarejestrowania nie dłużej niż dwanaście miesięcy, od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.). Użytkownicy posiadający przed dniem wejścia w życie wskazanego wyżej rozporządzenia zarejestrowane odbiorniki RTV, do których zobowiązany należy, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania posiadanych odbiorników. O nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), jako użytkownikowi zarejestrowanych odbiorników RTV zobowiązany został powiadomiony w wymaganym terminie, w dniu [...] r. Wraz z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych przesłano zobowiązanemu tzw. "pakiet startowy" zawierający blankiety wpłat z imieniem i nazwiskiem abonenta, jego adres oraz spersonalizowany numer rachunku bankowego dla wpłat RTV. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (§ 5 ust. 2 zdanie drugie) Poczta Polska S.A. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przepis mówi o "powiadomieniu" użytkowników i "przesłaniu" zawiadomienia, a zatem przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres użytkownika czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Potwierdza to także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, w uzasadnieniu którego Sąd jednoznacznie stwierdził, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Wierzyciel stwierdził, że nie odnotował zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwała zasadnie przyjąć, że zostało ono odebrane przez zobowiązanego. Poczta Polska S.A nie posiada również informacji, aby zobowiązany składał reklamację lub w jakiejkolwiek innej formie złożył, w placówkach Poczty Polskiej zarzut, nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpił o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia.
Dyrektor COF wskazał również, że z ustawy abonamentowej jak i powołanego rozporządzenia nie wynikają uprawnienia (poza przypadkiem określonym w art. 7 ust. 6 ustawy) dla Poczty Polskiej do wydawania decyzji. Skoro zatem ustawodawca nie wyposażył Poczty Polskiej w uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnej, to powołane wyżej przepisy rozporządzenia nie nakładały na Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego w drodze decyzji administracyjnej. Przywołane przez pełnomocnika zobowiązanego przepisy art. 107 § 1 i art. 109 § 1 k.p.a. dotyczą decyzji administracyjnych i nie mają odniesienia do czynności nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Natomiast przesłane zobowiązanemu w dniu [...] r. zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych /telewizyjnych zawierało odtworzony mechanicznie podpis I. F. - kierownika Wydziału Abonamentu RTV, upoważnionej w dniu [...] r., przez wierzyciela do podpisywania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Dyrektor COF, korzystając z uprawnień wynikających z art. 268a k.p.a., może upoważniać w formie pisemnej, pracowników tej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Umocowanie to posiadała I. F., która w niniejszej sprawie działała w ramach posiadanego upoważnienia. Uzasadnieniem dla praktyki stosowania mechanicznego odtworzenia podpisu na zawiadomieniach o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych była potrzeba zachowania ustalonego rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. terminu realizacji obowiązku nałożonego na Pocztę Polską oraz masowość wystawianych zawiadomień.
Także rozpatrzenie przez wierzyciela, podniesionych przez zobowiązanego zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, nastąpiło w formie postanowienia z dnia [...] r. nr [...], podpisanego przez uprawnioną osobę, działającą z upoważnienia Dyrektora COF.
Wierzyciel wskazał, że przesłany zobowiązanemu duplikat zawiadomienia z dnia [...] r. był dokumentem wygenerowanym i wydrukowanym z systemu informatycznego Poczty Polskiej i wbrew twierdzeniu zobowiązanego nie jest "generowany post factum (antydatowany)" ani "tworzony dopiero teraz na potrzeby postępowania i to dopiero po wniesieniu przez wnioskodawcę wniosku z art. 73 k.p.a.", gdyż dokumenty takie były przechowywane w systemie informatycznym Poczty Polskiej S.A.
Dyrektor COF stwierdził, że zobowiązany nie wskazał podstawy prawnej argumentacji dotyczącej braku doręczenia przesyłki zawierającej zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2007 r., sygn. akt I OSK 522/07 to właśnie na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, konkretnie na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10). Zobowiązany nie wskazał, w jaki sposób - spośród podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a. - miałaby zostać naruszona zgodność z prawem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, właśnie w związku z brakiem doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w sytuacji w której nie zakwestionował zarejestrowania odbiorników RTV, ani nie powołał się na jego wyrejestrowanie. Zobowiązany przed wystawieniem przez wierzyciela tytułów wykonawczych dokonał ostatniej wpłaty z tytułu abonamentu za grudzień 2007 r., a zatem zaniechanie wnoszenia opłat za kolejne okresy nie miało związku z rzekomym nieotrzymaniem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które zostało mu wysłane w dniu [...] r.
Odnosząc się do twierdzeń zobowiązanego, że "brak jest decyzji lub postanowienia, z którego wynika zaległość (i jej wysokość), która ma być przedmiotem dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej", a "niemożność wydania takiego orzeczenia oraz wskazania organów właściwych do stwierdzenia zaległości w opłatach abonamentowych powoduje, że w rzeczywistości egzekucja administracyjna nie jest prowadzona" Dyrektor COF wskazał, że Poczta Polska S.A., na mocy art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy abonamentowej jest podmiotem odpowiedzialnym za rejestrację odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, pobieranie opłat abonamentowych, a także kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 podkreślił także, że "władztwo administracyjne" Poczty Polskiej S.A. nie obejmuje ustalania wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, ponieważ jest ona określona ustawowo, obowiązek zaś jej uiszczania także wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie obowiązków o charakterze pieniężnym. Zgodnie natomiast z art. 2 § 1 pkt. 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw, stosownie zaś do treści art. 3 § 1 tej ustawy, w przypadku należności wynikających z innych ustaw egzekucja administracyjna możliwa jest, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Trybunał Konstytucyjny wydając wyrok z dnia 16 marca 2010 r. wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczania abonamentu, a mocą art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, do tego abonamentu stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, co zdaniem Trybunału Konstytucyjnego koreluje z art. 2 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Trybunał Konstytucyjny zaznaczył także, że wskazany wyżej art. 3 tej ustawy, nie stanowi tu przeszkody, choć istotnie sam obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, a ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie przewiduje żadnego "postępowania jurysdykcyjnego", w którym wydawana byłaby decyzja lub postanowienie konkretyzujące obowiązek zapłaty abonamentu.
Dyrektor COF wskazał, że tytuł wykonawczy, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. powinien zawierać datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Wystawione przeciwko zobowiązanemu tytuły wykonawcze były podpisane przez uprawnioną osobę, posiadającą stanowisko służbowe "asystent", działającą z upoważnienia wierzyciela.
Dyrektor COF podkreślił także, że w sprawie nastąpiło skuteczne przerwanie biegu przedawnienia, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. w dniu [...] r. doręczył zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych. Zgodnie zatem z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony .
Na zakończenie wierzyciel podniósł, chociaż pozostaje to bez wpływu na podjęte przez niego rozstrzygnięcie, że zobowiązany w dniu 12 stycznia 2015 r. dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV, a w dniu 9 stycznia 2015 r. uregulował opłatę abonamentową za okres od maja do grudnia 2014 r., co dodatkowo, zdaniem wierzyciela potwierdza fakt posiadania i używania przez niego, zarejestrowanych w 2002 r. odbiorników.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 6 - 9 k.p.a., art. 10 § 1 i 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 § 1 i 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 i 2 k.p.a., 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 109 § 1 k.p.a.,
2. § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez niedołączenie i nieokazanie przez Pocztę Polską dowodu nadania i dowodu odbioru przez skarżącego zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego,
3. art. 3 § 1 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania bez wydania odpowiedniego orzeczenia właściwego organu, co powoduje niedopuszczalność egzekucji skarbowej w świetle przepisów prawa,
4. art. 76 a § 2 i 3 k.p.a., poprzez poświadczenie dokumentów za zgodność przez nieuprawnionych pracowników Poczty Polskiej,
5. ważnego interesu skarżącego poprzez nieprzekazanie przez Pocztę Polską S.A. uwierzytelnionych notarialnie wszelkich załączników, skutkiem czego skarżący podważa ich wiarygodność, a w szczególności, aby kiedykolwiek przesłano mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z oryginałem podpisu,
6. naczelnych zasad Konstytucji RP, tj. zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1),
7. przepisów konstytucyjnych w związku z brakiem rozwiązań ustawowych.
Skarżący podniósł także, że:
1. zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez osobę nieupoważnioną, co powoduje jego nieważność,
2. tytuły wykonawcze nie są podpisane przez właściwy organ Poczty Polskiej,
3. nie nastąpiła przerwa biegu przedawnienia zobowiązania w związku z wadami formalnymi dokumentów Poczty Polskiej,
4. ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie przewiduje możliwości wydania decyzji określającej wysokość opłat abonamentowych, co powoduje, że wszczęcie egzekucji administracyjnej jest bezprawne,
5. Poczta Polska w toku postępowania nie posługuje się dokumentami urzędowymi, a jedynie ich kserokopiami z faksymilami/kserokopiami podpisów.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi niższej instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy grafologicznej na okoliczność posługiwania się jedną i tą samą kserokopią podpisu "I. F." na zawiadomieniach o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikom odbiorników RTV.
Skarżący podniósł, że opisane przez niego zarzuty wskazują, że postepowanie dotknięte jest wadami formalnymi, które winny zostać zbadane z urzędu przez organ skarbowy, a nie zostały one konwalidowane i dyskwalifikują ważność postępowania oraz możliwość akceptacji tytułów wykonawczych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, a wypełnionych przez organ Poczty Polskiej. Do dnia dzisiejszego organ Poczty Polskiej nie przedłożył mu również notarialnie poświadczonego dokumentu (lub w sposób wymieniony w art. 76a § 2 i 3 k.p.a.), a poświadczenie za zgodność z oryginałem przez inne podmioty jest nieważne.
Ponadto autor skargi wywodził, że jego zdaniem KRRiT nie jest organem administracji rządowej (nie podlega Radzie Ministrów i nie jest przez nią kontrolowana) i nie mieści się w żadnym z działów administracji rządowej. Nie można zatem uznać, że obowiązek uiszczania abonamentu mieści się w zakresie administracji rządowej. W tej sytuacji warunkiem niezbędnym dochodzenia niezapłaconego abonamentu jest wydanie decyzji przez właściwy organ, a ustawa nie przewiduje możliwości jej wydania. Ustawa abonamentowa nie przewiduje możliwości wydania decyzji określającej wysokość tych opłat, nie ma więc - w obecnym stanie prawnym - normatywnego rozwiązania pozwalającego na stwierdzenie niewywiązywania się podmiotu zobowiązanego (gospodarstwa domowego) z obowiązku uiszczenia abonamentu. Brakuje więc możliwości wydania decyzji, z której wynikałaby zaległość w konkretnej wysokości, która mogłaby być dochodzona w trybie egzekucji administracyjnej. Niemożność wydania takiej decyzji oraz wskazania organów właściwych do stwierdzania zaległości powoduje, że w rzeczywistości egzekucja administracyjna nie może być prowadzona.
Odnośnie naruszenia Konstytucji RP, tj. zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) w z w. z art. 64 ust. 1 skarżący wskazał, że w państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawa, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w granicach prawa. O ile jednostka ma swobodę działania zgodnie z zasadą, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo, to jest dozwolone, to organy władzy publicznej mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia i tylko w jego granicach. Jest to zgodne z wymogami wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego. Kontrolę przestrzegania tych zasad sprawują między innymi sądy powszechne. Obowiązek pozwanego stania na straży praworządności i zawsze działania w sposób budzący zaufanie uczestników obrotu prawnego do władzy publicznej wynika także z art. 6,7,8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze Dyrektor COF dodatkowo zaznaczył, że postępowanie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest postępowaniem prowadzonym wyłącznie na wniosek, który ma formę zgłoszenia zarzutów. Treść tych zarzutów wyznacza zakres przedmiotowy postępowania, z zastrzeżeniem, że dopuszczalne jest zgłoszenie przez skarżącego wyłącznie zarzutów mieszczących się w katalogu zawartym w art. 33 § 1 u.p.e.a. - w terminie wskazanym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a, tj. 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego, a zgłoszone zarzuty podlegają rozpoznaniu w trybie art. 34 § 1 tej ustawy, z wyłączeniem zarzutów, do których rozpatrzenia jest właściwy organ egzekucyjny. Zatem podniesione przez skarżącego, po raz pierwszy w piśmie z zarzutami, a ponowione w skardze zarzuty: naruszenia naczelnych zasad Konstytucji RP, tj. zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, wywiedzionej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1) oraz naruszenia przepisów konstytucyjnych w związku z brakiem rozwiązań ustawowych, nie mieszczą się w katalogu podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a., a zatem, nie podlegają rozpatrzeniu, tym bardziej, że zdaniem wierzyciela skarżący nie wskazał na czym owo naruszenie, w niniejszej sprawie miało polegać, a ograniczył się do przedstawienia analizy prawnej wskazanych przepisów.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego Dyrektor COF podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez upoważnioną osobę. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., będąc wierzycielem, korzystając z uprawnień wynikających z art. 268a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., może upoważniać w formie pisemnej, pracowników tej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, w tym do wydania postanowień w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym, w sprawach przekazanych do rozstrzygnięcia przez wierzyciela czy podpisywania tytułów wykonawczych.
Wierzyciel wskazał, że przywołane przez skarżącego przepisy art. 107 § 1 i 3 oraz art. 109 § 1 k.p.a. dotyczą decyzji administracyjnych, stąd nie mają zastosowania do czynności nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych, a zatem wbrew zarzutowi skargi, nie mogły być naruszone przez wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu.
Dodatkowo Dyrektor COF wskazał, że Poczta Polska S.A. nie posiada w swoich zasobach archiwalnych papierowych kopii zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, natomiast przechowuje w swoim systemie informatycznym dane pozwalające na wydrukowanie duplikatów tych zawiadomień. Indywidualny numer identyfikacyjny służy do identyfikacji abonenta w systemie, a jednocześnie stanowi osiem ostatnich cyfr spersonalizowanego numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu opłat abonamentowych. Przesłany skarżącemu duplikat zawiadomienia z dnia [...] r. był dokumentem wygenerowanym i wydrukowanym z systemu informatycznego Poczty Polskiej i wbrew nieuzasadnionemu twierdzeniu skarżącego nie jest wydany "post factum zawiadomienia i antydatowany na potrzeby postępowania".
Dyrektor COF dodał, że występowanie Poczty Polskiej S.A. jako wierzyciela zaległości w płatności opłat abonamentowych znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, który dokonując oceny regulacji dotyczącej egzekucji zaległych opłat abonamentowych, stwierdził, że egzekucja nieuiszczonego abonamentu RTV jest prawnie możliwa, a dotychczas obowiązujące przepisy prawne pozwalają Poczcie Polskiej S.A. na egzekucję zaległych opłat abonamentowych.
Odpowiadając na zarzut braku umocowania do podpisania upomnienia, Dyrektor COF wskazał, że powyższe twierdzenie skarżącego jest nieuzasadnione, czego dowodem są przesłane skarżącemu wraz z postanowieniem z dnia [...] r., upoważnienia dla G. S. i I. F. do reprezentowania w tym zakresie wierzyciela.
Z kolei Dyrektor COF odnosząc się, do zarzutu skargi, że nieotrzymanie uwierzytelnionych notarialnie załączników stanowi podstawę do podważania ich wiarygodności, wskazał, że kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisów nakazujących organowi udostępnienie, na żądanie strony postępowania dokumentów notarialne uwierzytelnionych. Zaś przywołane przez skarżącego przepisy: art. 63 § 3 k.p.a., oraz art. 64 § 2 k.p.a., dotyczą wyłącznie strony postępowania, a nie organu, a tym samym nie mogą w oczywisty sposób stanowić, podstawy zarzutu kierowanego w stronę organu, ponieważ nie mają żadnego związku z rozpatrywaną sprawą.
Dyrektor COF odpowiadając na zarzut naruszenia art. 76 a § 2 i 3 k.p.a. poprzez poświadczenie dokumentów za zgodność przez nieuprawnionych pracowników Poczty Polskiej, Dyrektor COF wskazał, że wymóg określony w przepisie art. 76 a § 2 nie dotyczy organu, a strony postępowania, która na jego podstawie zamiast oryginału dokumentu może złożyć do akt odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Natomiast zgodnie z art. 76a § 3 k.p.a. zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym ma charakter dokumentu urzędowego.
Dyrektor COF odnosząc się do zarzutu przedawnienia oraz przerwania jego biegu wskazał, że art. 70 § 1 O.p. stanowi przepis szczególny wobec regulacji zawartych w art. 118 k.c., co przesądza, że dla roszczeń o opłaty abonamentowe RTV, obowiązuje pięcioletni okres przedawnienia. Potwierdza to wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt ISA/GI 210/12, w którym Sąd stwierdził że: "opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (..), a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy, a więc że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności".
Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. zastosował przewidziany w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., środek egzekucyjny dotyczący należności pieniężnych, wskutek czego w dniu [...] r. wyegzekwował całość należności, a tym samym nastąpiło skuteczne przerwanie biegu przedawnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Skarżący, będąc użytkownikiem zarejestrowanych w 2002 r. odbiorników RTV został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu [...] r. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.
Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Odnosząc się do kwestii przedawnienia należy stwierdzić, że abonament RTV jest opłatą o charakterze administracyjnym, a nie cywilnoprawnym. Obowiązek ten wynika z ustawy. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 O.p. zgodnie z którym w przypadku, gdy odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III (Zobowiązania podatkowe), stosuje się również do opłat oraz niepodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy inne niż organy podatkowe. Zatem do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie między innymi art. 70 § 1 O.p., który stanowi, iż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 210/12 oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1208/12. Ponadto wywody Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest Ordynacja podatkowa. W rozpoznawanej sprawie doszło także do skutecznego przerwania biegu przedawnienia z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:
1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4. błąd co do osoby zobowiązanego,
5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27.
Żadne inne powody nie mogą być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Natomiast skarżący podnosi począwszy od pierwszego środka zaskarżenia jakim są zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym, poprzez zażalenie a następnie w skardze takie okoliczności, które w ogóle nie mieszczą się w katalogu zarzutów, określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Niemniej wierzyciel odniósł się do tych okoliczności w wydanych postanowieniach wyjaśniając skarżącemu, dlaczego jego stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zatem także wyjaśnia, że zaskarżone postanowienie zostało podpisane przez upoważnioną osobę, gdyż Dyrektor COF na podstawie art. 268a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., może upoważniać w formie pisemnej, pracowników tej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, w tym do wydawania postanowień w egzekucyjnym postępowaniu administracyjnym. Może upoważniać w formie pisemnej do podpisywania także innych dokumentów, jak np. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, upomnienia, tytuły wykonawcze. Wszystkie te dokumenty zostały podpisane przez osoby upoważniane, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy upoważnienia.
Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi decyzji administracyjnej. Zatem wskazane przez skarżącego przepisy art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 i art. 109 § 1 k.p.a. nie mają tutaj żadnego zastosowania.
Trzeba także podkreślić, że art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania k.p.a., a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku. Dlatego też każdorazowo należy dokonać oceny w zakresie możliwości odpowiedniego zastosowania norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy k.p.a. mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosuje się je jedynie w sprawach nieuregulowanych "inaczej" w u.p.e.a. Zatem rozwiązania wynikające z przepisów u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed regulacjami k.p.a. Przepisy k.p.a. mogą jedynie mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący.
Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania: art. 6 -9, art. 10 § 1 i 3 k.p.a., art. 14 § 1 k.p.a., oraz art. 77 § 1 k.p.a., które dotyczą ogólnych zasad prowadzenia postepowania administracyjnego. Kompletnie niezrozumiałe dla Sądu są twierdzenia autora skargi dotyczące naruszenia art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 §1 i 2 k.p.a., które to przepisy dotyczą protokołów z czynności postepowania i w żadnej mierze nie odnoszą się do przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Także uregulowania zawarte w art. 76 a § 2 i 3 k.p.a. dotyczą strony postępowania, która zamiast oryginału dokumentu może złożyć do akt odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.
Reasumując niezasadne okazały się zarzuty nieistnienia obowiązku, przedawnienia (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a.), niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 (art. 33 § 1 pkt. 10 u.p.e.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło