II GW 33/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Zbigniew Czarnik (spr.) Sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Marszałka Województwa Dolnośląskiego z dnia 4 listopada 2015 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego a Starostą Powiatu Lubińskiego w zakresie rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu prac geologicznych postanawia wskazać Marszałka Województwa Dolnośląskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu prac geologicznych Marszałek Województwa Dolnośląskiego (Marszałek) pismem z dnia 4 listopada 2015 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Marszałkiem a Starostą Powiatu Lubińskiego w przedmiocie wydania decyzji zatwierdzającej "Projekt robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża gruntowego pod budowę linii elektroenergetycznej 400 KV Czarna-Polkowice (powiat lubiński)" poprzez wskazanie Starosty Powiatu Lubińskiego jako organu właściwego. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2015 r. P S E S.A. (dalej: Spółka) wystąpiła do Starosty Powiatu Lubińskiego z wnioskiem o zatwierdzenie "Projektu robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża gruntowego pod budowę linii elektroenergetycznej 400 KV Czarna-Polkowice (powiat lubiński)" Starosta Lubiński przekazał wniosek Spółki do załatwienia według właściwości Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego uzasadniając swoje stanowisko treścią art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196 ze zm.); dalej: u.p.g.g. Przekazanie nastąpiło z tego względu, że przedstawiony do zatwierdzenia projekt robót geologicznych dotyczy ponadwojewódzkiej inwestycji liniowej. Marszałek stwierdził, że inwestycja objęta wnioskiem nie należy do kategorii ponadwojewódzkich inwestycji liniowych. Wskazał, że obiekt liniowy jest specyficznym obiektem budowlanym, którego charakterystycznym parametrem jest długość. Linia elektroenergetyczna jest obiektem liniowym, jednak nie może być zaliczana do inwestycji ponadwojewódzkich. Starosta Powiatu Lubińskiego w odpowiedzi na wniosek wniósł o wskazanie jako organu właściwego Marszałka. W uzasadnieniu podkreślił, że przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 u.p.g.g. nie może być podstawą do działania Starosty. Wskazany przepis stanowi, że do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące badań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych, z wyłączeniem ponadwojewódzkich inwestycji liniowych. Wniosek o zatwierdzenie związany jest z inwestycją – budowa linii elektroenergetycznej 400 kV. Wynika to zarówno z wyjaśnień przedłożonych przez wnioskodawcę, czyli Spółkę, jak i z opisu samej inwestycji. Starosta wskazał, że linia elektroenergetyczna przebiega przez województwo opolskie i dolnośląskie, a objęty postępowaniem fragment tej inwestycji jest kontynuacją zadania pod nazwą budowa dwutorowej linii elektroenergetycznej 400 kV Dobrzeń - nacięcie linii Pasikurowice – Wrocław, która jest elementem krajowego systemu elektroenergetycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA rozstrzyga spory kompetencjne. Taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym NSA jest właściwy do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przez pojęcie "sporu kompetencyjnego" należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Tym samym sprawa, w której powstał spór kompetencyjny, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia (por. postanowienie NSA z 24 października 2006 r., sygn. akt II OW 32/06 niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą a Marszałkiem dotyczącego wskazania organu właściwego do zatwierdzenia do sprawy "Projektu robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża gruntowego pod budowę linii elektroenergetycznej 400 KV Czarna-Polkowice (powiat lubiński)". W myśl art. 161 ust. 1 u.p.g.g. organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa. Wyjątki od tej zasady wskazuje art. 161 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którym do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące zadań geologiczno-inżynierskich wykonywanych na potrzeby zagospodarowania przestrzennego gminy oraz warunków posadawiania obiektów budowlanych, z wyłączeniem ponadwojewódzkich inwestycji liniowych. Podkreślenia wymaga, że przepis ten, jako wyjątek od ogólnej zasady, należy interpretować ścieśniająco, nie zaś rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae) (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GW 15/14). Obiektem budowlanym, stosownie do definicji z art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2013, poz. 1409; dalej: prawo budowlane) - jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Z kolei pojęcie obiektu liniowego precyzuje art. 3 pkt 3a P.b., stanowiąc, że jest to obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego. Zdaniem NSA realizacja przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa linii elektroenergetycznej 400 KV Czarna-Polkowice" jest realizacją przedsięwzięcia ponadwojewódzkiego. Tym samym taką inwestycję należy potraktować jako obiekt liniowy w rozumieniu art. 3 pkt 3a prawa budowlanego o charakterze "ponadwojewódzkim". Wskazany przez Marszałka przepis art. 161 ust. 2 pkt 3 u.p.g.g. nie może być podstawą do działania Starosty, ponieważ wniosek o zatwierdzenie projektu dotyczy ponadwojewódzkiej inwestycji liniowej. Wobec tego w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 161 ust. 1 u.p.g.g., przyznający kompetencje organu administracji geologicznej pierwszej instancji Marszałkowi. Za takim rozstrzygnięciem przemawia również treść art. 161 ust. 2 pkt 3 u.p.g.g., który stanowi, że właściwością starosty objęte są sprawy z zakresu geologii mające wymiar gminny. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w okolicznościach sprawy. Na rzecz wskazania Marszałka jako organu właściwego do rozpoznania sprawy przemawia również to, że na mocy pkt 15 załącznika do ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1265) projektowana inwestycja, której dotyczy rozpoznawany spór kompetencyjny, została zaliczona do inwestycji strategicznych, zatem trudno uznać, że ta inwestycja nie ma charakteru ponadwojewódzkiego. Z przedstawionych wyżej przyczyn, NSA na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Marszałka Województwa Dolnośląskiego, jako organ właściwy do załatwienia sprawy zatwierdzenia "Projektu robót geologicznych dla określenia warunków geologiczno-inżynierskich podłoża gruntowego pod budowę linii elektroenergetycznej 400 KV Czarna-Polkowice (powiat lubiński)".