II OZ 29/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2044/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2044/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżący składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podał, że jest emerytem i w jego obecnej sytuacji finansowej nie stać go na uiszczenie opłaty legalizacyjnej, która została nałożona tylko na niego, a nie na wszystkich współwłaścicieli. W ocenie Sądu wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko w tym względzie Sąd powołał się na przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", a następnie wyjaśnił, w oparciu o przytoczone orzecznictwo, przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu skarżący nie podał w złożonym wniosku która z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. zaistniała w niniejszej sprawie, ani – powołując się na to, że nie stać go na uiszczenie opłaty – nie przedstawił swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Podsumowując Sąd wskazał, że brak właściwego uzasadnienia wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej uniemożliwił merytoryczną kontrolę tego wniosku. Ponadto Sąd wyjaśnił, że przedmiotowa opłata legalizacyjna nie podlega przymusowemu ściągnięciu, a jej nieuiszczenie oznacza rezygnację z legalizacji samowoli budowlanej, co może stać się podstawą do wydania decyzji administracyjnej, która podlega odrębnemu zaskarżeniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając mu naruszenie: - art. 6 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez brak wezwania skarżącego przez sąd do wykazania swojej trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwiającej mu realizację zaskarżonego postanowienia poprzez dokonanie opłaty legalizacyjnej, - art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, że emeryt może zapłacić kwotę 50.000 zł, - art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. – "poprzez odmowę merytorycznego zajęcia stanowiska przez sądy administracyjne i wprowadzenie obywatela w błąd polegające na tym, iż pomimo przysługującego prawa wstrzymania wykonania niekorzystnych rozstrzygnięć, sądy stoją na stanowisku, że postanowienie w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej "nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania" oraz pobrania za rozpatrywanie tych zażaleń wpisu sądowego – którego sądy nie uznają za niewiążący". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przy czym wskazać należy, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie musi mieć charakteru materialnego, zaś trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu pod kątem zaistnienia, spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. było postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] nakładające na skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł za samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżący nie przedstawił takiej argumentacji, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Również i twierdzenia zażalenia, że skarżącego nie stać na uiszczenie powyższej opłaty nie stanowią o ziszczeniu się którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Pamiętać bowiem należy, że nałożoną przedmiotowym postanowieniem opłatę skarżący może, ale nie musi uiścić, przy czym zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w drodze przymusu. Natomiast kwestia dalszego toku postępowania, w sytuacji gdy skarżący nie uiści opłaty, nie może być postrzegana jako bezpośredni skutek wykonania zaskarżonego postanowienia w rozumieniu w art. 61 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do zarzutów skarżącego stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Niewystarczająca argumentacja zawarta we wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej nie jest brakiem formalnym, który podlega usunięciu na wezwanie sądu. Ponadto skuteczność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6 P.p.s.a. wymaga wykazania przez stronę, że gdyby w konkretnym momencie postępowania udzielono jej konkretnego pouczenia, to dokonanie tej czynności zgodnie z pouczeniem miałoby wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie niewykazanie zajścia którejkolwiek z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. było tylko jednym z argumentów nieuwzględnienia wniosku przez Sąd pierwszej instancji. Drugim argumentem, który zasługuje na akceptację, było to, że Sąd nie widział potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z uwagi na to, że nie podlega ono przymusowemu wykonaniu, co powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia niebezpieczeństw o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tej sytuacji kwestia ewentualnego wykazania, że skarżący nie ma środków na jej uiszczenie, nie ma wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia art. 6 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz art. 61 § 3 P.p.s.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. W sprawie nie został także naruszony art. 2 Konstytucji w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. w sposób opisany w zażaleniu. To że wniosek skarżącego nie został uwzględniony nie oznacza naruszenia wynikającej ze wskazanej wyżej normy zasady demokratycznego państwa prawnego. Mając na uwadze powyższe, zażalenie jako niezasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., podlegało oddaleniu.