III SA/Po 261/14

Dnia 3 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "X" J. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące od stycznia do października 2005 roku oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...], odmówił Firmie R. w upadłości zarządzanej przez zarządcę G. P. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia [...] lipca 2010 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], skierowanej do J. R., podczas gdy na podstawie art. 139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeżeli upadły został pozbawiony prawa zarządu masą upadłościową, postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłościowej może być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę. Z tego względu organ pierwszej instancji wydając kwestionowaną decyzję wypełnił przesłankę z art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Dyrektor Izby Celnej w P. wskazał, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]. Skarga strony na decyzję drugiej instancji została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. III SA/Po 682/09. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2011 r., sygn. I GSK 419/10, którym przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 947/11, Sąd oddalił skargę strony, zaś skarga kasacyjna od tego wyroku nie została dotychczas rozpatrzona. W ocenie organu, wniesienie przez stronę prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do prowadzenia nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie i wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego; - art. 247 Ordynacji podatkowej – przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy; - art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej – poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony, w postępowaniu sądowym nie badano wskazanej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej), wobec czego wyrok oddalający skargę nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu. Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że toczące się postępowanie sądowe dotyczące decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], stanowiło przeszkodę do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. i wszczęcie żądanego postępowania ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego; - art. 247 Ordynacji podatkowej – przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy; - art. 249 par. 1 Ordynacji podatkowej – poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony, przedmiotem niniejszego postępowania była wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], a nie decyzja organu drugiej instancji badana w toku postępowania sądowego przez WSA w Poznaniu i NSA. W stosunku do decyzji organu pierwszej instancji nie wydano wyroku sądu administracyjnego. Nie zachodzi wobec tego przesłanka ustawowa z art. 249 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem podatkowym prowadzonym na zasadach określonych w art. 247 - 252 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa). Przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zostały wymienione taksatywnie w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia skargi do sąd administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Z kolei zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 in principio Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję. Analizowana problematyka jest bezsporna w orzecznictwie sądowym, w którym przyjmuje się jednolicie, że w sytuacji dotyczącej złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji po wniesieniu skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego, organ powinien wydać odpowiednie orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nieważności (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 25 lutego 2013, sygn. III SA/Gd 799/12, LEX nr 1285282; wyrok WSA w Gliwicach z 26 listopada 2012 r., sygn. I SA/GL 1184/11, LEX nr 1247597; postanowienie NSA z 22 lutego 2011, sygn. akt II OSK 185/11, LEX nr 1071192). Chodzi bowiem o wyeliminowanie niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji decyzji ostatecznych w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego. W niniejszej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...]. Skarga strony na decyzję drugiej instancji została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. III SA/Po 682/09. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 października 2011 r., sygn. I GSK 419/10, którym przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Po 947/11, Sąd oddalił skargę strony. Należy stwierdzić zatem, że Dyrektor Izby Celnej w P. dokonał prawidłowej oceny okoliczności niniejszej sprawy, uznając, że z powodu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, przed wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, należało odmówić wszczęcia postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowe. W odniesieniu do zarzutu strony skarżącej, opierającego się na twierdzeniu, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r., a nie decyzja organu drugiej instancji – w ocenie Sądu zarzut ten jest zupełnie pozbawiony podstaw. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zaś skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy tym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zatem strona skarżąca nie ma racji w tej kwestii, gdyż skarga musiała być wniesiona na decyzję wydaną przez organ w drugiej instancji na skutek złożonego przez stronę odwołania. Kontrola sądową zaś objęte były obie decyzje, zarówno pierwszoinstancyjna, jak i wydana w wyniku postępowania odwoławczego decyzja drugiej instancji. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę, jako bezzasadną.