III SA/Po 248/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-04-03

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na decyzję administracyjną do sądu administracyjnego, strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, organ powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracyjny powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności strona wniosła skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego. Celem tej zasady jest wyeliminowanie niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji decyzji ostatecznych w trybie postępowania sądowego i nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego. Postępowanie sądowe nie zostało prawomocnie zakończone, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości "Firmy x" złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P, która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P dotyczącej opłaty paliwowej za 2004 r. Organ odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na toczące się postępowanie sądowe dotyczące tej samej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów PPSA i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że wniesienie skargi do sądu nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, a przedmiotem postępowania jest decyzja organu I instancji, która nie była przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "Firmy x" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P z dnia ... roku nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w opłacie paliwowej za poszczególne miesiące od października do grudnia 2004 roku oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia [...] 2013 r. odmówił F R w upadłości zarządzanej przez zarządcę G P wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r.. W uzasadnieniu wskazano, że pismem z dnia 27.07.2010 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r. skierowanej do J R, podczas gdy na podstawie art. 139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, jeżeli upadły został pozbawiony prawa zarządu masą upadłościową, postępowanie sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłościowej może być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę. Z tego względu organ I instancji wydając kwestionowaną decyzję wypełnił przesłankę z art. 247 par. 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, gdyż decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Dyrektor Izby Celnej w P stwierdził, że przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r. została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w P na mocy decyzji z dnia [...] 2009 r. uchylającej decyzję I instancji w części dotyczącej określenia opłaty paliwowej za listopad i grudzień 2004 r. i określającej zobowiązanie w tym zakresie w innej wysokości. Skarga strony na decyzję II instancji została oddalona na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. III SA/Po 683/09. Wyrok ten został uchylony na mocy wyroku NSA z dnia 29 września 2011 r. sygn. I GSK 420/10, którym przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu. WSA wydał w dniu 22 marca 2012 r. wyrok ( sygn. III SA/Po 935/11 ) oddalający skargę, jednak skarga kasacyjna strony od tego wyroku do NSA nie została do tej pory rozpatrzona. Z powodu wniesienia skargi do sądu administracyjnego przed wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji należało odmówić wszczęcia postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowe. W odwołaniu od decyzji wniesiono o jej uchylenie i wszczęcie żądanego postępowania ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego - art. 247 O. p. przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy - art. 249 par. 1 O. p. poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony w postępowaniu sądowym nie badano wskazanej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 247 par. 1 pkt. 5 O. p. ), wobec czego wyrok oddalający skargę nie stanowi przeszkody do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z tego powodu. Dyrektor Izby Celnej w P decyzją z dnia [...] 2013 r. utrzymał swoja decyzję w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r. została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w P na mocy decyzji z dnia [...] 2009 r. uchylającej decyzję I instancji w części dotyczącej określenia opłaty paliwowej za listopad i grudzień 2004 r. i określającej zobowiązanie w tym zakresie w innej wysokości. Skarga strony na decyzję II instancji została oddalona na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. III SA/Po 683/09. Wyrok ten został uchylony na mocy wyroku NSA z dnia 29 września 2011 r. sygn. I GSK 420/10, którym przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu. WSA wydał w dniu 22 marca 2012 r. wyrok ( sygn. III SA/Po 935/11 ) oddalający skargę, jednak skarga kasacyjna strony od tego wyroku do NSA nie została do tej pory rozpatrzona. Toczone postępowanie sądowe jest przeszkodą do wszczęcia postępowania w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji. W skardze od decyzji wniesiono o jej uchylenie i wszczęcie żądanego postępowania ze względu na naruszenie : - art. 56 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi do sadu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania podatkowego - art. 247 O. p. przez jego niezastosowanie i odmowę wszczęcia postępowania pomimo braku podstaw do dokonania takiej odmowy - art. 249 par. 1 O. p. poprzez przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji gdy strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, a uprzednio złożyła skargę do sądu administracyjnego. Zdaniem strony przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 r., a nie decyzja organu II instancji, badana w toku postępowania sądowego przez WSA w Poznaniu i NSA. W stosunku do decyzji organu I instancji nie wydano wyroku sądu administracyjnego. Nie zachodzi wobec tego przesłanka ustawowa z art. 249 par. 2 pkt. 2 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wskazać należy na wstępie, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem podatkowym prowadzonym na zasadach określonych w art. 247-252 Ordynacji podatkowej. Przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zostały wymienione taksatywnie w art. 247 par. 1 O. p. Zgodnie z art. 56 p. p. s. a. w razie wniesienia skargi do sąd administracyjnego po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Zgodnie natomiast z poglądem wyrażanym w orzecznictwie w sytuacji odwrotnej – dotyczącej złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji po wniesieniu skargi na nią do sądu administracyjnego organ winien wydać odpowiednie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie stwierdzenia nieważności ( zob. m. in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20.02.2013, sygn. III SA/Gd 799/12, lex nr 1285282; wyrok WSA w Gliwicach z 26.11.2012 r., sygn. I SA/GL 1184/11, lex nr 1247597; postanowienie NSA z 22.02.2011, sygn. akt II OSK 185/11, lex nr 1071192 ). Chodzi bowiem o wyeliminowanie niekorzystnego zbiegu uprawnień do weryfikacji decyzji ostatecznych w trybie postępowania sądowego oraz w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego. W niniejszej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] r. została uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w P na mocy decyzji z dnia [...] 2009 r. uchylającej decyzję I instancji w części dotyczącej określenia opłaty paliwowej za listopad i grudzień 2004 r. i określającej zobowiązanie w tym zakresie w innej wysokości. Skarga strony na decyzję II instancji została oddalona na mocy wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. III SA/Po 683/09. Wyrok ten został uchylony na mocy wyroku NSA z dnia 29 września 2011 r. sygn. I GSK 420/10, którym przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w Poznaniu. WSA wydał w dniu 22 marca 2012 r. wyrok ( sygn. III SA/Po 935/11 ) oddalający skargę, jednak skarga kasacyjna strony od tego wyroku do NSA nie została do tej pory rozpatrzona. Postępowanie sądowe nie zostało wobec tego do tej pory prawomocnie zakończone. Z powodu wniesienia skargi do sądu administracyjnego przed wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji należało odmówić wszczęcia postępowania ze względu na toczące się postępowanie sądowe. Tak więc rację miał organ wydając zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję. Co do zarzutu, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P z dnia [...] 2009 a nie decyzja organu II instancji, zdaniem Sądu zarzut ten zupełnie pozbawiony jest racji . Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zaś skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie , przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, ze zm.). Tak więc nie ma racji skarżący w tej kwestii bowiem skarga wyłącznie wniesiona musiała być na decyzję wydaną przez organ w drugiej instancji na skutek złożonego przez stronę postępowania administracyjnego odwołania, niemniej przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, innymi słowy kontrolą sądową, objęte były obie decyzje zarówno pierwszoinstancyjna jak i wydana w wyniku postępowania odwoławczego decyzja drugiej instancji. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło