II SA/Bk 531/15
WyrokWSA w Białymstoku2016-01-21
Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o zmianie nazwiska noszonego, może odmówić pozostawienia nazwiska rodowego w dotychczasowym brzmieniu, jeśli ustawa dopuszcza zmianę zarówno nazwiska noszonego, jak i rodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może odmówić pozostawienia nazwiska rodowego w dotychczasowym brzmieniu, jeśli ustawa o zmianie imienia i nazwiska dopuszcza zmianę nazwiska rodowego. Nawet jeśli organ pierwszej instancji dokonał zmiany nazwiska noszonego, organ odwoławczy powinien zbadać, czy istnieją ważne powody do zmiany nazwiska rodowego, zwłaszcza jeśli w przeszłości takie zmiany były już dokonywane.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zmianę nazwiska noszonego z Ł.-S. na C., z pozostawieniem nazwiska rodowego w formie obecnej. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego zgodził się na zmianę nazwiska noszonego, ale odmówił pozostawienia nazwiska rodowego w dotychczasowym brzmieniu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że zmiana nazwiska noszonego wyklucza zmianę nazwiska rodowego. Skarżący wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji i pozostawienia nazwiska rodowego w brzmieniu Ł.-S.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska uchyla zaskarżoną decyzję.
Wnioskiem z dnia [...].04.2015 r. pan D. Ł. – S. zwrócił się o zmianę nazwiska noszonego Ł.- S. na C. z pozostawieniem nazwiska rodowego w formie obecnej.
Decyzją z dnia [...].05.2015 r. Nr [...]Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w G. na podstawie art. 10 w zw. z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 10.2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. Nr 220, poz. 1414 oraz 2010 Nr 217 poz. 1427 z późn zm.) wyraził zgodę na zmianę nazwiska noszonego z Ł.- S. na "C". W uzasadnieniu stwierdził, iż wniosek w punkcie dotyczącym pozostawienia nazwiska rodowego jako Ł. – S. został rozpatrzony odmownie.
Po rozpoznaniu odwołania, w którym wnioskodawca kwestionował odmowę zmiany nazwiska rodowego na Ł. – S. Wojewoda P. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że mimo iż decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia w części dotyczącej zmiany nazwiska to jednakże w świetle art 4 ust. 1 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy takiej zmiany można było dokonać. Odnośnie odmowy pozostawienia nazwiska rodowego Ł. – S. wskazał, że żądanie wnioskodawcy zmiany nazwiska noszonego i pozostawienie nazwiska rodowego w brzmieniu dotychczasowym w zaistniałej sytuacji jest niemożliwe. Wobec tego, że ustawa o zmianie imienia i nazwiska nie precyzuje czym jest nazwisko noszone a czym jest nazwisko rodowe, zastosowanie w tym przypadku mają przepisy ustawy z dnia 28.11.2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014, poz. 1741 z późn. zm ). Z art. 29 powyższej ustawy wynika, że nazwiskiem rodowym jest nazwisko zamieszczone w akcie urodzenia, a nazwiskiem jest nazwisko zamieszczone w akcie małżeństwa lub w akcie zgonu. Nazwiskiem osoby, która nie zawarła związku małżeńskiego jest jej nazwisko rodowe.
Nazwiskiem rodowym jest nazwisko wpisane w akcie urodzenia. Nazwisko to jest zależne od nazwiska rodziców. Zasady ustalenia nazwiska dziecka określają
przepisy art. 88 i 89 ustawy z dnia 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2015 poz. 583). Art. 88 KRiO określa nazwisko dziecka, którego rodzice pozostają w związku małżeńskim, a art. 89 nazwisko dziecka urodzonego poza małżeństwem. Zmiany nazwiska wynikające z różnych zdarzeń są wpisywane do aktu urodzenia, nie wpływają one jednak na zmianę nazwiska rodowego gdyż nadal jest ono wpisane w akcie urodzenia.
Pan D. C. nie zawierał związku małżeńskiego Dotychczasowe zmiany nazwiska dotyczyły nazwiska rodowego. Obecna jego zmiana także dotyczy zmiany nazwiska rodowego określonego w akcie urodzenia, które jest tożsame z nazwiskiem noszonym. Uwzględnienie żądania zawartego w odwołaniu było z tego powodu niemożliwe.
W skardze na powyższą decyzję Pan D. C. wskazując na naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie imion i nazwisk wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z wytycznymi, aby miał nazwisko rodowe Ł. - S.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik w piśmie procesowym z dnia 7.01.2016 r. podtrzymując wniesioną skargę podniósł naruszenie prawa materialnego tj:
* art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 października 2008 roku o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 220, poz. 1414 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię sprowadzającą się do uznania, iż w przypadku zmiany nazwiska noszonego ulega także zmianie nazwisko rodowe;
* art. 29 ustawy z 28 listopada 2014 r. prawo o aktach stanu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie zmiany także nazwiska rodowego
* oraz naruszenie - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie przez organ odwoławczy co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;
* art. 138 § 2 poprzez jego niezastosowanie i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji gdy organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe w znacznym zakresie.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w G. z dnia [...] maja 2015 roku znak [...]w części dotyczącej odmowy pozostawienia nazwiska rodowego Ł.- S.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska zmiana może dotyczyć nazwiska noszonego aktualnie lub nazwiska rodowego, niezasadne jest zatem stanowisko organu, że pozostawienie nazwiska Ł. – S. byłoby sprzeczne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skargę należy uznać za uzasadnioną. Rozpoznając odwołanie skarżącego po uzupełnieniu materiału dowodowego, zebraniu dokumentów związanych ze zmianą nazwiska skarżącego na przestrzeni lat 1983 - 2010 organ II instancji stwierdził, że istniała podstawa do zmiany nazwiska noszonego z dotychczasowego Ł. –S.na C. z ważnego powodu jakim w ocenie organu było używanie nazwiska C. tj. z podstawy określonej w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 października 2008 roku o zmianie imienia i nazwiska. Taka zmiana w ocenie organu wykluczała z kolei zmianę nazwiska rodowego wpisanego do aktu urodzenia jako C.
W skardze skarżący wskazuje, że zgodnie z art. 7 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy dopuszczalna jest zmiana nazwiska noszonego lub nazwiska rodowego, w związku z czym odmowa pozostawienia nazwiska Ł.- S.jako rodowego narusza ten przepis. W istocie jak wyjaśnił na rozprawie pełnomocnik, skarżącemu chodzi o wpisanie w akcie urodzenia nazwiska rodowego Ł. – S. w miejsce dotychczasowego C.
Skoro więc w świetle art. 7 ust. 1 ustawy dopuszczalna jest także zmiana nazwiska rodowego to należało ustalić czy zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy istnieją ku temu ważne powody. Skarżący wprawdzie nie wskazywał jakie ważne powody w jego ocenie dają ku temu podstawy, nie zwalniało to jednak organu od wyjaśnienia tej kwestii zwłaszcza, że w przeszłości na wniosek skarżącego kilkakrotnie zmian takich już dokonywano co wynika z załączonych do akt administracyjnych dokumentów i ta okoliczność winna być także przedmiotem oceny.
Z tych tez względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło